ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๕๘. จิตตสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๑๖} [๑๔๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรม ที่สัมปยุตด้วยจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๓)![๑๔๕] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ... มหาภูตรูป ๑ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัย มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... มหาภูตรูป ๑ ... กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่ วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่สัมปยุต ด้วยจิตอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)

[๑๔๖] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต และที่วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่ วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิ ขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๑๑๗} [๑๔๗] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตเกิด ขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่ วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (ย่อ) (๑)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๑๘} [๑๔๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในอธิปติปัจจัย " ๕ "

ในอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสหชาตปัจจัย " ๙ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๖ "

ในนิสสยปัจจัย " ๙ "

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๑ "

ในอาเสวนปัจจัย " ๑ "

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในวิปากปัจจัย " ๙ "

ในอาหารปัจจัย " ๙ "

ในอินทริยปัจจัย " ๙ "

ในฌานปัจจัย " ๙ "

ในมัคคปัจจัย " ๙ "

ในสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในวิปปยุตตปัจจัย " ๙ "

ในอัตถิปัจจัย " ๙ "

ในนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ

ในวิคตปัจจัย " ๓ "

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๑๙} [๑๔๙] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตซี่งเป็น อเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น ... (๑)(วารทั้ง ๙ วาร ก็พึงทำอย่างนี้ บทว่า อเหตุกะ พึงกำหนดไว้

ทุก ๆ วาร พึงเพิ่มบทว่า โมหมูล เพียงอย่างเดียวเท่านั้น)

นอารัมมณปัจจัย

{๑๒๐} [๑๕๐] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตเกิด ขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วย จิตเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย คือ ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามา จนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) (๑)สภาวธรรมที่วิปปยุตตจากจิตอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและ วิปปยุตจากจิตเกิดขึ้นเพราะนอารัมมนปัจจัย จิตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูปเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะขันธ์ ๑ (ย่อ) (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๒๑} [๑๕๑] ในนเหตุปัจจัยมี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๒ "

ในนวิปากปัจจัย " ๕ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๑๒๒} [๑๕๒] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัยมี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " " ๙ " ...

ในนกัมมปัจจัย " " ๑ "

ในนวิปากปัจจัย " " ๕ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๑ "

ในนนัตถิปัจจัย " " ๓ "

ในนวิคตปัจจัย " " ๓ "

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๒๓} [๑๕๓] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัยมี ๓ วาร

ในอนันตรปัจจัย " " ๓ "

ในสมนันตรปัจจัย " " ๓ " ...

ในอัญญมัญญปัจจัย " " ๖ " ...

ในปุเรชาตปัจจัย " " ๑ "

ในอาเสวนปัจจัย " " ๑ "

ในกัมมปัจจัย " " ๙ " ...

ในมัคคปัจจัย " " ๑ " ...

ในอวิคตปัจจัย " " ๙ "

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๕๘. จิตตสัมปยุตตทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๒๔} [๑๕๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตให้เป็น ปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร) (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิต ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตทำหทัยวัตถุ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุต จากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตทำ หทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลาย ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)[๑๕๕] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและ ที่วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่ วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป ทำขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๒)