ทรงห้ามสั่งสมเครื่องโลหะเครื่องสัมฤทธิ์ เล่ม ๗

พระพุทธบัญญัติห้ามใช้ให้แคะหูต่างชนิด

{๑๕๘} สมัยนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ใช้ไม้แคะหูชนิดต่าง ๆ คือ ทำด้วยทอง ทำด้วยเงิน ชาวบ้านพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า ... เหมือนพวก คฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงใช้ไม้แคะหูชนิดต่าง ๆ รูปใดใช้ ต้องอาบัติทุกกฏ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตไม้แคะหูที่ทำด้วยกระดูก งา เขา ไม้อ้อ ไม้ไผ่ ไม้จริง ยางไม้ เมล็ดผลไม้ โลหะ เปลือกสังข์”

พระพุทธบัญญัติห้ามสะสมเครื่องโลหะเป็นต้น

{๑๕๙} [๒๗๗] ก็โดยสมัยนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์สะสมเครื่องโลหะ เครื่องทองสำริดไว้เป็นอันมาก ชาวบ้านไปเที่ยวชมตามวิหารพบเข้า จึงพา กันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร จึงได้สะสมเครื่องโลหะเครื่องทองสำริดไว้มากมายเหมือนพ่อค้าขายเครื่อง ทองสำริด” ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงสะสมเครื่องโลหะเครื่องทองสำริด รูปใดสะสม ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธานุญาตกล่องยาตาเป็นต้น

{๑๖๐} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายรังเกียจกล่องยาตาบ้าง ไม้ป้ายยาตาบ้าง ไม้ แคะหูบ้าง แม้กระทั่งห่อรวมของ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตกล่องยาตา ไม้ป้ายยาตา ไม้แคะหู และห่อรวมของ”

พระพุทธบัญญัติห้ามนั่งรัดเข่าด้วยผ้าสังฆาฏิ

{๑๖๑} สมัยต่อมา พวกภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งรัดเข่าด้วยผ้าสังฆาฏิ แผ่นผ้า สังฆาฏิหลุดลุ่ย ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงนั่งรัดเข่าด้วยผ้าสังฆาฏิ รูปใดนั่ง ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธานุญาตผ้ารัดเข่า

{๑๖๒} สมัยนั้น ภิกษุรูปหนึ่งอาพาธ เธอเว้นผ้ารัดเข่าเสียไม่สบาย ... ภิกษุ ทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตผ้ารัดเข่า”

ภิกษุทั้งหลายสงสัยว่าจะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นผ้ารัดเข่า จึงได้กราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตไม้สะดึงที่แผ่ด้าย ฟืม ด้ายพัน ไม้ สลักทอ และอุปกรณ์ทอผ้าทุกอย่าง”

พระพุทธานุญาตรัดประคด

{๑๖๓} [๒๗๘] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งไม่ได้คาดรัดประคดเข้าหมู่บ้าน ไปบิณฑบาต ผ้าสบงของเธอหลุดที่ถนน ชาวบ้านเห็นแล้วพากันโห่ ภิกษุนั้นกระดากอาย ครั้นไปถึงวัดแล้วได้เล่าเรื่องนั้นให้ภิกษุทั้งหลายฟัง