เรื่องห้ามคนฆ่ามารดามิให้อุปสมบท เล่ม ๔

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความปรากฏเข้าสู่ภาวะเดิมของนาคมีเหตุปัจจัย ๒ ประการนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือสัตว์ดิรัจฉาน ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๔)

๕๐.มาตุฆาตกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนฆ่ามารดา

{๑๒๘} [๑๑๒] ก็โดยสมัยนั้นแล มาณพผู้หนึ่งได้ปลงชีวิตมารดา เขาอึดอัด ระอา รังเกียจบาปกรรมอันนั้น ต่อมาเขาได้มีความดำริว่า “ด้วยวิธีอย่างไรหนอ เราจึงจะทำการออกจากบาปกรรมอันนี้ได้” ต่อมาเขาระลึกนึกขึ้นได้ว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรเหล่านี้เป็นผู้ประพฤติธรรม ประพฤติสงบ ประพฤติพรหมจรรย์ กล่าวแต่คำสัตย์ มีศีลมีกัลยาณธรรม ถ้าเราจะพึงบวชในสำนักพระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร ด้วยวิธีเช่นนี้ เราก็จะทำการออกจากบาปกรรมอันนี้ได้” ครั้นแล้วเขาได้เข้าไปหาภิกษุทั้งหลายแล้วขอบรรพชาภิกษุทั้งหลายได้แจ้งความนี้ต่อท่านพระอุบาลีว่า “อาวุโสอุบาลี เมื่อครั้งก่อนแล นาคแปลงกายเป็นมาณพน้อยเข้ามาบวชในสำนักภิกษุ อาวุโสอุบาลี นิมนต์ท่านสอบสวนมาณพคนนี้” ครั้นมาณพนั้นถูกท่านพระอุบาลีสอบสวนอยู่จึงแจ้งเรื่องนั้น ท่านพระอุบาลีได้แจ้งให้พวกภิกษุทราบแล้ว

ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนฆ่ามารดา ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๕)

จบ มาตุฆาตกวัตถุที่ ๑๐

๕๑. ปิตุฆาตกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนฆ่าบิดา

{๑๒๙} [๑๑๓] ก็โดยสมัยนั้นแล มาณพผู้หนึ่งได้ปลงชีวิตบิดา เขาอึดอัด ระอา รังเกียจบาปกรรมอันนั้น ต่อมาเขาได้มีความดำริว่า “ด้วยวิธีอย่างไรหนอ เราจึงจะทำการออกจากบาปกรรมอันนี้ได้” ต่อมาเขาระลึกนึกขึ้นได้ว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรเหล่านี้เป็นผู้ประพฤติธรรม ประพฤติสงบ ประพฤติพรหมจรรย์ กล่าวแต่คำสัตย์ มีศีลมีกัลยาณธรรม ถ้าเราจะพึงบวชในสำนักพระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตร ด้วยวิธีเช่นนี้ เราก็จะทำการออกจากบาปกรรมอันนี้ได้” ครั้นแล้วเขาได้เข้าไปหาภิกษุทั้งหลายแล้วขอบรรพชาภิกษุทั้งหลายได้แจ้งความนี้ต่อท่านพระอุบาลีว่า “อาวุโสอุบาลี เมื่อครั้งก่อนแล นาคแปลงกายเป็นมาณพน้อยเข้ามาบวชในสำนักภิกษุ อาวุโสอุบาลี นิมนต์ท่านสอบสวนมาณพคนนี้” ครั้นมาณพนั้นถูกท่านพระอุบาลีสอบสวนอยู่จึงแจ้งเรื่องนั้น ท่านพระอุบาลีได้แจ้งให้พวกภิกษุทราบแล้ว

ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนฆ่าบิดา ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๖)

๕๒. อรหันตฆาตกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนฆ่าพระอรหันต์

{๑๓๐} [๑๑๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุหลายรูปเดินทางไกลจากเมืองสาเกต ไปพระนครสาวัตถี ในระหว่างทาง พวกโจรพากันออกมา บางพวกได้แย่งชิงภิกษุ บางพวกได้ฆ่าภิกษุ เจ้าหน้าที่ยกออกไปจากพระนครสาวัตถี แล้วจับโจรได้เป็นบางพวก โจรบางพวกหลบหนีไปได้ พวกที่หลบหนีไปได้บวชในสำนักภิกษุ พวกที่ถูกจับได้ถูกเจ้าหน้าที่นำไปฆ่า พวกโจรที่หนีไปบวชแล้วเหล่านั้นได้เห็นโจรพวกนั้นกำลังถูกนำไปฆ่า ครั้นแล้วจึงพูดอย่าง นี้ว่า “เคราะห์ดีที่พวกเราพากันหนีรอดมาได้ ถ้าวันนั้นพวกเราถูกจับได้ ก็จะต้องถูกเขาฆ่าเช่นนี้เหมือนกัน” ภิกษุทั้งหลายพากันถามว่า “อาวุโสทั้งหลาย ก็พวกท่านได้ทำอะไรไว้” จึงบรรพชิตเหล่านั้นได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลายภิกษุทั้งหลายได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุที่ถูกฆ่าเหล่านั้นเป็นพระอรหันต์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนฆ่าพระอรหันต์ ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๗)

๕๓. ภิกขุนีทูสกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนประทุษร้ายภิกษุณีเป็นต้น

{๑๓๑} [๑๑๕] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุณีหลายรูปเดินทางไกลจากเมืองสาเกต ไปพระนครสาวัตถี ในระหว่างทาง พวกโจรพากันออกมา บางพวกได้แย่งชิงภิกษุณี บางพวกได้ประทุษร้ายภิกษุณี เจ้าหน้าที่ยกออกไปจาก