พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นเหตุทุกะ เล่ม ๔๕
Text layerBuddha’s wordsItems ๔๑–๕๐ (Royal Thai)1/10 in ปัจจนียทุกปัฏฐาน4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
ปจฺจนีย ทุกปฏฺฐานํ
นเหตุทุกํ
ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นเหตุทุกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 45 · Mahachula Volume 45 · Mahamakut Volume 91 · Chaloem Phrakiat Volume 45)
นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ปฏิจฺจ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ยาว มหาภูตา ฯ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตู ขนฺเธ ปฏิจฺจ ... เหตุปฏิสนฺธิ ๑ ฯ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นนเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺจ นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๑ ม. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ ตลอดถึงมหาภูตรูป
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่เหตุ ฯลฯ เหตุปฏิสนธิ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ
เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
นนเหตุ ธมฺโม นนเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส จ นนเหตุสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยเหตุปัจจัย
นเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ ธมฺโม นนเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส จ นนเหตุสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นนเหตุ ธมฺโม นนเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นนเหตุ ธมฺโม นเหตุสฺส จ นนเหตุสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา นนเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ จ นนเหตุ จ ธมฺมา นเหตุสฺส จ นนเหตุสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุและธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุยา ตี ณิ อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
ปัญหาวารในกุสลัตติกะมีอย่างไร พึงให้พิสดารอย่างนั้น
นสเหตุกทุกํ
นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคตํ อุทฺธจฺจสหคตํ โมหํ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา เทฺว มหาภูเต ปฏิจฺจ เทฺว มหาภูตา มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ [๑] ฯ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคตํ อุทฺธจฺจสหคตํ โมหํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ สเหตุกา ขนฺธา ฯ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก จ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา ; นสเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสเหตุโก จ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
๑ ม. กฏตฺตารูปํ อุปาทานรูปํ ฯ
นสเหตุกทุกะ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา สหรคตด้วยอยุทธัจจะ เกิดขึ้นมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ สเหตุกขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ฉ อวิคเต นว ฯ
สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ
เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
นสเหตุโก ธมฺโม นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นสเหตุโก ธมฺโม นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: นสเหตุโก ธมฺโม นสเหตุกสฺส จ นอเหตุกสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ นอเหตุโก ธมฺโม นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัย
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
นสเหตุโก ธมฺโม นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
เหตุยา ฉ อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ
ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙
ในอวิคตปัจจัย มี " ๙
ปัญหาวารในกุสลัตติกะมีอย่างไร พึงให้พิสดารอย่างนั้น
End of นเหตุทุกะ