๙. อุตตรสูตร เล่ม ๑๕

{๒๗๐} กกุธเทพบุตรกราบทูลว่า

ดูก่อนภิกษุ ทำไมพระองค์จึงไม่มีความทุกข์ ไม่มีความเพลิดเพลิน ทำไมความเบื่อหน่ายจึงไม่ครอบงำพระองค์ผู้นั่งอยู่แต่ลำพังผู้เดียว{๒๗๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ผู้มีความทุกข์นั่นแหละจึงมีความเพลิดเพลิน ผู้มีความเพลิดเพลินนั่นแหละจึงมีความทุกข์ ภิกษุย่อมเป็นผู้ไม่มีความเพลิดเพลิน ไม่มีความทุกข์ ท่านจงรู้อย่างนี้เถิด ผู้มีอายุ{๒๗๒} กกุธเทพบุตรกราบทูลว่า

นานนักหนอ กว่าข้าพระองค์จะพบเห็นภิกษุผู้เป็นพราหมณ์ ผู้ดับสนิทแล้ว ไม่มีความเพลิดเพลิน ไม่มีความทุกข์ ข้ามพ้นตัณหาในโลกได้แล้ว

๙. อุตตรสูตร

ว่าด้วยผู้มุ่งสันติพึงละโลกามิสเสีย

{๒๗๓} [๑๐๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครราชคฤห์

อุตตรเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายถูกชรานำไปสู่ความตาย ชีวิตนี้มีช่วงอายุสั้น เมื่อชีวิตนรชนถูกชรานำไปแล้ว ย่อมไม่มีใครช่วยต้านทานได้ บุคคลเมื่อมองเห็นภัยในความตายนี้ ควรบำเพ็ญบุญที่จะนำความสุขมาให้ไว้เถิด

{๒๗๔} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายถูกชรานำไปสู่ความตาย ชีวิตนี้มีช่วงอายุสั้น เมื่อชีวิตนรชนถูกชรานำไปแล้ว ย่อมไม่มีใครช่วยต้านทานได้ เมื่อบุคคลมองเห็นภัยในความตายนี้อยู่ ควรละโลกามิสเสีย มุ่งแต่สันติเถิด

๑๐. อนาถปิณฑิกสูตร

ว่าด้วยสัตว์ย่อมบริสุทธิ์ด้วยเหตุ ๕ ประการ

{๒๗๕} [๑๐๑] อนาถบิณฑิกเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

พระเชตวันนี้เป็นที่เกื้อกูล ที่หมู่สงฆ์อยู่อาศัยกันองค์พระธรรมราชาก็ประทับอยู่ เป็นที่เกิดปีติแก่ข้าพระองค์

สัตว์ทั้งหลายย่อมบริสุทธิ์ได้ด้วยธรรม ๕ ประการนี้ คือ กรรม ๑ วิชชา ๑ ธรรม ๑ ศีล ๑ ชีวิตอุดม ๑ ไม่ใช่บริสุทธิ์ด้วยโคตรหรือด้วยทรัพย์

เพราะฉะนั้นแล บุคคลผู้เป็นบัณฑิตเมื่อเล็งเห็นประโยชน์ของตน พึงเลือกเฟ้นธรรมโดยแยบคาย ย่อมบริสุทธิ์ในธรรมนั้นได้ด้วยอาการนี้

พระสารีบุตรนั้นแลย่อมบริสุทธิ์ด้วยปัญญา ด้วยศีลและด้วยความสงบ ความจริงภิกษุผู้ถึงฝั่งแล้วขั้นสูงสุด ก็ขั้นพระสารีบุตรนี้”

อนาถบิณฑิกเทพบุตรได้กล่าวดังนี้แล้วก็ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าทำประทักษิณแล้วได้อันตรธานไปในที่นั้นเอง