ปริยาปันนทุกนปริยาปันนทุกะ เล่ม ๔๕

ปริยาปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปริยาปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อปริยาปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปริยาปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อปริยาปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปริยาปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อปริยาปนฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นปริยาปนฺโน จ นอปริยาปนฺโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) ปริยาปนฺนญฺจ อปริยาปนฺนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปริยาปนฺโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่นับเนื่องใน วัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่นับเนื่องใน วัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์และที่มิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ และที่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

๙๗. นิยฺยานิกทุก นิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.

อนิยฺยานิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

นิยฺยานิกญฺจ อนิยฺยานิกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยฺยานิโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

๙๗. นิยยานิกทุกะ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุ นำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออก จากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุนำออก จากวัฏฏทุกข์และที่ไม่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

๙๘. นิยตทุก นิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.

อนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

นิยตญฺจ อนิยตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สงฺขิตฺตํ.) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

๙๘. นิยตทุกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่ให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่ให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสอง นั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่ใช่ให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอนและที่ไม่แน่นอน โดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

๙๙. สอุตฺตรทุก สอุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อนุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อนุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสอุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อนุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสอุตฺตโร จ นอนุตฺตโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

สอุตฺตรญฺจ อนุตฺตรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. ๑๐๐. สรณทุก ๑. ปฏิจฺจวาร

๙๙. สอุตตรทุกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าและที่มิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าอาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าและ ที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่าเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

สรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ จ นอรโณ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

สรณญฺจ อรณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.

๑๐๐. สรณทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ และที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ

ปจฺจนีย นเหตุ สรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. (๑)

อรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนอรโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุยา เทฺว, นอารมฺมเณ ตีณิ, นอธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ นปุเรชาเต จตฺตาริ ฯเปฯ นกมฺเม เทฺว ฯเปฯ นอาหาเร นอินฺทฺริเย นฌาเน นมคฺเค เอกํ ฯเปฯ นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ.

(สหชาตวารมฺปิ ปจฺจยวารมฺปิ นิสฺสยวารมฺปิ สํสฏฺฐวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ.) ๑๐๐. สรณทุก ๗. ปญฺหาวาร

ปัจจนียะ - นเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่ใช่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

นกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมยุตตวารให้ พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

สรโณ ธมฺโม นสรณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. สรโณ ธมฺโม นอรณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. สรโณ ธมฺโม นสรณสฺส จ นอรณสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

อรโณ ธมฺโม นสรณสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

๑๐๐. สรณทุกะ ๗. ปัญหาวาร

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ ร้องไห้และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้โดยเหตุปัจจัย (๑)

สรโณ ธมฺโม นสรณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สรโณ ธมฺโม นอรณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา จตฺตาริ, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อธิปติยา ปญฺจ, อนนฺตเร จตฺตาริ ฯเปฯ สหชาเต ปญฺจ, อญฺญมญฺเญ เทฺว, นิสฺสเย สตฺต, อุปนิสฺสเย จตฺตาริ, ปุเรชาเต ปจฺฉาชาเต อาเสวเน เทฺว, กมฺเม จตฺตาริ, วิปาเก เอกํ, อาหาเร ฯเปฯ มคฺเค จตฺตาริ, สมฺปยุตฺเต เทฺว, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต สตฺต.

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

สหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๔ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

มัคคปัจจัย มี ๔ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ

ปจฺจนียุทฺธาร สรโณ ธมฺโม นสรณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย.

สรโณ ธมฺโม นอรณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)

ปัจจนียุทธาร

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ให้สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย และกัมมปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้ สัตว์ร้องไห้โดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ) [๕๗]

นเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ

นอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ

นสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ

นอัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ

นนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

นสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

โนอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ

นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ)

อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ)

(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

ธัมมานุโลมปัจจนียะ ทุกปัฏฐาน จบ

นเหตุยา สตฺต, นอารมฺมเณ สตฺต, นอธิปติยา สตฺต, นอนนฺตเร สตฺต ฯเปฯ นสหชาเต ปญฺจ, นอญฺญมญฺเญ นนิสฺสเย ปญฺจ ฯเปฯ นปุเรชาเต ฉ ฯเปฯ นสมฺปยุตฺเต ปญฺจ, นวิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ ฯเปฯ โนอวิคเต จตฺตาริ.

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ. (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ. (สงฺขิตฺตํ.)

(ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ. เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.) ธมฺมานุโลมปจฺจนีเย ทุกปฏฺฐานํ นิฏฺฐิตํ. __________ อภิธมฺมปิฏก ธมฺมานุโลมปจฺจนีย ทุกติกปฏฺฐานปาลิ __________ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส. ๑. เหตุทุก ๑. กุสลตฺติก