ปัจจยวาร เล่ม ๔๓

๕๘. จิตตสัมปยุตตทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๒๔} [๑๕๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตให้เป็น ปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร) (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิต ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตทำหทัยวัตถุ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุต จากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตทำ หทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลาย ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)[๑๕๕] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและ ที่วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่ วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป ทำขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตและมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ใน ปฏิสนธิขณะ ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำ ขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปทำขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิต และมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๑๒๕} [๑๕๖] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร) (๑)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตเพราะ อารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณทำจักขายตนะให้ เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณทำกายายตนะ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่ วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ทำ ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณและจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วย กายวิญญาณและกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่ สัมปยุตด้วยจิตและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (ย่อ) (๑)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๒๖} [๑๕๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในสหชาตปัจจัย " ๙ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๖ "

ในนิสสยปัจจัย " ๙ "

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๓ "

ในอาเสวนปัจจัย " ๓ "

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๑๒๗} [๑๕๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตเกิด ขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัย เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ... ทำมหาภูตรูป ๑ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามา จนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) (๑)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัย เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณทำจักขายตนะ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... กายายตนะ ... ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งเป็นอเหตุกะ ทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุตจากจิตทำสภาวธรรมที่ วิปปยุตจากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุต ด้วยจิตซึ่งเป็นอเหตุกะทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป ทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๓)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตทำสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิตและที่วิปปยุต จากจิตให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สหรคต ด้วยจักขุวิญญาณและจักขายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยกายวิญญาณและกายายตนะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ทำขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยจิตซึ่งเป็นอเหตุกะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ ทำขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ... โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะทำขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะและหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ...

(วาร ๒ วาร ก็พึงทำอย่างนี้ ทั้งในปวัตติและในปฏิสนธิ ย่อ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๑๒๘} [๑๕๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๙ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๔ "

ในนมัคคปัจจัย " ๙ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๑๒๙} [๑๖๐] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในนกัมมปัจจัย " " ๓ " ...

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๑ "

ในโนนัตถิปัจจัย " " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " " ๓ "

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๑๓๐} [๑๖๑] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...

ในมัคคปัจจัย " " ๓ " ...

ในอวิคตปัจจัย " " ๙ "

(นิสสยวารเหมือนกับปัจจยวาร)

๕๘. จิตตสัมปยุตตทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิ

{๑๓๑} [๑๖๒] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต ระคนกับสภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่สัมปยุต ด้วยจิตเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ ระคนกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ...

{๑๓๑} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๑ "

ในอธิปติปัจจัย " ๑ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาร)

ในนในอวิคตปัจจัย <*> มี ๑ วาร

ในนเหตุปัจจัย " ๑ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๑ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๑ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๑ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๑ "

ในนกัมมปัจจัย " ๑ "

ในนวิปากปัจจัย " ๑ "