สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

อนาปัตติวาร

{๑๗๗} [๘๒๗] ภิกษุณีมองดูก่อนแล้วจึงเท ๑ ภิกษุณีเทในที่ที่เขาไม่ใช้ ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้อง อาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๙

เรื่องภิกษุณีเทอุจจาระเป็นต้นลงในของเขียวสด

{๑๗๘} [๘๒๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พราหมณ์คนหนึ่งมีนาข้าวเหนียวอยู่ติดกับที่พำนักของภิกษุณีภิกษุณี ทั้งหลายเทอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง หยากเยื่อบ้าง ของเป็นเดนบ้าง ทิ้งลงในนา จึงพราหมณ์นั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณี ทั้งหลายจึงได้ทำนาข้าวเหนียวของเราให้เสียหายเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินพราหมณ์นั้นเพ่งโทษติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้เทอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง หยากเยื่อบ้าง ของ เป็นเดนบ้าง ทิ้งลงในของเขียวสดเล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีเทอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง หยากเยื่อบ้าง ของเป็นเดนบ้าง ทิ้งลงในของเขียวสด จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้เทอุจจาระบ้าง ปัสสาวะบ้าง หยากเยื่อบ้าง ของ เป็นเดนบ้าง ทิ้งลงในของเขียวสดเล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่น ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๘๒๙] อนึ่ง ภิกษุณีใดเทก็ดี ให้เทก็ดี ซึ่งอุจจาระก็ดี ปัสสาวะก็ดี หยากเยื่อก็ดี ของเป็นเดนก็ดี ลงในของเขียวสด เป็นปาจิตดีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๑๗๙} [๘๓๐] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้ที่ชื่อว่า อุจจาระ ตรัสหมายถึงคูถ

ที่ชื่อว่า ปัสสาวะ ตรัสหมายถึงมูตร

ที่ชื่อว่า หยากเยื่อ ตรัสหมายถึงขยะมูลฝอย

ที่ชื่อว่า ของเป็นเดน ตรัสหมายถึงเศษอาหาร เศษกระดูก หรือนํ้าทิ้ง

ที่ชื่อว่า ของเขียวสด ได้แก่ บุพพัณชาติ อปรัณชาติ ที่ประชาชน ปลูกไว้สำหรับเป็นเครื่องอุปโภคและบริโภคคำว่า เท คือ เทเอง ต้องปาจิตตีย์

คำว่า ให้เท ความว่า ใช้คนอื่น ต้องอาบัติทุกกฏ ใช้ครั้งเดียว เขา เทแม้หลายครั้ง ต้องอาบัติปาจิตตีย์

บทภาชนีย์

ติกปาจิตตีย์

{๑๘๐} [๘๓๑] ของเขียวสด ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นของเขียวสด เทก็ดี ให้เท ก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์

ของเขียวสด ภิกษุณีสงสัย เทก็ดี ให้เทก็ดี ต้องอาบัติปาจิตตีย์

ของเขียวสด ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่ของเขียวสด เทก็ดี ให้เทก็ดี ต้อง อาบัติปาจิตตีย์

ทุกทุกกฎ

มิใช่ของเขียวสด ภิกษุณีสำคัญว่าเป็นของเขียวสด เทก็ดี ให้เทก็ดี ต้องอาบัติทุกกฏ

มิใช่ของเขียวสด ภิกษุณีสงสัย เทก็ดี ให้เทก็ดี ต้องอาบัติทุกกฏ

มิใช่ของเขียวสด ภิกษุณีสำคัญว่ามิใช่ของเขียวสด เทก็ดี ให้เทก็ดี ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๑๘๑} [๘๓๒] ภิกษุณีมองดูก่อนแล้วจึงเท ๑ ภิกษุณีเทบนคันนา ๑ ภิกษุณี บอกอนุญาตต่อเจ้าของแล้วเท ๑ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๙

สิกขาบทที่ ๑๐

เรื่องภิกษุณีไปดูการฟ้อนรำขับร้อง

{๑๘๒} [๘๓๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์