พระวินัยปิฎก จุลวรรค · ปัญจสติกขันธกะ
เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย เล่ม ๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๒๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๙ ในปัญจสติกขันธกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก จุลวรรค ปัญจสติกขันธกะ เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย (ฉบับหลวง เล่ม ๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๗ หน้า ๔๑๙–๔๒๐
พระอานนท์ตอบว่า “ตรัสที่พระตำหนักในพระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา ระหว่างพระนครราชคฤห์และเมืองนาลันทาต่อกัน ขอรับ”
“ทรงปรารภใคร”
“ทรงปรารภสุปปิยปริพาชกและพรหมทัตตมาณพ”
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัสสปะได้ถามถึงนิทานและบุคคลแห่ง พรหมชาลสูตรกะท่านพระอานนท์ แล้วถามต่อไปว่า “ท่านอานนท์ สามัญญ ผลสูตรพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสที่ไหน”พระอานนท์ตอบว่า “ที่วิหารชีวกัมพวัน ใกล้พระนครราชคฤห์ขอรับ”
“ตรัสกับใคร”
“กับพระเจ้าอชาตศัตรูเวเทหิบุตร”
ลำดับนั้น ท่านพระมหากัสสปะได้ถามถึงนิทานและบุคคลแห่ง สามัญญผลสูตรกะท่านพระอานนท์ แล้วถามตลอดนิกาย ๕ นิกาย โดย อุบายนั้นแล ท่านพระอานนท์ผู้อันท่านพระมหากัสสปะถามแล้ว ๆ ก็ได้ วิสัชนาแล้ว
๒. ขุททานุขุททกสิกขาปทกถา
ว่าด้วยเรื่องสิกขาบทเล็กน้อย
{๖๒๐} [๔๔๑] ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์ได้ชี้แจงต่อพระเถระทั้งหลายว่า “ท่านเจ้าข้า เมื่อจวนจะปรินิพพาน พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะกระผม
- ๑สามัญญผลสูตร ดูรายละเอียดใน ที.สี. (แปล) ๙/๑๕๐-๒๕๓
- ๒นิกาย ๕ นิกาย คำว่า นิกาย หมายถึงหมวดตอนใหญ่แห่งพระพุทธพจน์ในพระสุดตันตปิฎก ซึ่ง แยกเป็น ๕ นิกาย คือ (๑) ทีฆนิกาย (๒) มัชฌิมนิกาย (๓) สังยุตตนิกาย (๔) อังคุตตรนิกาย (๕) ขุททกนิกาย (วิ.อ. ๑/๒๕)
ว่า ‘ดูก่อนอานนท์ เมื่อเราล่วงไป สงฆ์ต้องการอยู่จะพึงถอนสิกขาบท เล็กน้อยเสียก็ได้”
พระเถระทั้งหลายถามว่า “ท่านพระอานนท์ ก็ท่านทูลถามพระผู้มี พระภาคเจ้าหรือเปล่าว่า ‘พระพุทธเจ้าข้า สิกขาบทเหล่าไหนเป็นสิกขาบท เล็กน้อย”ท่านพระอานนท์ตอบว่า “กระผมไม่ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ‘พระพุทธเจ้าข้า ก็สิกขาบทเหล่าไหนเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เสีย นอกนั้นเป็น สิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๙๒ เสีย นอกนั้น เป็นสิกขาบทเล็กน้อย”พระเถระบางพวกกล่าวอย่างนี้ว่า “เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๙๒ เว้นปาฏิเทสนียะ ๔ เสีย นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย”
ไม่บัญญัติและไม่ถอนพระบัญญัติ
{๖๒๑} [๔๔๒] ครั้งนั้น ท่านพระมหากัสสปะประกาศให้สงฆ์ทราบด้วย ญัตติทุติยกรรมวาจา ว่าดังนี้
จบ เรื่องสิกขาบทเล็กน้อย