เรื่องห้ามอุปสมบทคนประทุษร้ายภิกษุณีเป็นต้น เล่ม ๔

๕๒. อรหันตฆาตกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนฆ่าพระอรหันต์

{๑๓๐} [๑๑๔] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุหลายรูปเดินทางไกลจากเมืองสาเกต ไปพระนครสาวัตถี ในระหว่างทาง พวกโจรพากันออกมา บางพวกได้แย่งชิงภิกษุ บางพวกได้ฆ่าภิกษุ เจ้าหน้าที่ยกออกไปจากพระนครสาวัตถี แล้วจับโจรได้เป็นบางพวก โจรบางพวกหลบหนีไปได้ พวกที่หลบหนีไปได้บวชในสำนักภิกษุ พวกที่ถูกจับได้ถูกเจ้าหน้าที่นำไปฆ่า พวกโจรที่หนีไปบวชแล้วเหล่านั้นได้เห็นโจรพวกนั้นกำลังถูกนำไปฆ่า ครั้นแล้วจึงพูดอย่าง นี้ว่า “เคราะห์ดีที่พวกเราพากันหนีรอดมาได้ ถ้าวันนั้นพวกเราถูกจับได้ ก็จะต้องถูกเขาฆ่าเช่นนี้เหมือนกัน” ภิกษุทั้งหลายพากันถามว่า “อาวุโสทั้งหลาย ก็พวกท่านได้ทำอะไรไว้” จึงบรรพชิตเหล่านั้นได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลายภิกษุทั้งหลายได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุที่ถูกฆ่าเหล่านั้นเป็นพระอรหันต์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนฆ่าพระอรหันต์ ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๗)

๕๓. ภิกขุนีทูสกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนประทุษร้ายภิกษุณีเป็นต้น

{๑๓๑} [๑๑๕] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุณีหลายรูปเดินทางไกลจากเมืองสาเกต ไปพระนครสาวัตถี ในระหว่างทาง พวกโจรพากันออกมา บางพวกได้แย่งชิงภิกษุณี บางพวกได้ประทุษร้ายภิกษุณี เจ้าหน้าที่ยกออกไปจาก

พระนครสาวัตถีแล้วจับโจรได้เป็นบางพวก โจรบางพวกหลบหนีไปได้ พวกที่หลบหนีไปได้บวชในสำนักภิกษุ พวกที่ถูกจับได้ถูกเจ้าหน้าที่นำไปฆ่า พวกโจรที่หนีไปบวชแล้วเหล่านั้นได้เห็นโจรพวกนั้นกำลังถูกนำไปฆ่า ครั้นแล้วจึงพูดอย่างนี้ว่า “เคราะห์ดีที่พวกเราพากันหนีรอดมาได้ ถ้าวันนั้น พวกเราถูกจับได้ จะต้องถูกเขาฆ่าเช่นนี้เหมือนกัน” ภิกษุทั้งหลายพากัน ถามอย่างนี้ว่า “อาวุโสทั้งหลาย ก็พวกท่านได้ทำอะไรไว้” จึงบรรพชิตเหล่านั้นได้แจ้งเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลายภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนประทุษร้ายภิกษุณี ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย (๘)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนทำสังฆเภท ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย (๙)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือคนทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงห้อพระโลหิต ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๑๐)

๕๔. อุภโตพยัญชนกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้อุภโตพยัญชนก

{๑๓๒} [๑๑๖] ก็โดยสมัยนั้นแล อุภโตพยัญชนกคนหนึ่งได้บวชในสำนักภิกษุ เธอเสพเมถุนธรรมในสตรีทั้งหลายด้วยปุริสนิมิต ของตนบ้าง ให้บุรุษอื่นเสพเมถุนธรรมในอิตถีนิมิต ของตนบ้างภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคืออุภโตพยัญชนก ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๑๑)

๕๕. อนุปัชฌายกาทิวัตถุ

เรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้กุลบุตรผู้ไม่มีอุปัชฌาย์เป็นต้น

บุคคลที่ไม่ควรอุปสมบทให้ ๒๑ ประเภท

{๑๓๓} [๑๑๗] ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษุทั้งหลายอุปสมบทให้กุลบุตรผู้ไม่มีพระอุปัชฌาย์ ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กุลบุตรผู้ไม่มีอุปัชฌาย์ ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท รูปใดให้อุปสมบท ต้องอาบัติทุกกฏ” (๑๒)