สิกขาบทที่ ๒ เรื่องภิกษุณีฉัพพัคคีย์ เล่ม ๓

คำว่า เปลือยกายอาบนํ้า คือ ไม่นุ่งผ้าหรือไม่ห่มผ้า อาบนํ้า ต้อง อาบัติทุกกฏ เมื่ออาบนํ้าเสร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๒๒๒} [๘๘๖] ภิกษุณีผู้มีจีวรถูกโจรชิงเอาไป หรือมีจีวรหาย ๑ ภิกษุณี เปลือยกายอาบนํ้าคราวมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑

สิกขาบทที่ ๒

เรื่องภิกษุณีใช้ผ้าอาบนํ้าไม่ได้ขนาด

{๒๒๓} [๘๘๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตผ้าอาบน้ำแก่ภิกษุณีทั้งหลายแล้วพวก ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ทราบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตผ้าอาบนํ้าแล้ว จึง ใช้ผ้าอาบนํ้าที่ไม่ได้ขนาด ปล่อยเลื้อยลงข้างหน้าบ้าง ข้างหลังบ้างเที่ยวไปบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้ผ้าอาบน้ำที่ไม่ได้ขนาดเล่า”...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้ผ้าอาบน้ำที่ไม่ได้ขนาด จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉนพวก ภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ใช้ผ้าอาบนํ้าที่ไม่ได้ขนาดเล่าการกระทำของพวก ภิกษุณีฉัพพัคคีย์นั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๘๘๘] อนึ่ง ภิกษุณีผู้ให้ทำผ้าอาบนํ้าพึงให้ทำให้ได้ขนาด ขนาด ในผ้านั้นดังนี้ คือ โดยยาว ๔ คืบ โดยกว้าง ๒ คืบ โดยคืบสุคต เธอทำ ให้เกินขนาดนั้นไป เป็นปาจิตตีย์ มีอันให้ตัดเสียก่อนเป็นวินัยกรรม

สิกขาบทวิภังค์

{๒๒๔} [๘๘๙] ที่ชื่อว่า ผ้าอาบน้ำฝน ได้แก่ ผ้าสำหรับนุ่งอาบนํ้า คำว่า ผู้ให้ทำ คือ ทำเองก็ดี ใช้ผู้อื่นทำก็ดี ต้องให้ทำให้ได้ขนาด ขนาดในผ้านั้นดังนี้ โดยยาว ๔ คืบ โดยกว้าง ๒ คืบ โดยคืบสุคต

ทำเองก็ดี ใช้ผู้อื่นทำก็ดี ให้เกินขนาดนั้นไป ต้องอาบัติทุกกฏ ใน เพราะประโยคที่ทำ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ในเพราะได้ผ้านั้นมา พึงตัดเสีย ก่อนจึงแสดงอาบัติตก

บทภาชนีย์

จตุกกปาจิตตีย์

{๒๒๕} [๘๙๐] ผ้าอาบนํ้าตนทำค้างไว้ ตนทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ผ้าอาบนํ้าตนทำค้างไว้ ให้ผู้อื่นทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

ผ้าอาบนํ้าผู้อื่นทำค้างไว้ ตนทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ผ้าอาบนํ้าผู้อื่นทำค้างไว้ ให้ผู้อื่นทำต่อจนสำเร็จ ต้องอาบัติปาจิตตีย์

ทุกทุกกฎ

ทำเองก็ดี ใช้ผู้อื่นทำก็ดี เพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่น ต้องอาบัติทุกกฎ

ภิกษุณีได้ผ้าอาบนํ้าที่คนอื่นทำไว้สำเร็จแล้วมาใช้สอยต้องอาบัติ ทุกกฏ

อนาปัตติวาร

{๒๒๖} [๘๙๑] ทำผ้าอาบนํ้าได้ขนาด ๑ ทำผ้าอาบนํ้าหย่อนกว่าขนาด ๑ ได้ ผ้าอาบนํ้าที่ผู้อื่นทำไว้เกินขนาดมาตัดให้ได้ขนาดแล้วใช้สอย ๑ ทำเป็น ผ้าเพดานก็ดี ทำเป็นผ้าปูพื้นก็ดี ทำเป็นผ้าม่านก็ดี ทำเป็นเปลือกฟูกก็ดี ทำเป็นปลอกหมอนก็ดี ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๒

สิกขาบทที่ ๓

เรื่องภิกษุณีเลาะจีวรของภิกษุณีอื่นแล้วไม่เย็บให้

{๒๒๗} [๘๙๒] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งทำจีวรไม่ดี เย็บไม่สวย ทั้งที่ใช้ผ้าสำหรับทำจีวรซึ่งมีราคา แพงมาทำ ภิกษุณีถุลลนันทาได้กล่าวกะภิกษุณีรูปนั้นว่า “แม่เจ้าผ้า สำหรับทำจีวรของท่านผืนนี้เนื้อดี แต่ทำจีวรไม่ดี เย็บไม่สวย”ภิกษุณีรูปนั้นถามว่า “แม่เจ้า ดิฉันจักเลาะออก ท่านจักเย็บให้หรือ”