สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีฉัพพัคคีย์ เล่ม ๓

สิกขาบทที่ ๙

เรื่องภิกษุณีเรียนดิรัจฉานวิชา

{๓๒๒} [๑๐๑๓] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์พากันเรียนดิรัจฉานวิชาชาวบ้านพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า“ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้เรียนดิรัจฉานวิชากัน เหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนา อยู่บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้เรียนดิรัจฉานวิชากันเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีฉัพพัคคีย์เรียนดิรัจฉานวิชากัน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉนพวก ภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้เรียนดิรัจฉานวิชากันเล่า การกระทำของพวกภิกษุณี ฉัพพัคคีย์เหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๐๑๔] อนึ่ง ภิกษุณีใดเรียนดิรัจฉานวิชา เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๓๒๓} [๑๐๑๕] คำว่า อนึ่ง...ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี, ในข้อความตอนนี้

ที่ชื่อว่า ดิรัจฉานวิชา ได้แก่ ศิลปวิทยานอกพระศาสนาชนิดใด ชนิดหนึ่งซึ่งไม่กอปรด้วยประโยชน์

คำว่า เรียน คือ เรียนเป็นบท ต้องอาบัติปาจิตตีย์ทุก ๆ บท เรียน เป็นอักษร ต้องอาบัติปาจิตตีย์ทุก ๆ อักษร

อนาปัตติวาร

{๓๒๔} [๑๐๑๖] ภิกษุณีเรียนเขียน ๑ ภิกษุณีเรียนท่องจำ ๑ ภิกษุณีเรียน พระปริตรเพื่อคุ้มครองตัว ๑ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ภิกษุณีผู้เป็นต้น บัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๙

สิกขาบทที่ ๑๐

เรื่องภิกษุณีสอนดิรัจฉานวิชา

{๓๒๕} [๑๐๑๗] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระ วิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดีใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์พากันสอนดิรัจฉานวิชา ชาวบ้านจึง เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้สอนดิรัจฉานวิชา กันเหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”