สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

ที่ชื่อว่า มีภัยเฉพาะหน้า คือ ในหนทางนั้นมีชาวบ้านที่ถูกพวกโจรฆ่า ปล้น ทุบตีปรากฏอยู่

ที่ชื่อว่า ไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อน คือ เว้นจากกองเกวียน

คำว่า เที่ยวจาริกไป คือ ในหมู่บ้านกำหนดชั่วไก่บินตก ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์ทุก ๆ ระหว่างหมู่บ้าน ในป่าที่ไม่มีหมู่บ้าน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ทุก ๆ กึ่งโยชน์

อนาปัตติวาร

{๒๘๕} [๙๖๔] ภิกษุณีไปกับกองเกวียน ๑ ภิกษุณีไปในสถานที่ปลอดภัย ไม่มี ภัยเฉพาะหน้า ๑ ภิกษุณีไปเมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณี ผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๘

เรื่องภิกษุณีจาริกไปในที่มีอันตรายภายนอกรัฐ

{๒๘๖} [๙๖๕] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อนพากันเที่ยวจาริกไปในสถานที่ ซึ่งรู้กันว่าเป็นที่น่าระแวง มีภัยเฉพาะหน้าภายนอกรัฐเหล่านักเลงจึง ประทุษร้ายเอาบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อนเที่ยวจาริกไปในสถานที่ ซึ่งรู้กันว่าเป็นที่น่าระแวง มีภัยเฉพาะหน้าภายนอกรัฐเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อนเที่ยวจาริกไป ในสถานที่ซึ่งรู้กันว่าเป็นที่น่าระแวง มีภัยเฉพาะหน้าภายนอกรัฐ จริงหรือ” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อนเที่ยวจาริกไปในสถานที่ซึ่งรู้กัน ว่าเป็นที่น่าระแวง มีภัยเฉพาะหน้าภายนอกรัฐเล่า การกระทำของภิกษุณี เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๙๖๖] อนึ่ง ภิกษุณีใดไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อน เที่ยวจาริกไป ในสถานที่ซึ่งรู้กันว่าเป็นที่น่าระแวง มีภัยเฉพาะหน้าภายนอกรัฐ เป็น ปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๒๘๗} [๙๖๗] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

คำว่า ภายนอกรัฐ คือ ในแว่นแคว้นของพระเจ้าแผ่นดินอื่นนอก แว่นแคว้นที่ตนอยู่

ที่ชื่อว่า เป็นที่น่าระแวง คือ ในหนทางนั้นมีร่องรอยที่พวกโจรซ่องสุม บริโภค ยืน นั่ง นอนปรากฏอยู่

ที่ชื่อว่า มีภัยเฉพาะหน้า คือ ในหนทางนั้นมีชาวบ้านที่ถูกพวกโจร ฆ่า ปล้น ทุบตีปรากฏอยู่

ที่ชื่อว่า ไม่มีกองเกวียนเป็นเพื่อน คือ เว้นจากกองเกวียน

คำว่า เที่ยวจาริกไป คือ ในหมู่บ้านกำหนดชั่วไก่บินตก ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์ทุก ๆ ระหว่างหมู่บ้าน ในป่าที่ไม่มีหมู่บ้าน ต้องอาบัติปาจิตตีย์ ทุกๆกึ่งโยชน์

อนาปัตติวาร

{๒๘๘} [๙๖๘] ภิกษุณีไปกับกองเกวียน ๑ ภิกษุณีไปในสถานที่ปลอดภัย ไม่มี ภัยเฉพาะหน้า ๑ ภิกษุณีไปเมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณี ผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๘

สิกขาบทที่ ๙

เรื่องภิกษุณีจาริกไปภายในพรรษา

{๒๘๙} [๙๖๙] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายพากันเที่ยวจาริกไปในภายในพรรษา ชาวบ้าน พากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้เที่ยวจาริก ไปในภายในพรรษาเหยียบย่ำหญ้าเขียวสด เบียดเบียนอินทรีย์ชนิดหนึ่งซึ่ง มีชีวะ ทำสัตว์เล็ก ๆ เป็นจำนวนมากให้ถึงแก่ความตายเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้เที่ยวจาริกไปในภายในพรรษาเล่า” ...