๔. ลตาวิมาน เล่ม ๒๖

ลตา จ สชฺชา ปวรา จ เทวตา

อจฺจิมุตี (๑) ราชวรสฺส สิรีมโต

สุตา จ รญฺโญ เวสฺสวณสฺส ธีตา

ราชีมตี ธมฺมคุเณหิ โสภถ. (๒)

ลดาเทพธิดา สัชชาเทพธิดา ปวราเทพธิดา

อัจฉิมุดีเทพธิดาและสุดาเทพธิดา

ผู้มีความรุ่งเรือง เป็นธิดาของท้าวเวสสวัณมหาราช

ต่างเป็นนางบาทปริจาริกาของท้าวสักกเทวราช

ผู้ทรงคุณอันประเสริฐ ทรงสิริ งดงามอยู่ด้วยคุณธรรม

ปญฺเจตฺถ นาริโย อาคมํสุ (๑) นฺหายิตุ

สีโตทกํ อุปฺปลินึ สิวํ นทึ.

ตา ตตฺถ นฺหายิตฺวา รเมตฺวา เทวตา

นจฺจิตฺวา คายิตฺวา สุตา ลตํ พฺรวิ.

เทพธิดา ๕ นางตามที่กล่าวมานี้ได้พากันไปสรงสนานยังแม่น้ำ

มีกระแสน้ำเย็น ดารดาษด้วยดอกอุบลเป็นที่ปลอดภัย

ซึ่งอยู่ในป่าหิมพานต์นี้ ครั้นสรงสนาน ณ ที่นั้นแล้ว

เทพธิดาเหล่านั้นพากันร่าเริง ฟ้อนรำ ขับร้อง

สุดาเทพธิดาได้พูดกับลดาเทพธิดาว่า

ปุจฺฉามิ ตํ อุปฺปลมาลธารินิ

อาเวฬินิ กญฺจนสนฺนิภตฺตเจ

ปีตรตฺตามฺพกฺขิ (๑) นเภว โสภเณ

ทีฆายุกี เกน กโต ยโส ตว.

ข้าแต่พี่ผู้ทัดทรงพวงอุบล มีมาลัยแก้วประดับเทริด

มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดั่งทองคำ มีนัยน์ตาสีน้ำตาล

มีผิวพรรณงดงาม ประดุจท้องฟ้า ไร้เมฆหมอก มีอายุยืน

ดิฉันขอถามพี่ เพราะบุญอะไรทำให้พี่ได้บริวารยศและเกียรติยศ

เกนาสิ ภทฺเท ปติโน ปิยตรา

วิสิฏฺฐกลฺยาณิตรสฺส รูปโต

ปทกฺขิณา นจฺจคีตวาทิเต

อาจิกฺข โน ตฺวํ นรนาริ ปุจฺฉิตาติ.

เพราะทำบุญอะไรไว้ พี่จึงเป็นที่โปรดปรานของสามี

มีโฉมงามเลิศกว่าใคร ทั้งฉลาดเป็นเลิศ

ในการฟ้อนรำ ขับร้อง และบรรเลงดนตรี

พี่เทพบุตรและเทพธิดาถามอยู่เสมอ ๆ

ขอโปรดได้บอกพวกเราด้วยเถิด

(ลดาเทพธิดาตอบว่า)

อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูตา

อุฬารโภเค กุเล สุณิสา อโหสึ

อกฺโกธนา ภตฺตุวสานุวตฺตินี

อุโปสเถ อปฺปมตฺตา อโหสึ

เมื่อพี่เกิดเป็นมนุษย์อยู่ในมนุษยโลก

เป็นสะใภ้ในตระกูลมั่งคั่งตระกูลหนึ่ง

มีนิสัยไม่มักโกรธ ปฏิบัติตามคำสั่งของสามีเสมอ

ไม่ประมาทในการรักษาอุโบสถศีล

มนุสฺสภูตา ทหรา อปาปิกา

ปสนฺนจิตฺตา ปติมาภิราธยึ

สเทวรํ สสฺสสุรํ สทาสกํ

อภิราธยึ ตมฺหิ กโต ยโส มม.

เมื่อพี่เป็นมนุษย์ยังสาวอยู่ ไม่ประพฤติใฝ่ต่ำ

มีใจดี ทำตัวให้สามีโปรดปราน

ทำตัวให้พ่อแม่สามี พี่น้องสามี

พร้อมทั้งข้าทาสชายหญิงให้ชื่นชอบ

เพราะบุญที่ทำในคราวเป็นหญิงสะใภ้นั้น

ทำให้พี่ได้บริวารยศและเกียรติยศ

สาหํ เตน กุสเลน กมฺมุนา

จตุพฺภิ ฐาเนหิ วิเสสมชฺฌคา

อายุญฺจ วณฺณญฺจ สุขํ พลญฺจ

ขิฑฺฑํ รตึ ปจฺจนุโภมนปฺปกํ.

เพราะกุศลกรรมนั้น พี่จึงได้ดีกว่าเทพธิดาเหล่าอื่น

โดยฐานะ ๔ คือ อายุ วรรณะ สุขะ และพละ

ได้เสวยความร่าเริงยินดีเป็นอย่างมาก

(เมื่อสุดาเทพธิดาได้ฟังคำตอบดังนี้แล้วจึงได้ถามพี่สาวทั้งสามว่า)

สุตํ นุ ตํ ภาสติ ยํ อยํ ลตา

ยํ โน อปุจฺฉิมฺห อกิตฺตยี โน

ปติโน กิรมฺหากํ วิสิฏฺฐา นารินํ

คตี จ ตาสํ ปวรา จ เทวตา.

พี่ทั้งสาม ได้ยินเรื่องที่พี่ลดานี้พูดหรือไม่

ดิฉันได้ทูลถามถึงเรื่องที่พวกเราชอบสงสัยกันมาก

พี่ลดาก็กล่าวแก้ได้อย่างไม่ผิดพลาด

ว่ากันว่า ขึ้นชื่อว่าสามีย่อมเป็นที่พึ่งอันประเสริฐ

และเป็นเทพสูงสุดของพวกผู้หญิงเรา

ปตีสุ ธมฺมํ ปริจราม สพฺพา

ปติพฺพตา ยตฺถ ภวนฺติ (๑) อิตฺถิโย

ปตีสุ ธมฺมํ ปจริตฺว (๒) สพฺพา

ลจฺฉามเส ภาสติ ยํ อยํ ลตา.

ขอให้เราทุกคนจงประพฤติธรรมในสามี

เหมือนอย่างสตรีที่ดีประพฤติยำเกรงสามี

ครั้นเราทุกคนประพฤติธรรมในสามี

ก็จักได้สมบัติตามที่พี่ลดาพูด

สีโห ยถา ปพฺพตสานุโคจโร

มหินฺธรํ ปพฺพตมาวสิตฺวา

ปสยฺห หนฺตฺวา (๑) อิตเร จตุปฺปเท

ขุทฺเท มิเค ขาทติ มํสโภชโน.

พญาราชสีห์ที่สัญจรไปตามราวไพรใกล้เชิงเขา

อาศัยภูเขาหลวงอยู่แล้วก็เที่ยวตะครุบฆ่าสัตว์สี่เท้า

จำพวกเนื้อที่ด้อยกำลัง กัดกินเป็นอาหารฉันใด

ตเถว สทฺธา อิธ อริยสาวิกา

ภตฺตารํ นิสฺสาย ปตึ อนุพฺพตา

โกธํ วธิตฺวา อภิภุยฺย (๑) มจฺเฉรํ

สคฺคมฺหิ สา โมทติ ธมฺมจารินีติิิิ.

ลตาวิมานํ จตุตฺถํ.

สตรีผู้มีศรัทธา เป็นอริยสาวิกาในศาสนานี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน

ยังอาศัยสามีให้การเลี้ยงดู ก็ควรประพฤติเกื้อกูลยำเกรงสามี

นางประพฤติธรรมโดยระงับความโกรธ กำจัดความตระหนี่เสียได้

จึงร่าเริงบันเทิงใจอยู่บนสวรรค์

ลดาวิมานที่ ๔ จบ