พระวินัยปิฎก จุลวรรค · สัตตสติกขันธกะ
เรื่องพระวัชชีบุตรแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ เล่ม ๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๓๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๕ ในสัตตสติกขันธกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก จุลวรรค สัตตสติกขันธกะ เรื่องพระวัชชีบุตรแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ (ฉบับหลวง เล่ม ๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๗ หน้า ๔๓๑–๔๓๒
๑. ปฐมภาณวาร
การทำสังคายนาครั้งที่ ๒
เรื่องพระวัชชีบุตรแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ
{๖๓๐} [๔๔๖] ก็โดยสมัยนั้นแล เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จปรินิพพาน ล่วงแล้วได้ ๑๐๐ ปี พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีแสดงวัตถุ ๑๐ ประการในพระนครเวสาลี ดังนี้
๒. ฉันอาหารในเวลาบ่ายล่วงสององคุลี ควร
๓. เข้าบ้านฉันอาหารเป็นอนติริตตะ ควร
๔. อาวาสมีสีมาเดียวกัน ทำอุโบสถต่าง ๆ กัน ควร
๕. เวลาทำสังฆกรรม ภิกษุมาไม่พร้อมกันทำก่อนได้ ภิกษุ มาทีหลังจึงบอกขออนุมัติ ควร๖. การประพฤติตามอย่างที่พระอุปัชฌาย์และอาจารย์ประพฤติ มาแล้ว ควร
๗. ฉันนมสดที่แปรแล้วแต่ยังไม่เป็นนมส้ม ควร
๘. ดื่มสุราอ่อน ควร
- ๑สัตตสติกขันธกะ ตอนว่าด้วยพระเถระ ๗๐๐ รูปทำสังคายนา เป็นขันธกะที่มีเนื้อหากล่าวถึง การทำสังคายนาครั้งที่ ๒ เมื่อพระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานได้ ๑๐๐ ปี ซึ่ง พระสังคีติกาจารย์ผู้ทำสังคายนาครั้งที่ ๓ ได้บรรจุเพิ่มเติมไว้ในท้ายสุดแห่งคัมภีร์จุลลวรรคนี้ ตั้งหัวข้อเป็นภาณวาร รวม ๒ ภาณวาร
- ๒เขนง คือ เขาสัตว์ (พจนานุกรม)
- ๓อาหารเป็นอนติริตตะ หมายถึงอาหารที่ไม่เป็นเดน
๙. ใช้ผ้านิสีทนะไม่มีชาย ควร
๑๐. รับทองและเงิน ควร
เรื่องพระยสกากัณฑกบุตร
{๖๓๑} สมัยนั้น ท่านพระยสกากัณฑกบุตรเที่ยวจาริกในแคว้นวัชชี ได้ถึง พระนครเวสาลี นัยว่าท่านพระยสกากัณฑกบุตรพักอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลีนั้น
{๖๓๒} สมัยนั้น พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีพอถึงวันอุโบสถใส่ นํ้าถาดทองสำริดจนเต็มแล้วตั้งไว้ในท่ามกลางภิกษุสงฆ์ กล่าวแนะนำอุบาสก อุบาสิกาชาวพระนครเวสาลีที่มาประชุมกันอย่างนี้ว่า “ท่านทั้งหลาย จง ถวายรูปิยะแก่สงฆ์ กหาปณะหนึ่งก็ได้ กึ่งกหาปณะก็ได้ บาทหนึ่งก็ได้ มาสกหนึ่งก็ได้ สงฆ์จักมีกรณียะด้วยบริขาร” เมื่อพระวัชชีบุตรกล่าวอย่าง นี้แล้ว ท่านพระยสกากัณฑกบุตรจึงกล่าวกะอุบาสกอุบาสิกาชาวพระนคร เวสาลีว่า “ท่านทั้งหลาย พวกท่านอย่าได้ถวายรูปิยะแก่สงฆ์ จะเป็น กหาปณะหนึ่งก็ตาม กึ่งกหาปณะก็ตาม บาทหนึ่งก็ตาม มาสกหนึ่งก็ตาม ทองและเงินไม่ควรแก่สมณะเชื้อสายพระศากยบุตร พระสมณะเชื้อสาย พระศากยบุตรไม่ยินดีทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร ย่อมไม่รับทองและเงิน พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรมีแก้วและทองที่ วางเสียแล้ว เป็นผู้ปราศจากทองและเงิน” อุบาสกอุบาสิกาชาวพระนคร เวสาลีแม้อันพระยสกากัณฑกบุตรกล่าวอยู่อย่างนี้ ก็ยังถวายรูปิยะแก่สงฆ์ กหาปณะหนึ่งบ้าง กึ่งกหาปณะบ้าง บาทหนึ่งบ้าง มาสกหนึ่งบ้าง
- ๑รูปิยะ คือเงินตราสำหรับแลกเปลี่ยนซื้อขายกันในสมัยพุทธกาล ส่วน กหาปณะ คือเงินตราที่ มีพิกัดเท่ากับ ๒๐ มาสก หรือ ๑ ตำลึง คือ ๔ บาท (นัย พจนานุกรม)
จบ เรื่องพระวัชชีบุตรแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ