สิกขาบทที่ ๖ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

สิกขาบทที่ ๖

เรื่องภิกษุณีจำพรรษาในอาวาสที่ไม่มีภิกษุ

{๓๔๙} [๑๐๔๖] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีหลายรูปอยู่จำพรรษาในอาวาสใกล้หมู่บ้านแล้วได้พากันไปยังพระ นครสาวัตถี ภิกษุณีทั้งหลายได้ถามภิกษุณีเหล่านั้นว่า “แม่เจ้าทั้งหลายอยู่ จำพรรษากันที่ไหน การกล่าวสอนได้สัมฤทธิผลดีแล้วหรือ”ภิกษุณีเหล่านั้นตอบว่า “แม่เจ้า ในอาวาสที่พวกดิฉันจำพรรษาอยู่ นั้นไม่มีภิกษุเลย การกล่าวสอนจักสัมฤทธิผลแต่ไหน”

บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้อยู่จำพรรษาในอาวาสที่ไม่มีภิกษุเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายอยู่จำพรรษาในอาวาสที่ไม่มีภิกษุ จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้อยู่จำพรรษาในอาวาสที่ไม่มีภิกษุเล่าการกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๐๔๗] อนึ่ง ภิกษุณีใดอยู่จำพรรษาในอาวาสที่ไม่มีภิกษุ เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๓๕๐} [๑๐๔๘] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้

อาวาสที่ชื่อว่า ไม่มีภิกษุ ได้แก่ อาวาสที่ภิกษุณีไม่สามารถจะไปเพื่อ รับโอวาทหรือเพื่อธรรมเป็นเหตุอยู่ร่วมกันได้

ภิกษุณีตั้งใจว่าจักอยู่จำพรรษา แล้วจัดแจงเสนาสนะ จัดตั้งนํ้าฉัน นํ้าใช้ กวาดบริเวณ ต้องอาบัติทุกกฏ พออรุณขึ้น ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๓๕๑} [๑๐๔๙] ภิกษุณีจำพรรษาในอาวาสที่มีภิกษุที่อยู่จำพรรษา แต่หลีก ไปเสีย สึกเสีย มรณภาพเสีย หรือไปเข้ารีตเดียรถีย์ ๑ ภิกษุณีจำพรรษา เมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณี เหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๖

สิกขาบทที่ ๗

เรื่องภิกษุณีจำพรรษาแล้วไม่ปวารณา

{๓๕๒} [๑๐๕๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระ วิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดีใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีหลายรูปอยู่จำพรรษาในอาวาสใกล้หมู่บ้านแล้วได้พากัน ไปพระนครสาวัตถีภิกษุณีทั้งหลายได้ถามภิกษุณีเหล่านั้นว่า“แม่เจ้า ทั้งหลายอยู่จำพรรษากันที่ไหน ได้ปวารณาต่อภิกษุสงฆ์แล้วหรือยัง”