เรื่องพระสัมภูตสาณวาสีเถระ เล่ม ๗

{๖๓๙} ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีได้ถามพระอนุทูตว่า “คุณ พระยสกากัณฑกบุตรขอโทษอุบาสกอุบาสิกาชาวพระนครเวสาลี แล้วหรือ”

พระอนุทูตตอบว่า “ท่านทั้งหลาย อุบาสกอุบาสิกาทำสิ่งที่เลวทราม ให้แก่พวกเรา คือ ทำพระยสกากัณฑกบุตรรูปเดียวเท่านั้นให้เป็นสมณะ เชื้อสายพระศายกบุตร ทำพวกเราทั้งหมดไม่ให้เป็นสมณะ ไม่ให้เป็น เชื้อสายพระศากยบุตร”

ครั้งนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีปรึกษากันว่า “ท่าน ทั้งหลาย พระยสกากัณฑกบุตรนี้ พวกเรามิได้สมมติ แต่ประกาศแก่พวก คฤหัสถ์ ถ้าเช่นนั้น พวกเราจะลงอุกเขปนียกรรมแก่เธอ” พระวัชชีบุตร เหล่านั้นปรารถนาจะลงอุกเขปนียกรรมแก่พระยสกากัณฑกบุตรนั้น จึง ประชุมกันแล้ว จึงท่านพระยสกากัณฑกบุตรได้เหาะไปปรากฏตัวในพระ นครโกสัมพีแล้ว[๔๕๐] ครั้งนั้น ท่านพระยสกากัณฑกบุตรได้ส่งตัวแทนไปที่สำนัก ของพวกภิกษุชาวเมืองปาฐาและชาวทักขิณาปถะ แคว้นอวันตีว่า “ท่านผู้ มีอายุทั้งหลาย พวกเราจักช่วยกันยกอธิกรณ์นี้ ก่อนที่อธรรมจะรุ่งเรือง ธรรมจะเสื่อมถอย อวินัยจะรุ่งเรือง วินัยจะเสื่อมถอย ก่อนที่พวก อธรรมวาทีจะมีกำลัง พวกธรรมวาทีจะเสื่อมกำลัง พวกอวินัยวาทีจะ มีกำลัง พวกวินัยวาทีจะเสื่อมกำลัง

เรื่องพระสัมภูตสาณวาสีเถระ

{๖๔๐} สมัยนั้น ท่านพระสัมภูตสาณวาสีอาศัยอยู่ที่อโหคังคบรรพต ครั้งนั้น ท่านพระยสกากัณฑกบุตรเข้าไปหาท่านพระสัมภูตสาณวาสียังอโหคังคบรรพต อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กล่าวว่า “ท่านผู้เจริญ

พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีพวกนี้แสดงวัตถุ ๑๐ ประการ ใน พระนครเวสาลี ว่าดังนี้

๑. เก็บเกลือไว้ในเขนงฉัน ควร

๒. ฉันอาหารในเวลาบ่ายล่วงสององคุลี ควร

๓. เข้าบ้านฉันอาหารเป็นอนติริตตะ ควร

๔. อาวาสมีสีมาเดียวกัน ทำอุโบสถต่าง ๆ กัน ควร

๕. เวลาทำสังฆกรรม ภิกษุมาไม่พร้อมกันทำก่อนได้ ภิกษุ มาทีหลังจึงบอกขออนุมัติ ควร

๖. การประพฤติตามอย่างที่พระอุปัชฌาย์และอาจารย์ประพฤติ มาแล้ว ควร

๗. ฉันนมสดที่แปรแล้วแต่ยังไม่เป็นนมส้ม ควร

๘. ดื่มสุราอ่อน ควร

๙. ใช้ผ้านิสีทนะไม่มีชาย ควร

๑๐. รับทองและเงิน ควร

ถ้าเช่นนั้น พวกเราจงช่วยกันยกอธิกรณ์นี้ ก่อนที่อธรรมจะรุ่งเรือง ธรรมจะเสื่อมถอย อวินัยจะรุ่งเรือง วินัยจะเสื่อมถอย ก่อนที่พวก อธรรมวาทีจะมีกำลัง พวกธรรมวาทีจะเสื่อมกำลัง พวกอวินัยวาทีจะ มีกำลัง พวกวินัยวาทีจะเสื่อมกำลัง”ท่านพระสัมภูตสาณวาสีรับคำท่านพระยสกากัณฑกบุตรแล้ว

ครั้งนั้น พวกภิกษุชาวเมืองปาฐาประมาณ ๖๐ รูป ผู้ถือการอยู่ป่าเป็น วัตรทั้งหมด ถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตรทั้งหมด ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ทั้งหมด ถือไตรจีวรเป็นวัตรทั้งหมด เป็นพระอรหันต์ทั้งหมด ประชุมกัน ที่อโหคังคบรรพต ภิกษุชาวเมืองทักขิณาปถะ แคว้นอวันตี ประมาณ ๘๐ รูป บางพวกถือการอยู่ป่าเป็นวัตร บางพวกถือเที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร

บางพวกถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร บางพวกถือไตรจีวรเป็นวัตร เป็นพระ อรหันต์ทั้งหมด ประชุมกันที่อโหคังคบรรพต

เรื่องพระเรวตเถระ

{๖๔๑} [๔๕๑] ครั้งนั้น พระเถระทั้งหลายปรึกษากันอยู่ ได้คิดว่า “อธิกรณ์ นี้หยาบช้ากล้าแข็งนัก ไฉนหนอพวกเราพึงได้พวกที่เป็นเหตุให้พวกเรามี กำลังกว่าในอธิกรณ์นี้’

ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะผู้เป็นพหูสูต ชำนาญคัมภีร์ ทรงธรรม ทรงวินัย ทรงมาติกา เป็นผู้ฉลาดเฉียบแหลม เป็นนักปราชญ์ มีความ ละอาย มีความรังเกียจ ใครต่อสิกขา อาศัยอยู่ที่เมืองโสเรยยะ

พระเถระทั้งหลายปรึกษากันว่า “ท่านพระเรวตะนี้แลเป็นพหูสูต ชำนาญคัมภีร์ ทรงธรรม ทรงวินัย ทรงมาติกา เป็นผู้ฉลาดเฉียบแหลม เป็นนักปราชญ์ มีความละอาย มีความรังเกียจ ใคร่ต่อสิกขา อาศัยอยู่ที่ เมืองโสเรยยะ ถ้าพวกเราได้ท่านพระเรวตะไว้เป็นพวก เมื่อเป็นเช่นนี้ พวกเราจักมีกำลังกว่าในอธิกรณ์นี้’ท่านพระเรวตะ ได้ยินถ้อยคำของพระเถระทั้งหลายที่ปรึกษากันอยู่ด้วย ทิพยโสตธาตุอันหมดจดล่วงเสียซึ่งโสตวิสัยของมนุษย์ ครั้นแล้วได้คิดว่า “อธิกรณ์นี้แลหยาบช้ากล้าแข็ง ข้อที่เราจะท้อถอยในอธิกรณ์เห็นปานนั้น ไม่สมควรแก่เราเลย ก็แลบัดนี้ภิกษุเหล่านั้นจักมาหาเรา เราคลุกคลีกับ พวกเธอจักอยู่ไม่ผาสุก ถ้ากระไร เราควรไปเสียก่อน จึงท่านพระเรวตะ ได้ออกจากเมืองโสเรยยะไปยังเมืองสังกัสสะทีนั้น พระเถระทั้งหลายได้ไปถึงเมืองโสเรยยะแล้วถามว่า “ท่าน พระเรวตะไปไหน”

พวกเขาตอบอย่างนี้ว่า “ท่านพระเรวตะนั้นไปเมืองสังกัสสะแล้ว”