สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุพวกฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทา เล่ม ๒

๘. ภูตาโรจนสิกขาบท

ว่าด้วยการบอกอุตตริมนุสสธรรมที่มีจริง

เรื่องภิกษุฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา

{๓๐๔} [๖๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลาป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้น ภิกษุมากรูปด้วยกันซึ่งเคยเป็นเพื่อนเห็นเพื่อนคบหากันมา จำพรรษาอยู่ใกล้ฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทา ก็แลสมัยนั้น แคว้นวัชชีเกิดทุพภิกขภัย ประชาชนหาเลี้ยงชีพฝืดเคือง มีกระดูกคนตายขาวเกลื่อน ต้องมีสลากชื้ออาหาร มิใช่ทำได้ง่ายที่ภิกษุสงฆ์จะยังอัตภาพให้เป็นไปด้วยการถือบาตรแสวงหา จึงภิกษุเหล่านั้นคิดกันว่า “บัดนี้แคว้นวัชชีเกิดทุพภิกขภัย ประชาชนหาเลี้ยงชีพฝืดเคือง มีกระดูกคนตายขาวเกลื่อน ต้องมีสลากชื้ออาหาร มิใช่ทำได้ง่ายที่ภิกษุสงฆ์จะยัง อัตภาพให้เป็นไปด้วยการถือบาตรแสวงหา ด้วยอุบายวิธีอย่างไรหนอ พวกเราจึงจะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็น ผาสุกได้ และจะไม่ต้องลำบากด้วยบิณฑบาต”ภิกษุบางพวกเสนออย่างนี้ว่า “อาวุโสทั้งหลาย อย่ากระนั้นเลย พวกเราจงช่วยกันอำนวยกิจการแก่พวกคฤหัสถ์เถิด เมื่อเป็นเช่นนั้น พวกเขาก็จักมุ่งที่จะถวายบิณฑบาตแก่พวกเรา ด้วยอุบายอย่างนี้ พวกเราก็จะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจักไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต”

ภิกษุบางพวกคัดค้านอย่างนี้ว่า “อย่าเลย ท่านทั้งหลาย จะมีประโยชน์อะไรด้วยการช่วยกันอำนวยกิจการของพวกคฤหัสถ์ เอาเถอะท่านทั้งหลาย พวกเราจงช่วยกันนำข่าวสารอันเป็นหน้าที่ทูตแก่พวกคฤหัสถ์เถิด เมื่อเป็นเช่นนั้น พวกเขาก็จักมุ่งที่จะถวายบิณฑบาตแก่พวกเรา ด้วยอุบายอย่างนี้พวกเราก็จะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจักไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต”ภิกษุบางรูปพูดอย่างนี้ว่า “อย่าเลย ท่านทั้งหลาย จะมีประโยชน์อะไรด้วยการช่วยกันอำนวยกิจการแก่พวกคฤหัสถ์ จะมีประโยชน์อะไรด้วยการช่วยกันนำข่าวสารอันเป็นหน้าที่ทูตแก่พวกคฤหัสถ์ อย่ากระนั้นเลย ท่านทั้งหลาย พวกเรามากล่าวชมอุตตริมนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์ว่า ‘ภิกษุรูปโน้นได้ปฐมฌาน รูปโน้นได้ทุติยฌาน รูปโน้นได้ตติยฌาน รูปโน้นได้จตุตถฌาน รูปโน้นเป็นพระโสดาบัน รูปโน้น เป็นพระสกทาคามี รูปโน้นเป็นพระอนาคามี รูปโน้นเป็นพระ

อรหันต์ รูปโน้นได้วิชชา ๓ รูปโน้นได้อภิญญา ๖‘ ดังนี้จะดีกว่า เมื่อเป็นเช่นนี้ พวกเขาก็จักมุ่งที่จะถวายบิณฑบาตแก่พวกเรา ด้วยอุบายอย่างนี้ พวกเราก็จะพร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุกได้ และจักไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต”ภิกษุเหล่านั้นมีความเห็นร่วมกันว่า “อาวุโสทั้งหลาย อุบายวิธีที่พวกเราพากันกล่าวชมอุตตริมนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์นี้แหละดีที่สุด”

ลำดับนั้น ภิกษุเหล่านั้นจึงต่างพากันกล่าวชมอุตตริมนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์ว่า “ภิกษุรูปโน้นได้ปฐมฌาน รูปโน้นได้ทุติยฌาน รูปโน้นได้ตติยฌาน รูปโน้นได้จตุตถฌาน รูปโน้นเป็นพระโสดาบัน รูปโน้นเป็นพระสกทาคามี รูปโน้นเป็นพระอนาคามี รูปโน้นเป็นพระอรหันต์ รูปโน้นได้วิชชา ๓ รูปโน้นได้อภิญญา ๖”ครั้งนั้นแล ประชาชนเหล่านั้นต่างพากันยินดีว่า “เป็นลาภของพวกเราหนอ พวกเราได้ดีแล้วหนอ ที่มีภิกษุทั้งหลายผู้มีคุณวิเศษเห็นปานนี้มาอยู่จำพรรษา เพราะก่อนหน้านี้ พวกเราไม่มีภิกษุทั้งหลายที่อยู่จำพรรษาที่

มีคุณสมบัติเหมือนภิกษุผู้มีศีลมีกัลยาณธรรมเหล่านี้เลย” โภชนะอย่างที่ พวกเขาถวายแก่ภิกษุเหล่านั้น พวกเขาจะไม่ยอมบริโภคเอง ไม่ให้มารดา บิดา ไม่ให้บุตรภรรยา ไม่ให้คนรับใช้ กรรมกร ไม่ให้มิตร อำมาตย์ ญาติสาโลหิต ของเคี้ยว ... ของลิ้ม ของดื่มชนิดที่พวกเขาจะถวายแก่ภิกษุ เหล่านั้น พวกเขาจะไม่ยอมเคี้ยว ไม่ยอมลิ้ม ไม่ยอมดื่มด้วยตน ไม่ให้ มารดาบิดา ไม่ให้บุตรภรรยา ไม่ให้คนรับใช้ กรรมกร ไม่ให้มิตร อำมาตย์ ญาติสาโลหิตภิกษุเหล่านั้นจึงมีน้ำมีนวล มีอินทรีย์ผ่องใส มีสีหน้าสดชื่น มีผิว พรรณผุดผ่อง

{๓๐๕} [๖๘] ก็การที่ภิกษุทั้งหลายออกพรรษาแล้วเข้าเฝ้าเยี่ยมพระผู้มีพระภาคเจ้านั้นเป็นประเพณีที่ประพฤติกันมา จึงภิกษุเหล่านั้นจำพรรษา โดยล่วงไตรมาสแล้ว ได้เก็บเสนาสนะ ถือบาตรจีวรหลีกไปโดยมรรคา อันจะไปสู่พระนครเวสาลี เที่ยวจาริกไปโดยลำดับ จนถึงพระนครเวสาลี ป่ามหาวัน กูฏาคารศาลา แล้วเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุที่จำพรรษาอยู่ในทิศทั้งหลายเป็นผู้ผอมซูบซีด มีผิวพรรณเศร้าหมอง ซีดเหลือง มีตัวสะพรั่งด้วยเส้นเอ็น ส่วนพวกภิกษุที่อยู่ฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทาต่างเป็นผู้มีนํ้ามีนวล มีอินทรีย์ผ่องใส มีสีหน้าสดชื่น มีผิวพรรณผุดผ่อง

พุทธประเพณี

ก็การที่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทั้งหลายทรงปราศรัยกับพระอาคันตุกะทั้งหลาย นั่นเป็นพุทธประเพณี จึงครั้งนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามพวกภิกษุที่อยู่ฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทาว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอยังพอทนได้หรือ ยังพอให้อัตภาพเป็นไปได้หรือ พวกเธอเป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุก และไม่ลำบากด้วยบิณฑบาตหรือ”

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “ยังพอทนได้ พระพุทธเจ้าข้า ยังพอให้อัตภาพเป็นไปได้ พระพุทธเจ้าข้า ทั้งพวกข้าพระองค์เป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุก และไม่ลำบากด้วยบิณฑบาต พระพุทธเจ้าข้า”

ธรรมดาพระตถาคตทั้งหลายแม้จะทรงทราบอยู่ ย่อมตรัสถามก็มี ไม่ตรัสถามก็มี ทรงทราบกาลอันควรแล้ว ย่อมตรัสถามก็มี ไม่ตรัสถามก็มี พระตถาคตทั้งหลายย่อมตรัสถามเรื่องที่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่ตรัสถามเรื่องที่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ เรื่องที่ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ พระองค์ทรงกำจัดเสียด้วยอริยมรรค พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทั้งหลาย ย่อมทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายด้วยเหตุผล ๒ อย่าง คือ จักทรงแสดงธรรมอย่างหนึ่ง จักทรงบัญญัติสิกขาบทแก่พระสาวกทั้งหลายอย่างหนึ่งครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามภิกษุที่อยู่ฝั่งแม่นํ้าวัคคุมุทาว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอเป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ร่วมใจกัน ไม่วิวาทกัน อยู่จำพรรษาเป็นผาสุก และไม่ลำบากด้วยบิณฑบาตด้วยวิธีการอย่างไร”

ภิกษุเหล่านั้นได้กราบทูลเนื้อความนั้นให้ทรงทราบแล้ว

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คุณวิเศษของพวกเธอนั่นมีจริงหรือ”

“ไม่มีจริง พระพุทธเจ้าข้า”

ทรงตำหนิแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉนพวกเธอจึงได้กล่าวชมอุตตริมนุสสธรรมของกันและกันแก่พวกคฤหัสถ์เพราะเหตุ แห่งท้องเล่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกระทำของพวกเธอนั่นไม่เป็นไปเพื่อ ความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใสหรือเพื่อความเลื่อมใสยิ่งขึ้นของปวงชนที่เลื่อมใสแล้ว ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๖๙] อนึ่ง ภิกษุใดบอกอุตตริมนุสสธรรมแก่อนุปสัมบัน เป็น ปาจิตตีย์ เพราะมีจริง

สิกขาบทวิภังค์

{๓๐๖} [๗๐] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ผู้ใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุ ความว่า ที่ชื่อว่า ภิกษุ เพราะอรรถว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ ทรงประสงค์ว่า ‘ภิกษุ’ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า อนุปสัมบัน ความว่า ยกเว้นภิกษุ ภิกษุณี นอกนั้นชื่อว่า อนุปสัมบัน

บทภาชนีย์

{๓๐๗} คำว่า อุตตริมนุสสธรรม ได้แก่ (๑) ฌาน (๒) วิโมกข์ (๓) สมาธิ (๔) สมาบัติ (๕) ญาณทัสสนะ (๖) มรรคภาวนา (๗) การทำให้แจ่มแจ้งซึ่ง ผล (๘) การละกิเลส (๙) ความพรากจิตออกจากกิเลส (๑๐) ความยินดียิ่ง ในเรือนอันว่างเปล่า (สุญญาคาร){๓๐๘} คำว่า ฌาน ได้แก่ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน

คำว่า วิโมกข์ ได้แก่ สุญญตวิโมกข์ อนิมิตตวิโมกข์ อัปปณิหิตวิโมกข์

คำว่า สมาธิ ได้แก่ สุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ

คำว่า สมาบัติ ได้แก่ สุญญตสมาบัติ อนิมิตตสมาบัติ อัปปณิหิตสมาบัติ

คำว่า ญาณ ได้แก่ วิชชา ๓

คำว่า มรรคภาวนา ได้แก่ สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมีองค์ ๘คำว่า การทำให้แจ่มแจ้งซึ่งผล ได้แก่ การทำโสดาปัตติผลให้แจ่มแจ้ง การทำสกทาคามิผลให้แจ่มแจ้ง การทำอนาคามิผลให้แจ่มแจ้ง การทำอรหัตตผลให้แจ่มแจ้งที่ชื่อว่า การละกิเลส ได้แก่ การละราคะ การละโทสะ การละโมหะ

ที่ชื่อว่า ความพรากจิตออกจากกิเลส ได้แก่ ความพรากจิตออกจากราคะ ความพรากจิตออกจากโทสะ ความพรากจิตออกจากโมหะที่ชื่อว่า ความยินดีในเรือนอันว่างเปล่า ได้แก่ ความยินดีในเรือนอันว่างเปล่าด้วยปฐมฌาน ความยินดีในเรือนอันว่างเปล่าด้วยทุติยฌาน

ความยินดีในเรือนอันว่างเปล่าด้วยตติยฌาน ความยินดีในเรือนอันว่างเปล่าด้วยจตุตถฌาน

บอกปฐมฌาน

{๓๐๙} [๗๑] คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์คำว่า บอก คือภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ ปฐมฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกทุติยฌาน

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌาน แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์... ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว’ ... ‘ทุติยฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกตติยฌาน

... ‘ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว’ ... ‘ตติยฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจตุตถฌาน

{๓๑๐}...‘ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว’... ‘จตุตถฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสุญญตวิโมกข์

{๓๑๑} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์อยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตวิโมกข์’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตวิโมกข์’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘สุญญตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอนิมิตตวิโมกข์

...‘ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์แล้ว’...

...‘อนิมิตตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอัปปณิหิตวิโมกข์

...‘ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘อัปปณิหิตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสุญญตสมาธิ

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตสมาธิแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตสมาธิ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตสมาธิ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘สุญญตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอนิมิตตสมาธิ

...‘ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิแล้ว’...

...‘อนิมิตตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอัปปณิหิตสมาธิ

...‘ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิแล้ว’ ...

...‘อัปปณิหิตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสุญญตสมาบัติ

{๓๑๒} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าสุญญตสมาบัติแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้สุญญตสมาบัติ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในสุญญตสมาบัติ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘สุญญตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอนิมิตตสมาบัติ

...‘ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาบัติแล้ว’...

...‘อนิมิตตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอัปปณิหิตสมาบัติ

...‘ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘อัปปณิหิตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกวิชชา ๓

{๓๑๓} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘วิชชา ๓ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสติปัฏฐาน ๔

{๓๑๔} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน ๔ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘สติปัฏฐาน ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสัมมัปปธาน ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าสัมมัปปธาน ๔ แล้ว’ ...

...‘สัมมัปปธาน ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอิทธิบาท ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ แล้ว’ ...

...‘อิทธิบาท ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอินทรีย์ ๕

{๓๑๕} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘อินทรีย์ ๕ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกพละ ๕

...‘ข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ แล้ว’ ...

...‘พละ ๕ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกโพชฌงค์ ๗

{๓๑๖} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ อยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้โพชฌงค์ ๗’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในโพชฌงค์ ๗’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘โพชฌงค์ ๗ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอริยมรรคมีองค์ ๘

{๓๑๗} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมี องค์ ๘ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ อยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้อริยมรรคมีองค์ ๘’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในอริยมรรคมีองค์ ๘’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘อริยมรรคมีองค์ ๘ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกโสดาปัตติผล

{๓๑๘} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลแล้ว’ ต้องอาบัตปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าโสดาปัตติผลแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้โสดาปัตติผล’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในโสดาปัตติผล’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘โสดาปัตติผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสกทาคามิผล

...‘ข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลแล้ว’...

...‘สกทาคามิผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ บอกอนาคามิผล

...’ข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลแล้ว’...

...‘อนาคามิผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกอรหัตตผล

...‘ข้าพเจ้าเข้าอรหัตตผลแล้ว’...

...‘อรหัตตผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกสละราคะ โทสะ โมหะ

{๓๑๙} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว พ้นแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘โมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกการพรากจิตจากราคะ โทสะ โมหะ

{๓๒๐} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘จิตของข้าพเจ้าพรากจาก ราคะแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘จิตของข้าพเจ้าพรากจากโทสะแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘จิตของข้าพเจ้าพรากจากโมหะแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานในสุญญาคาร

{๓๒๑} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานในสุญญาคารแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานในสุญญาคารอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานในสุญญาคารแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌานในสุญญาคาร’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌานในสุญญาคาร’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ปฐมฌานในสุญญาคารข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานในสุญญาคาร

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานในสุญญาคารแล้ว’ ...

...‘ทุติยฌานในสุญญาคารข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าตติยฌานในสุญญาคาร

...‘ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานในสุญญาคารแล้ว’ ...

...‘ตติยฌานในสุญญาคารข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าจตุตถฌานในสุญญาคาร

...‘ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานในสุญญาคารแล้ว’ ...

...‘จตุตถฌานในสุญญาคารข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและทุติยฌาน

{๓๒๒} [๗๒] คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและทุติยฌานแล้ว’ ดังนี้ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและทุติยฌานอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานและทุติยฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌานและทุติยฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌานและทุติยฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ปฐมฌานและทุติยฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและตติยฌาน

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและตติยฌานแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและตติยฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและจตุตถฌาน

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและจตุตถฌานแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและจตุตถฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสุญญตวิโมกข์

{๓๒๓} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและ สุญญตวิโมกข์แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและสุญญตวิโมกข์อยู่’ ...

...‘ปฐมฌานและสุญญตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอนิมิตตวิโมกข์

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอนิมิตตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอนิมิตตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว’...

...‘ปฐมฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสุญญตสมาธิ

{๓๒๔} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌาน และสุญญตสมาธิแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและสุญญตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอนิมิตตสมาธิ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอนิมิตตสมาธิแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอนิมิตตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาธิ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาธิแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาธิข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสุญญตสมาบัติ

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและ สุญญตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและสุญญตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอนิมิตตสมาบัติ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอนิมิตตสมาบัติแล้ว’...

... ‘ปฐมฌานและอนิมิตตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาบัติ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว’...

...‘ปฐมฌานและอัปปณิหิตสมาบัติข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและวิชชา ๓

{๓๒๕} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและวิชชา ๓ แล้ว’...

...‘ปฐมฌานและวิชชา ๓ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสติปัฏฐาน ๔

{๓๒๖} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌาน และสติปัฏฐาน ๔ แล้ว’...

...‘ปฐมฌานและสติปัฏฐาน ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสัมมัปปธาน ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและสัมมัปปธาน ๔ แล้ว ...

...‘ปฐมฌานและสัมมัปปธาน ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอิทธิบาท ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอิทธิบาท ๔ แล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอิทธิบาท ๔ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอินทรีย์ ๕

{๓๒๗} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปส์มบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌาน และอินทรีย์ ๕ แล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอินทรีย์ ๕ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและพละ ๕

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและพละ ๕ แล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและพละ ๕ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและโพชฌงค์ ๗

{๓๒๘}...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและโพชฌงค์ ๗ แล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและโพชฌงค์ ๗ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘

{๓๒๙}...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอริยมมรรคมีองค์ ๘ แล้ว’

...‘ปฐมฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและโสดาปัตติผล

{๓๓๐} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและ โสดาปัตติผลแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและโสดาปัตติผลอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานและโสดาปัตติผลแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌานและโสดาปัตติผล’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌานและโสดาปัตติผล’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ปฐมฌานและโสดาปัตติผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสกทาคามิผล

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและสกทาคามิผลแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและสกทาคามิผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอนาคามิผล

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอนาคามิผลแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอนาคามิผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและอรหัตตผล

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานและอรหัตตผลแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานและอรหัตตผลข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสละราคะ

{๓๓๑} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่ และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์’...‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสละโทสะ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว และโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและสละโมหะ

...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว และโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ...

...‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ถอนแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและจิตปลอดจากราคะ

{๓๓๒} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้วและจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่ และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์... ‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและจิตปลอดจากโทสะ

... ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ ...

... ‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าปฐมฌานและจิตปลอดจากโมหะ

... ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ ... อาบัติปาจิตตีย์... ‘ปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและตติยฌาน

{๓๓๓} [๗๓] คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและตติยฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและตติยฌานอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าทุติยฌานและตติยฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ทุติยฌานและตติยฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในทุติยฌานและตติยฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ทุติยฌานและตติยฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและจตุตถฌาน

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและจตุตถฌานแล้ว’ ...

...‘ทุติยฌานและจตุตถฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและวิโมกข์

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอนิมิตตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและสมาธิ

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสุญญตสมาธิแล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอนิมิตตสมาธิแล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอัปปณิหิตสมาธิแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและสมาบัติ

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสุญญตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอนิมิตตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและวิชชา ๓

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและวิชชา ๓ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและสติปััฏฐาน ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสติปัฏฐาน ๔ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและสัมมัปปธาน ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสัมมัปปธาน ๔ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและอิทธิบาท ๔

... ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอิทธิบาท ๔ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและอินทรีย์ ๕

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอินทรีย์ ๕ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและพละ ๕

... ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและพละ ๕ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและโพชฌงค์ ๗

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและโพชฌงค์ ๗ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและอริยผล ๔

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและโสดาปัตติผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสกทาคามิผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอนาคามิผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและอรหัตตผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและสละกิเลส

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌาน และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌาน และโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌาน และโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและจิตปลอดจากกิเลส

{๓๓๔}...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกเข้าทุติยฌานและปฐมฌาน

...‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและปฐมฌานแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์ (บอกเข้าทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน ... การสละกิเลส จิตปลอดจากโทสะ บัณฑิตพึงหมุนไปให้ครบตามแนวที่แสดงมานี้)

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าปฐมฌาน

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเป็นผู้เข้าปฐมฌานได้แล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเป็นผู้ได้ปฐมฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าทุติยฌาน เป็นต้น

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว...

ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าวิโมกข์

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์แล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าสมาธิ

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิ แล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิแล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าสมาบัติ

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาบัติแล้ว’ ...

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าวิชชา ๓

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าสติปัฎฐาน ๔

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน ๔ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าอิทธิบาท ๔

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าอินทรีย์ ๕

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าพละ ๕

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ แล้ว’ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าโพชฌงค์ ๗

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและเข้าอริยผล ๔

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าอรหัตตผลแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและสละกิเลส

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ... ถอนแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ... ถอนแล้ว’ ... ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและจากราคะ

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และจิตของข้าพเจ้าปลอดจาก ราคะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกจิตปลอดจากโมหะและจากโทสะ

...‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บอกรวมทุกอย่าง

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าแล้ว ... เข้า อยู่ ... เข้าได้แล้ว ... เป็นผู้ได้ ... เป็นผู้ชำนาญ ... ทำให้แจ้งแล้วซึ่งปฐมฌาน ... ทุติยฌาน ... ตติยฌาน ... จตุตถฌาน ... สุญญตวิโมกข์ ... อนิมิตตวิโมกข์ ... อัปปณิหิตวิโมกข์ ... สุญญตสมาธิ ... อนิมิตตสมาธิ ... อัปปณิหิตสมาธิ ... สุญญตสมาบัติ ... อนิมิตตสมาบัติ ... อัปปณิหิตสมาบัติ ... วิชชา ๓ ... สติปัฏฐาน ๔ ... สัมมัปปธาน ๔ ... อิทธิบาท ๔ ... อินทรีย์ ๕ ... พละ ๕ ... โพชฌงค์ ๗ ... อริยมรรคมีองค์ ๘ ... โสดาปัตติผล ... สกทาคามิผล ... อนาคามิผล ... อรหัตตผล ... ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... โมหะ ข้าพเจ้าสละแล้ว ... จิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ ... จากโทสะ ... จากโมหะ’ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

วัตตุกามวารกถา ว่าด้วยประสงค์จะบอก

ประสงค์จะบอกเข้าปฐมฌาน

{๓๓๕} [๗๔] คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้า เข้าปฐมฌานแล้ว’ แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

... ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้า

อนิมิตตสมาบัติแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน ๔ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสัมมัปปธาน ๔ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้า อริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลแล้ว ... ข้าพเจ้าเข้าอรหัตตผล แล้ว ... ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว ... โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... โมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... จิตของข้าพเจ้าปลอดจากราคะ ... จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ ...

... แต่บอกไปว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

ประสงค์จะบอกเข้าทุติยฌาน

{๓๓๖} คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว’ แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

... แต่บอกไปว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้า ทุติยฌานแล้ว’ แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

มูลย่อ

คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ แต่บอกว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ ดังนี้ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘จิตของ ข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ แต่บอกไปว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

สัพพมูลกนัย

คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน สุญญตวิโมกข์ อนิมิตตวิโมกข์ อัปปณิหิตวิโมกข์ สุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ สุญญต สมาบัติ อนิมิตตสมาบัติ อัปปณิหิตสมาบัติ วิชชา ๓ สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมี องค์ ๘ โสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล และอรหัตตผลแล้ว ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว ... โมหะข้าพเจ้าสละแล้ว ... จิตของ ข้าพเจ้าปลอดจากราคะ และจิตของข้าพเจ้าปลอดจากโทสะ’ แต่บอกไปว่า ‘จิตของข้าพเจ้าปลอดจากโมหะ’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

บอกเข้าทุติยฌานและตติยฌาน

{๓๓๗} คำว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและตติยฌานแล้ว’ แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

...แต่บอกไปว่า ‘ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว’ เมื่อเขาเข้าใจ ต้อง อาบัติปาจิตตีย์ เมื่อไม่เข้าใจ ต้องอาบัติทุกกฏ

บอกว่าภิกษุอื่นเข้าปฐมฌาน

{๓๓๘} [๗๕] คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเข้าแล้ว ... เข้าอยู่ ... เข้าได้แล้ว ... เป็นผู้ได้ ... เป็นผู้ชำนาญ ... ทำให้แจ้ง ซึ่งปฐมฌาน’ ต้องอาบัติทุกกฏคำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเข้าแล้ว ... ซึ่งทุติยฌาน ... ตติยฌาน ... จตุตถฌาน ... สุญญตวิโมกข์ ... อนิมิตตวิโมกข์ ... อัปปณิหิตวิโมกข์’ ต้องอาบัติทุกกฏ...สุญญตสมาธิ ... อนิมิตตสมาธิ ... อัปปณิหิตสมาธิ ...

...สุญญตสมาบัติ ... อนิมิตตสมาบัติ ... อัปปณิหิตสมาบัติ ...

...วิชชา ๓ ... สติปัฏฐาน ๔ ... สัมมัปปธาน ๔ ... อิทธิบาท ๔ ... อินทรีย์ ๕ ... พละ ๕ ... โพชฌงค์ ๗ ... อริยมรรคมีองค์ ๘ ... โสดาปัตติผล ... สกทาคามิผล ... อนาคามิผล ... อรหัตตผล ... ต้องอาบัติทุกกฏ...‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ราคะภิกษุนั้นสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว ... โทสะภิกษุนั้นสละแล้ว ... โมหะภิกษุนั้นสละแล้ว ... ต้องอาบัติทุกกฏ...‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน จิตของภิกษุนั้นปลอดจากราคะ’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

...จิตของภิกษุนั้นปลอดจากโทสะ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

...จิตของภิกษุนั้นปลอดจากโมหะ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

...‘ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งซึ่งปฐมฌานในสุญญาคาร ... ซึ่งทุติยฌาน ในสุญญาคาร ...ซึ่งตติยฌานในสุญญาคาร ... ซึ่งจตุตถฌานในสุญญาคาร’ ต้องอาบัติทุกกฏ

คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ภิกษุใดใช้สอยวิหารของ ท่าน นุ่งห่มจีวรของท่าน บริโภคบิณฑบาตของท่าน บริโภคคิลานปัจจัย เภสัชบริขารของท่าน ภิกษุนั้นเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งซึ่งปฐมฌาน’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ... ซึ่งปฐมฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งทุติยฌานในสุญญาคาร’... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งตติยฌานในสุญญาคาร’... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งจตุตถฌานในสุญญาคาร’... ต้องอาบัติทุกกฏ

{๓๓๙} [๗๖] คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘วิหารของท่านอัน ภิกษุใดอาศัยแล้ว จีวรของท่านอันภิกษุใดนุ่งห่มแล้ว บิณฑบาตของท่าน อันภิกษุใดบริโภคแล้ว คิลานปัจจัยเภสัชบริขารของท่านอันภิกษุใดบริโภคแล้ว ภิกษุนั้นเข้าแล้ว ... เข้าอยู่ ... เข้าได้แล้ว ... เป็นผู้ได้ ... เป็นผู้ชำนาญ ... ทำให้แจ้งซึ่งปฐมฌาน’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ... ซึ่งปฐมฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งทุติยฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งตติยฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งจตุตถฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

{๓๔๐} คำว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ‘ท่านอาศัยภิกษุใดได้ ถวายวิหารแล้ว ... ได้ถวายจีวรแล้ว ... ได้ถวายบิณฑบาตแล้ว ... ได้ถวาย คิลานปัจจัยเภสัชบริขารแล้ว ภิกษุนั้นเข้าแล้ว ... เข้าอยู่ ... เข้าได้แล้ว ... เป็นผู้ได้ ... เป็นผู้ชำนาญ ... ทำให้แจ้งซึ่งปฐมฌาน’... ต้องอาบัติทุกกฏ... ซึ่งปฐมฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งทุติยฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งตติยฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฏ

... ซึ่งจตุตถฌานในสุญญาคาร’ ... ต้องอาบัติทุกกฎ

อนาปัตติวาร

{๓๔๑} [๗๗] ภิกษุบอกอุตตริมนุสสธรรมที่มีจริงแก่อุปสัมบัน ๑ ภิกษุผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ ภูตาโรจนสิกขาบทที่ ๘

๙. ทุฏฐุลลาโรจนสิกขาบท

ว่าด้วยการบอกอาบัติชั่วหยาบ

เรื่องพระอุปนันทศากยบุตร

{๓๔๒} [๗๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น ท่านพระอุปนันทศากยบุตรก่อการทะเลาะกับพวกภิกษุฉัพพัคคีย์ คือ ท่านต้องอาบัติชื่อสัญเจตนิกาสุกกวิสัฏฐิ แล้วได้ขอปริวาส เพื่ออาบัตินั้นต่อสงฆ์ สงฆ์ได้ให้ปริวาสเพื่ออาบัตินั้นแก่ท่าน ก็แลสมัยนั้น ในพระนคร