พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ · อารามวรรค
สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๘–๓๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในอารามวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ อารามวรรค สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป (ฉบับหลวง เล่ม ๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓ หน้า ๒๗๐–๒๗๒
ที่ชื่อว่า โอวาท ได้แก่ ครุธรรม ๘
ที่ชื่อว่า ธรรมเป็นเหตุอยู่ร่วมกัน ได้แก่ กรรมที่พึงทำร่วมกัน อุทเทส ที่พึงสวดร่วมกัน ความเป็นผู้มีสิกขาเสมอกัน
พอทอดธุระว่าจักไม่ไปเพื่อรับโอวาทก็ดี เพื่อธรรมเป็นเหตุอยู่ร่วมกัน ก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
{๓๕๗} [๑๐๕๗] ภิกษุณีไม่ไปในเมื่อมีเหตุจำเป็น ๑ภิกษุณีแสวงหาแล้ว ไม่ได้ภิกษุณีเป็นเพื่อน ๑ ภิกษุณีอาพาธ ๑ ภิกษุณีมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๘
สิกขาบทที่ ๙
เรื่องภิกษุณีไม่ถามอุโบสถและไม่ขอโอวาท
{๓๕๘} [๑๐๕๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายไม่ถามอุโบสถก็มี ไม่ขอโอวาทก็มี ภิกษุทั้งหลายพากันเพ่ง โทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ไม่ถามอุโบสถและ ไม่ขอโอวาทเล่า” ...
- ๑ครุธรรม ธรรมอันหนัก หรือธรรมอันภิกษุณีควรตระหนัก หมายถึงหลักความประพฤติที่ภิกษุณี พึงยึดถือเป็นเรื่องสำคัญอันต้องปฏิบัติด้วยความเคารพ ไม่ล่วงละเมิดตลอดชีวิต (วิ.อ. ๒/๓๒๐) ดูครุธรรม ๘ ในโอวาทสิกขาบท โอวาทวรรค ปาจิตติยกัณฑ์ วิ.มหาวิ. (แปล) ๒/๑๔๙/๔๒๘
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายไม่ถามอุโบสถและไม่ขอโอวาท จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ไม่ถามอุโบสถและไม่ขอโอวาทเล่าการกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
[๑๐๕๙] อนึ่ง ทุก ๆ ระยะกึ่งเดือน ภิกษุณีพึงหวังเฉพาะธรรม ๒ ประการจากภิกษุสงฆ์ คือ การถามอุโบสถ๑ การเข้าไปขอโอวาท๑ เมื่อ ฝ่า!)นธรรม ๒ ประการนั้น เป็นปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
{๓๕๙} [๑๐๖๐] คำว่า ทุก ๆ ระยะกึ่งเดือน คือ ทุก ๆ วันที่มีอุโบสถ
ที่ชื่อว่า อุโบสถ ได้แก่ อุโบสถ ๒ อย่าง คือ อุโบสถวัน ๑๔ ค่ำ และ อุโบสถวัน ๑๕ ค่ำ
ที่ชื่อว่า โอวาท ได้แก่ ครุธรรม ๘
พอทอดธุระว่าจักไม่ถามอุโบสถก็ดี จักไม่ขอโอวาทก็ดี ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
{๓๖๐} [๑๐๖๑] ภิกษุณีไม่ถามและไม่ขอในเมื่อมีเหตุจำเป็น ๑ ภิกษุณี แสวงหาแล้วแต่ไม่ได้ภิกษุณีเป็นเพื่อน ๑ ภิกษุณีอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้มี อันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๙
สิกขาบทที่ ๑๐
เรื่องภิกษุณีให้บุรุษบ่งฝีในร่มผ้า
{๓๖๑} [๑๐๖๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งอยู่กันสองต่อสองอับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดในร่มผ้า จึงบุรุษนั้น ได้พยายามที่จะลวนลามภิกษุณีรูปนั้นนางได้ส่งเสียงร้องขึ้นภิกษุณี ทั้งหลายได้พากันวิ่งเข้าไปถามภิกษุณีนั้นว่า“แม่เจ้าได้ส่งเสียงร้องเรื่อง อะไร,, ภิกษุณีนั้นจึงได้เล่าเรื่องนั้นแก่เหล่าภิกษุณีบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีจึงได้อยู่กันสองต่อสองกับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดในร่มผ้าเล่า,,...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลายทราบมาว่าภิกษุณีอยู่กันสองต่อสองกับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดใน ร่มผ้า จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
จบ สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป