สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง เล่ม ๓

อนาปัตติวาร

{๓๖๐} [๑๐๖๑] ภิกษุณีไม่ถามและไม่ขอในเมื่อมีเหตุจำเป็น ๑ ภิกษุณี แสวงหาแล้วแต่ไม่ได้ภิกษุณีเป็นเพื่อน ๑ ภิกษุณีอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้มี อันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๙

สิกขาบทที่ ๑๐

เรื่องภิกษุณีให้บุรุษบ่งฝีในร่มผ้า

{๓๖๑} [๑๐๖๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งอยู่กันสองต่อสองอับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดในร่มผ้า จึงบุรุษนั้น ได้พยายามที่จะลวนลามภิกษุณีรูปนั้นนางได้ส่งเสียงร้องขึ้นภิกษุณี ทั้งหลายได้พากันวิ่งเข้าไปถามภิกษุณีนั้นว่า“แม่เจ้าได้ส่งเสียงร้องเรื่อง อะไร,, ภิกษุณีนั้นจึงได้เล่าเรื่องนั้นแก่เหล่าภิกษุณีบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีจึงได้อยู่กันสองต่อสองกับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดในร่มผ้าเล่า,,...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลายทราบมาว่าภิกษุณีอยู่กันสองต่อสองกับบุรุษ ให้บ่งฝีที่เกิดใน ร่มผ้า จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงได้อยู่กันสองต่อสองกับบุรุษให้บ่งฝีที่เกิดในร่มผ้าเล่าการ กระทำของภิกษุณีนั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่ เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๐๖๓] อนึ่ง ภิกษุณีใดไม่บอกกล่าวสงฆ์หรือคณะ อยู่กันสองต่อ สองกับบุรุษ ให้บ่งก็ดี ให้ผ่าก็ดี ให้ชะก็ดี ให้ทาก็ดี ให้พันก็ดี ให้ แกะก็ดี ซึ่งฝีหรือบาดแผลที่เกิดในร่มผ้า เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๓๖๒} [๑๐๖๔] คำว่า อนึ่ง... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า ร่มผ้า ได้แก่ อวัยวะใต้สะดือลงไป เหนือเข่าขึ้นมา

คำว่า เกิด คือ เกิดอยู่ที่บริเวณอวัยวะนั้น

ที่ชื่อว่า ฝี ได้แก่ ฝีชนิดใดชนิดหนึ่ง

ที่ชื่อว่า บาดแผล ได้แก่ แผลชนิดใดชนิดหนึ่ง

คำว่า ไม่บอกกล่าว คือ ไม่แจ้งให้ทราบ

ที่ชื่อว่า สงฆ์ ตรัสหมายถึงภิกษุณีสงฆ์

ที่ชื่อว่า คณะ ตรัสหมายถึงภิกษุณีหลายรูป

ที่ชื่อว่า บุรุษ ได้แก่ มนุษย์ผู้ชาย ไม่ใช่ยักษ์ผู้ชาย ไม่ใช่เปรตผู้ชาย ไม่ใช่สัตว์ดิรัจฉานตัวผู้ เป็นผู้รู้เดียงสา เป็นผู้สามารถที่จะลวนลามได้คำว่า กับ คือ ด้วยกัน

คำว่า สองต่อสอง คือ บุรุษคนหนึ่ง ภิกษุณีรูปหนึ่ง

[๑๐๖๕] สั่งว่า จงบ่ง ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อบ่งเสร็จ ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

สั่งว่า จงผ่า ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อผ่าเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

สั่งว่า จงชะ ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อชะเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

สั่งว่า จงทา ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อทาเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

สั่งว่า จงพัน ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อพันเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

สั่งว่า จงแกะ ต้องอาบัติทุกกฏ เมื่อแกะเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๓๖๓} [๑๐๖๖] ภิกษุณีบอกกล่าวแล้วจึงให้บ่ง ให้ผ่า ให้ชะ ให้ทา ให้พัน หรือให้แกะ ๑ ภิกษุณีมีสตรีผู้รู้ความอยู่เป็นเพื่อน ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๐

จบ อารามวรรคที่ ๖

๗. คัพภินีวรรค

สิกขาบทที่ ๑

เรื่องภิกษุณีบวชให้สตรีมีครรภ์

{๓๖๔} [๑๐๖๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายบวชให้สตรีมีครรภ์ นางบวชแล้วเที่ยวไปบิณฑบาต ชาวบ้าน พูดกันอย่างนี้ว่า “ขอท่านทั้งหลายจงถวายภิกษาแก่แม่เจ้า แม่เจ้ามีครรภ์ แก่” แล้วพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึง ได้บวชให้สตรีมีครรภ์เล่า”

ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้บวชให้สตรีมีครรภ์เล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายบวชให้สตรีมีครรภ์ จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้บวชให้สตรีมีครรภ์เล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้น นั้นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า