เหตุทุกอาสวทุกนเหตุทุกโนอาสวทุกะ เล่ม ๔๕

{๙๓๖} [๑๓] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นโลกิยะ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๓๗} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นโลกุตตระ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกุตตระ และที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกุตตระ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๓๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๔๐} [๑๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่จิตบางอย่างรู้ได้ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๔๑} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๙๔๒} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางอย่างรู้ได้ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๔๓} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

๑. เหตุทุกะ ๑๓. อาสวโคจฉกะ

{๙๔๔} [๑๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๔๕} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๔๖} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอาสวะที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๙๔๗} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๔๘} [๑๖] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๔๙} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๕๐} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๕๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๕๒} [๑๗] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๙๕๓} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๙๕๔} สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๙๕๕} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๕๖} [๑๘] สภาวธรรมที่ไม่ใช่อาสวะและที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งเป็นเหตุซึ่งเป็นอาสวะและที่เป็นอารมณ์ของอาสวะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๕๗} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๕๘} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะและที่มิใช่ไม่ใช่อาสวะมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะและที่ไม่ใช่อาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๕๙} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๖๐} [๑๙] สภาวธรรมไม่ใช่อาสวะและไม่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้น

เพราะเหตุปัจจัย

{๙๖๑} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๖๒} สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากอาสวะและที่มิใช่ไม่ใช่อาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะและที่ไม่ใช่อาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๖๓} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๖๔} [๒๐] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่ไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับโลกิยะ){๙๖๕} สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่มิใช่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่มิใช่ไม่ใช่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นเหตุที่วิปปยุตจากอาสวะที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะและซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๖๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๑. เหตุทุกะ ๑๙. สัญโญชนาทิโคจฉกะ

{๙๖๗} [๒๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นสัญโญชน์ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๙๖๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๖๙} [๒๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่คันถะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๗๐} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

{๙๗๑} [๒๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่โอฆะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นโอฆะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๗๒} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๗๓} [๒๔] สภาวธรรมที่ไม่ใช่โยคะซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นโยคะซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๗๔} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

{๙๗๕} [๒๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิวรณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๗๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๗๗} [๒๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นปรามาสซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นปรามาสซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๗๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

๑. เหตุทุกะ ๕๔. มหันตรทุกะ

{๙๗๙} [๒๗] สภาวธรรมไม่ใช่มีอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีอารมณ์ซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๘๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๘๑} สภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่มีอารมณ์ซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๘๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๘๓} [๒๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๘๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๘๕} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๘๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๘๗} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเจตสิกซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๘๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๘๙} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเจตสิกซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๙๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๙๑} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๙๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๙๓} สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๙๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๙๕} [๓๑] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๙๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๙๗} [๓๒] สภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๙๙๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๙๙๙} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๐๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๐๑} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่เกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๐๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๐๓} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่เกิดร่วมกับจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๐๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๐๕} [๓๔] สภาวธรรมที่ไม่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปตามจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๐๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๐๗} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่คล้อยตามจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๐๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๐๙} [๓๕] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๑} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐานซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตและที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ซึ่งไม่เป็นเหตุ

เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

{๑๐๑๒} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๓} [๓๖] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๔} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๕} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดร่วมกับจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและเกิดร่วมกับจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๗} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๑๘} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๑๐๑๙} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เจือกับจิตมีจิตเป็นสมุฏฐานและที่เกิดคล้อยตามจิตซึ่งไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๑๐๒๐} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

(ย่อ พึงให้พิสดารด้วยอำนาจแห่งนัย)

๑. เหตุทุกะ ๘๒. ทัสสเนนปหาตัพพทุกาทิ

{๑๐๒๑} [๓๘] สภาวธรรมที่ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย