พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ ปาราชิกกัณฑ์ · จตุตถปาราชิกสิกขาบท
สุทธิกะฌาน เล่ม ๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๗–๒๕๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๙ ในจตุตถปาราชิกสิกขาบทมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ ปาราชิกกัณฑ์ จตุตถปาราชิกสิกขาบท สุทธิกะฌาน (ฉบับหลวง เล่ม ๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๑ หน้า ๔๖๗–๔๘๕
ปฐมฌาน
{๒๓๗} [๒๐๐] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๔ อย่างคือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ(๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น
เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
- ๑สุทธิกฌาน ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องฌานล้วน ๆ
{๒๓๘} [๒๐๑] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่” ด้วยอาการ ๔ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่” ด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ (๑)
เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่” ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก{๒๓๙} [๒๐๒] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๔ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ
๖ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว” ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก{๒๔๐} [๒๐๓] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๔ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่า
กล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน”
ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก{๒๔๑} [๒๐๔] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๔ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว
ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๔) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน” ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก{๒๔๒} [๒๐๕] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๔ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น ต้องอาบัติปาราชิกภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๕ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๖ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ ต้องอาบัติปาราชิก
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
(ปฐมฌานนี้นักปราชญ์ให้พิสดารแล้ว ฉันใด แม้ฌานทั้งมวลก็พึงให้พิสดาร ฉันนั้น)
ทุติยฌาน
{๒๔๓} [๒๐๖] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าทุติยฌานได้แล้ว”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ทุติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในทุติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งทุติยฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ...๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
ตติยฌาน
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าตติยฌานได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็น
ผู้ได้ตติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในตติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งตติยฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
จตุตถฌาน
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าจตุตถฌานได้แล้ว”...“ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้จตุตถฌาน” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในจตุตถฌาน” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งจตุตถฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สุญญตวิโมกข์
{๒๔๔} [๒๐๗] ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์อยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตวิโมกข์ได้แล้ว”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสุญฌตวิโมกข์ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง
- ๑สุทธิกวิโมกข์ ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องวิโมกข์ล้วนๆ
...๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อนิมิตตวิโมกข์
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอนิมิตตวิโมกข์ได้แล้ว”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อนิมิตตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอนิมิตตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอนิมิตตวิโมกข์ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ...๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อัปปณิหิตวิโมกข์
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์อยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอัปปณิหิตวิโมกข์ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อัปปณิหิตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอัปปณิหิตวิโมกข์” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอัปปณิหิตวิโมกข์ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สุญญตสมาธิ
{๒๔๕} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตสมาธิได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตสมาธิ” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตสมาธิ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสุญญตสมาธิได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อนิมิตตสมาธิ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิอยู่”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอนิมิตตสมาธิได้แล้ว”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อนิมิตตสมาธิ” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอนิมิตตสมาธิ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสุญญตสมาธิได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อัปปณิหิตสมาธิ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอัปปณิหิตสมาธิได้แล้ว” ...
- ๑สุทธิกสมาธิ ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องสมาธิล้วนๆ
“ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อัปปณิหิตสมาธิ”...“ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอัปปณิหิตสมาธิ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอัปปณิหิตสมาธิได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สุญญตสมาบัติ
{๒๔๖} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติแล้ว”... “ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตสมาบัติได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสุญญตสมาบัติได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อนิมิตตสมาบัติ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาบัติแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาบัติอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอนิมิตตสมาบัติได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อนิมิตตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอนิมิตตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอนิมิตตสมาบัติได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง
- ๑สุทธิกสมาบัติ ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องสมาบัติล้วน ๆ
... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อัปปณิหิตสมาบัติ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า“ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว”... “ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอัปปณิหิตสมาบัติได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อัปปณิหิตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอัปปณิหิตสมาบัติ” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอัปปณิหิตสมาบัติได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
วิชชา ๓
{๒๔๗} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าวิชชา ๓ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้วิชชา ๓” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในวิชชา ๓” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งวิชชา ๓ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว
- ๑สุทธิกญาณทัสสนะ ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องญาณทัสสนะล้วน ๆ
(๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สติปัฏฐาน ๔
{๒๔๘} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน๔ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน ๔ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสติปัฏฐาน ๔ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สติปัฏฐาน ๔” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสติปัฏฐาน ๔” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสติปัฏฐาน ๔ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สัมมัปปธาน ๔
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสัมมัปปฐาน ๔ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าสัมมัปปธาน ๔ อยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสัมมัปปธาน ๔ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สัมมัปปธาน ๔” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสัมมัปปธาน ๔” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสัมมัปปธาน ๔ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
- ๑สุทธิกมรรคภาวนา ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องมรรคภาวนาล้วน ๆ
อิทธิบาท ๔
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอิทธิบาท ๔ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อิทธิบาท ๔” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอิทธิบาท ๔” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอิทธิบาท ๔ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อินทรีย์ ๕
{๒๔๙} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอินทรีย์ ๕ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อินทรีย์ ๕” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอินทรีย์ ๕” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอินทรีย์ ๕ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
พละ ๕
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าพละ ๕ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้พละ ๕” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในพละ ๕”... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งพละ ๕ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ
(๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
โพชฌงค์ ๗
{๒๕๐} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้โพชฌงค์ ๗” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในโพชฌงค์ ๗” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งโพชฌงค์ ๗ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อริยมรรคมีองค์ ๘
{๒๕๑} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว”... “ข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ อยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ ได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อริยมรรคมีองค์ ๘” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอริยมรรคมีองค์ ๘” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอริยมรรคมีองค์ ๘ ได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
โสดาปัตติผล
{๒๕๒} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าโสดาปัตติผลได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้โสดาปัตติผล” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในโสดาปัตติผล” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งโสดาปัตติผลได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สกทาคามิผล
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้ว่า “ข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลอยู่” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสกทาคามิผลได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สกทาคามิผล” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสกทาคามิผล” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งสกทาคามิผลได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อนาคามิผล
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอนาคามิผลได้แล้ว” ...
- ๑สุทธิกอริยผล ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องอริยผลล้วน ๆ
“ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อนาคามิผล” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอนาคามิผล” ... “ข้าพเจ้า ทำให้แจ้งอนาคามิผลได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
อรหัตตผล
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้ว่า “ข้าพเจ้าเข้าอรหัตตผลแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าอรหัตตผลอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอรหัตตผลได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อรหัตตผล” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอรหัตตผล” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งอรหัตตผลได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สละราคะ
{๒๕๓} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าสละราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าคายราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าปล่อยราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าละราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าสลัดราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเพิกราคะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าถอนราคะได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง
- ๑สุทธิกกิเลสปหาน ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องการละกิเลสล้วน ๆ
... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สละโทสะ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าสละโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าคายโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าปล่อยโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าละโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าสลัดโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเพิกโทสะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าถอนโทสะได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ...๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
สละโมหะ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าสละโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าคายโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าปล่อยโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าละโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าสลัดโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเพิกโมหะได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าถอนโมหะได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ...๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
จิตปลอดจากราคะ
{๒๕๔} ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “จิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
จิตปลอดจากโทสะ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
จิตปลอดจากโมหะ
ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
จบ สุทธิกะ
- ๑สุทธิกจิตตวินีวรณะ ว่าด้วยการกล่าวอวดเฉพาะเรื่องการพรากจิตออกจากกิเลสล้วน ๆ
ปฐมฌานและทุติยฌาน
{๒๕๕} [๒๐๘] ๑. ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและทุติยฌานแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและทุติยฌานอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานและทุติยฌานได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌานและทุติยฌาน”... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌานและทุติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานและทุติยฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ๔ อย่าง ... ๕ อย่าง ... ๖ อย่าง ... ๗ อย่าง คือ (๑) เบื้องต้น เธอรู้ว่าจักกล่าวเท็จ (๒) กำลังกล่าว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จอยู่ (๓) ครั้นกล่าวแล้ว ก็รู้ว่ากล่าวเท็จแล้ว (๔) อำพรางความเห็น (๕) อำพรางความถูกใจ (๖) อำพรางความชอบใจ (๗) อำพรางความจริง ต้องอาบัติปาราชิก
ปฐมฌานและตติยฌาน
๒. ภิกษุกล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ว่า “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและตติยฌานแล้ว” ... “ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและตติยฌานอยู่” ...“ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานและตติยฌานได้แล้ว” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌานและตติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌานและตติยฌาน” ... “ข้าพเจ้าทำให้แจ้งปฐมฌานและตติยฌานได้แล้ว” ด้วยอาการ ๓ อย่าง ... ต้องอาบัติปาราชิก
- ๑สุทธิกวารกถา คำอธิบายว่าด้วยการอวดอุตตริมนุสสธรรม ซึ่งได้แสดงตัวอย่างการอวดอุตตริมนุสสธรรม ๓๐ ข้อล้วน ๆ เรียกว่าสุทธิกนัยแล้วแยกแสดงเป็นขัณฑจักรและพัทธจักร
- ๒ขัณฑจักร การยกบทต้นหมุนเวียน หมายถึงการแสดงตัวอย่างการอวดอุตตริมนุสสธรรมของภิกษุโดยยกบทต้นแห่งอุตตริมนุสสธรรมคือปฐมฌานเป็นบทตั้งแล้วนำไปประกอบกับบทต่อๆ ไป เวียนขยายไปจนครบทุกบท มี ๓๐ บท หรือ ๓๐ ขัณฑจักร (นัย วิ.อ. ๑/๕๓๘)
จบ สุทธิกะฌาน