สิกขาบทที่ ๗ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

สิกขาบทวิภังค์

{๓๕๐} [๑๐๔๘] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้

อาวาสที่ชื่อว่า ไม่มีภิกษุ ได้แก่ อาวาสที่ภิกษุณีไม่สามารถจะไปเพื่อ รับโอวาทหรือเพื่อธรรมเป็นเหตุอยู่ร่วมกันได้

ภิกษุณีตั้งใจว่าจักอยู่จำพรรษา แล้วจัดแจงเสนาสนะ จัดตั้งนํ้าฉัน นํ้าใช้ กวาดบริเวณ ต้องอาบัติทุกกฏ พออรุณขึ้น ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๓๕๑} [๑๐๔๙] ภิกษุณีจำพรรษาในอาวาสที่มีภิกษุที่อยู่จำพรรษา แต่หลีก ไปเสีย สึกเสีย มรณภาพเสีย หรือไปเข้ารีตเดียรถีย์ ๑ ภิกษุณีจำพรรษา เมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณี เหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๖

สิกขาบทที่ ๗

เรื่องภิกษุณีจำพรรษาแล้วไม่ปวารณา

{๓๕๒} [๑๐๕๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระ วิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดีใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีหลายรูปอยู่จำพรรษาในอาวาสใกล้หมู่บ้านแล้วได้พากัน ไปพระนครสาวัตถีภิกษุณีทั้งหลายได้ถามภิกษุณีเหล่านั้นว่า“แม่เจ้า ทั้งหลายอยู่จำพรรษากันที่ไหน ได้ปวารณาต่อภิกษุสงฆ์แล้วหรือยัง”

ภิกษุณีเหล่านั้นตอบว่า “แม่เจ้า พวกข้าพเจ้ายังมิได้ปวารณาต่อ ภิกษุสงฆ์เลยเจ้าข้า”

บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจำพรรษาแล้วจึงได้ไม่ปวารณาต่อภิกษุสงฆ์เล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายจำพรรษาแล้วไม่ปวารณาต่อภิกษุสงฆ์ จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจำพรรษาแล้วจึงได้ไม่ปวารณา ต่อภิกษุสงฆ์เล่าการ กระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั้นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่ เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๐๕๑] อนึ่ง ภิกษุณีใดจำพรรษาแล้ว ไม่ปวารณาต่อสงฆ์สองฝ่าย ด้วยสถาน ๓ คือ ด้วยได้เห็นก็ดี ด้วยได้ยินก็ดี ด้วยรังเกียจสงสัยก็ดี เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๓๕๓} [๑๐๕๒] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ... คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้ที่ชื่อว่า จำพรรษาแล้ว คือ อยู่จำพรรษาต้นตลอด ๓ เดือน หรืออยู่ จำพรรษาหลังตลอด ๓ เดือน

พอทอดธุระว่าจักไม่ปวารณาต่อสงฆ์สองฝ่าย ด้วยสถาน ๓ คือ ด้วย ได้เห็นก็ดี ด้วยได้ยินก็ดี ด้วยรังเกียจสงสัยก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๓๕๔} [๑๐๕๓] ภิกษุณีไม่ปวารณาในเมื่อมีเหตุขัดข้อง ๑ ภิกษุณีแสวงหา แล้ว แต่ไม่ได้สงฆ์ ๑ ภิกษุณีอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้มีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๗

สิกขาบทที่ ๘

เรื่องภิกษุณีไม่ไปรับโอวาท

{๓๕๕} [๑๐๕๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เข้าไป ยังที่พำนักของภิกษุณีแล้วสั่งสอนพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์อยู่ภิกษุณีทั้งหลายได้กล่าวกะพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ว่า “มาเถิด แม่เจ้า ทั้งหลาย พวกเราจักไปรับโอวาทกัน”