arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปีติตติกะ

ปัญหาวาร เล่ม ๔๑

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๘๑–๕๗๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๒ ในปีติตติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

เหตุ

๗. ปีติติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน ปีติตติกะ ปัญหาวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๑ หน้า ๑๑๕–๑๓๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๑ หน้า ๑๓๔–๑๕๙

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปีติสหคตา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย เหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์โดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ เหตุที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์โดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย เหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ซึ่งสหรคตด้วย สุขโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๓)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส ฯเปฯ (สุขมูเล ตีณิ.)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคตา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๒)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุข ฯลฯ (สภาวธรรมที่มีสุขเป็นมูลมี ๓ วาระ)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์โดย เหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยเหตุปัจจัย ได้แก่ เหตุที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วย สุขโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อารมฺมณ ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, ปีติสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา ปีติสหคเตน จิตฺเตน ปีติสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ ปีติสหคเตน จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ ปีติสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ ปีติสหคตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ สุขสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, ปีติสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ สุขสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา สุขสหคเตน จิตฺเตน ปีติสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ สุขสหคเตน จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ สุขสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ สุขสหคตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, ปีติสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ปีติสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ, วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชติ, อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ. เจโตปริยญาเณน ปีติสหคตจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานนฺติ, ปีติสหคตา ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๓)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, ปีติสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ปีติสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อารัมมณปัจจัย ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ แล้วพิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติ ออกจากฌานที่สหรคตด้วยปีติ ออก จากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณาฌานเป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติ พระ อริยะมีจิตสหรคตด้วยปีติพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วยปีติซึ่งละได้แล้ว พิจารณากิเลส ที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติเห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะ ปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยปีติจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิด ขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติจึงเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อารัมมณปัจจัย ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ แล้วพิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยสุข ออกจากฌานที่สหรคตด้วยปีติ ออก จากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณาฌานเป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยสุข พระ อริยะมีจิตสหรคตด้วยสุขพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วยปีติซึ่งละได้แล้ว พิจารณากิเลส ที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุขเห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะ ปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น

ทิฏฐิจึงเกิด ขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อารัมมณปัจจัย ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ แล้วพิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ออกจากฌานที่สหรคตด้วย ปีติ ออกจากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณาฌานเป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วย อุเบกขา พระอริยะมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วยปีติซึ่งละได้ แล้ว พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขา เห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยอุเบกขา จึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น วิจิกิจฉาจึงเกิดขึ้น อุทธัจจะจึงเกิดขึ้น บุคคลรู้จิตของ บุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ และอาวัชชนจิตโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติ ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาจึงเกิดขึ้น (๓)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติให้ทาน สมาทาน ศีล รักษาอุโบสถแล้วพิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ออกจากฌานที่สหรคตด้วยปีติ ออกจากมรรค ออกจากผลแล้ว พิจารณาฌาน เป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข พระอริยะมีจิตสหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วยปีติซึ่งละได้แล้ว พิจารณากิเลส ที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข เห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดี เพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๔)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, อุเปกฺขาสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน อุเปกฺขาสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. อุเปกฺขาสหคเต ขนฺเธ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ,

ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ, วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชติ, อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ. เจโตปริยญาเณน อุเปกฺขาสหคตจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ. อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส, เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๑)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ, อุเปกฺขาสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ตํ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ปจฺจเวกฺขติ. อริยา ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน อุเปกฺขาสหคเต ปหีเน กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, วิกฺขมฺภิเต กิเลเส ปจฺจเวกฺขนฺติ, ปุพฺเพ สมุทาจิณฺเณ กิเลเส ชานนฺติ. อุเปกฺขาสหคเต ขนฺเธ ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสนฺติ, อสฺสาเทนฺติ อภินนฺทนฺติ, ตํ อารพฺภ ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. อุเปกฺขาสหคเต ขนฺเธ อารพฺภ ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอารัมมณปัจจัย ได้แก่ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุข ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น (๔)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยอารัมมณปัจจัย ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถแล้ว พิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ออกจากฌานที่ สหรคตด้วยอุเบกขา ออกจากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณาฌานเป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา พระอริยะมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วย อุเบกขาซึ่งละได้แล้ว พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคต ด้วยอุเบกขาเห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น

ราคะที่ สหรคตด้วยอุเบกขาจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น วิจิกิจฉาจึงเกิดขึ้น อุทธัจจะจึงเกิดขึ้น บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขาด้วย เจโตปริยญาณ อากาสานัญจายตนะเป็นปัจจัยแก่วิญญาณัญจายตนะโดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ อากิญจัญญายตนะเป็นปัจจัยแก่เนวสัญญานาสัญญายตนะโดยอารัมมณปัจจัย ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่อิทธิวิธญาณ เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ และอาวัชชนจิตโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขา ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาจึงเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาให้ทาน สมาทาน ศีล รักษาอุโบสถแล้ว พิจารณากุศลนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ออกจากฌานที่สหรคตด้วยอุเบกขา ออกจากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณาฌาน เป็นต้นนั้นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข พระอริยะมีจิตสหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขพิจารณากิเลสที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งละได้แล้ว พิจารณา กิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้น บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วย สุขเห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วย อุเบกขา ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขจึงเกิดขึ้น (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ฯเปฯ ปีติสหคเต จ สุขสหคเต จ ขนฺเธ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน อนิจฺจโต ทุกฺขโต อนตฺตโต วิปสฺสติ, อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ, วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชติ, อุทฺธจฺจํ อุปฺปชฺชติ. เจโตปริยญาเณน ปีติสหคตสุขสหคตจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคเต จ สุขสหคเต จ ขนฺเธ อารพฺภ อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๓) ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.) (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ แก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอารัมมณปัจจัย บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและ สหรคตด้วยสุขให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ ฯลฯ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขา เห็นแจ้งขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยเป็นสภาวะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้น ราคะที่สหรคตด้วยอุเบกขาจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น วิจิกิจฉาจึงเกิดขึ้น อุทธัจจะ จึงเกิดขึ้น รู้จิตของบุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุขด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ และ อาวัชชนจิตโดยอารัมมณปัจจัย เพราะปรารภขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุข ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาจึงเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อธิปติ ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ: ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา, สีลํ สมาทิยิตฺวา, อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ปีติสหคเตน จิตฺเตน ตํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ, ปีติสหคตา ฌานา วุฏฺฐหิตฺวา, มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา, ผลา วุฏฺฐหิตฺวา ปีติสหคเตน จิตฺเตน ตํ ครุํ กตฺวา ปจฺจเวกฺขติ. ปีติสหคเต ขนฺเธ ปีติสหคเตน จิตฺเตน ครุํ กตฺวา อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ ครุํ กตฺวา ปีติสหคโต ราโค อุปฺปชฺชติ, ทิฏฺฐิ อุปฺปชฺชติ. สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ: ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ: ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน. (สงฺขิตฺตํ.) (๓)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ: ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อธิปติปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ

อารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติ ให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถแล้ว พิจารณากุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สหรคต ด้วยปีติ ออกจากฌานที่สหรคตด้วยปีติ ออกจากมรรค ออกจากผลแล้วพิจารณา ฌานเป็นต้นนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่นด้วยจิตที่สหรคตด้วยปีติ บุคคลมีจิต สหรคตด้วยปีติยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น เพราะทําความยินดีเพลิดเพลินขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่สหรคต ด้วยปีติจึงเกิดขึ้น ทิฏฐิจึงเกิดขึ้นสหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ โดยอธิปติปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ

อารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติ ให้ทาน ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติ ให้ทาน ฯลฯ ด้วยจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา (ย่อ) (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ

อารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติให้ทาน ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ: สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ ทตฺวา ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: สุขสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑) สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: สุขสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สุขสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ. (สงฺขิตตํ.) (๓)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: สุขสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ และสหชาตาธิปติอารัมมณาธิปติ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุข ให้ทาน ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ โดยอธิปติปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ที่สหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ (ย่อ) (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: อุเปกฺขาสหคตาธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ. (สงฺขิตฺตํ.) (๒)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ. (สงฺขิตฺตํ.) (๓)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ. (สงฺขิตฺตํ.) (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่ สัมปยุตตขันธ์โดยอธิปติปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ (ย่อ) (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ (ย่อ) (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ (ย่อ) (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒ ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ. (สงฺขิตฺตํ.) (๓)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ ฯเปฯ สหชาตาธิปติ: ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ อธิปติ สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ และสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ (ย่อ) (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ และสหชาตาธิปติ ฯลฯ

สหชาตาธิปติ ได้แก่ อธิบดีธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อนนฺตร ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ โคตฺรภุสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (อิมินา การเณน สพฺเพสํ ปทานํ ปจฺจโยติ ทีเปตพฺโพ.) อนุโลมํ โวทานสฺส. โคตฺรภุ มคฺคสฺส. โวทานํ มคฺคสฺส. มคฺโค ผลสฺส. ผลํ ผลสฺส. อนุโลมํ ปีติสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตสฺส โคตฺรภุสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตสฺส โวทานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ จุติจิตฺตํ อุเปกฺขาสหคตสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ ภวงฺคํ อาวชฺชนาย อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตา วิปากมโนวิญฺญาณธาตุ กิริยมโนวิญฺญาณธาตุยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ ภวงฺคํ อุเปกฺขาสหคตสฺส ภวงฺคสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ กุสลากุสลํ อุเปกฺขาสหคตสฺส วุฏฺฐานสฺส. กิริยํ วุฏฺฐานสฺส. ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ โคตฺรภุสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ ปีติสหคตํ อนุโลมํ ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อนันตรปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่ สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัย แก่โคตรภูโดยอนันตรปัจจัย (ด้วยเหตุนี้พึงแสดงว่าเป็นปัจจัยแก่บททั้งปวง) อนุโลม เป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภูเป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรค มรรค เป็นปัจจัยแก่ผล ผลเป็นปัจจัยแก่ผล อนุโลมเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วย ปีติโดยอนันตรปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่ สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัย แก่โคตรภูที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ โวทานที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ผล สมาบัติที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ จุติจิตที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่อุปปัตติจิตที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย ภวังคจิตที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่อาวัชชนจิตโดย อนันตรปัจจัย มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็นกิริยาโดยอนันตรปัจจัย ภวังคจิตที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ภวังคจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย กุศลและอกุศลที่สหรคตด้วยปีติ เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สหรคตด้วยอุเบกขา กิริยาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ ผลเป็น ปัจจัยแก่วุฏฐานะโดยอนันตรปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่โคตรภูที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข โดยอนันตรปัจจัย ฯลฯ อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สหรคต ด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา สุขสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตสฺส โคตฺรภุสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ สุขสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา สุขสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ สุขสหคตํ อนุโลมํ ปีติสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สุขสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ จุติจิตฺตํ อุเปกฺขาสหคตสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ ภวงฺคํ อาวชฺชนาย อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ วิปากมโนธาตุยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตา วิปากมโนวิญฺญาณธาตุ กิริยมโนวิญฺญาณธาตุยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ ภวงฺคํ อุเปกฺขาสหคตสฺส ภวงฺคสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. สุขสหคตํ กุสลากุสลํ อุเปกฺขาสหคตสฺส วุฏฺฐานสฺส. กิริยํ วุฏฺฐานสฺส. ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา สุขสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ สุขสหคตํ อนุโลมํ ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคต ด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ โคตรภูที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย ฯลฯ อนุโลมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัย แก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย ฯลฯ อนุโลมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยปีติโดยอนันตรปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ จุติจิตที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่อุปปัตติจิตที่สหรคต ด้วยอุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย ภวังคจิตที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่อาวัชชนจิตโดย อนันตรปัจจัย กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุที่เป็นวิบากโดย อนันตรปัจจัย มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็นกิริยาโดยอนันตรปัจจัย ภวังคจิตที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ ภวังคจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย กุศลและอกุศลที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สหรคตด้วยอุเบกขา กิริยาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะผลเป็น ปัจจัยแก่วุฏฐานะโดยอนันตรปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย ฯลฯ อนุโลมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อุเปกฺขาสหคตานํ ขนฺธานํ ฯเปฯ อาวชฺชนา จตุนฺนํ<4> วิญฺญาณานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคตํ อนุโลมํ อุเปกฺขาสหคตาย ผลสมาปตฺติยา. นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุเปกฺขาสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. อุเปกฺขาสหคตํ จุติจิตฺตํ ปีติสหคตสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส ฯเปฯ อาวชฺชนา ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ ฯเปฯ วิปากมโนธาตุ ปีติสหคตาย วิปากมโนวิญฺญาณธาตุยา ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตํ ภวงฺคํ ปีติสหคตสฺส ภวงฺคสฺส ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตํ กุสลากุสลํ ปีติสหคตสฺส วุฏฺฐานสฺส. กิริยํ วุฏฺฐานสฺส. ผลํ วุฏฺฐานสฺส. นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ ปีติสหคตาย ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺสฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเกิดหลัง ๆ ฯลฯ อาวัชชนจิตเป็นปัจจัยแก่ วิญญาณ ๔ โดยอนันตรปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติ ที่สหรคตด้วยอุเบกขา เนวสัญญานาสัญญายตนะของท่านผู้ออกจากนิโรธเป็น ปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อนันตรปัจจัย ได้แก่ จุติจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่อุปปัตติจิตที่สหรคต ด้วยปีติ ฯลฯ อาวัชชนจิตเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ มโนธาตุที่เป็น วิบากเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ภวังคจิตที่ สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่ภวังคจิตที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ กุศลและอกุศล ที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สหรคตด้วยปีติ กิริยาเป็นปัจจัยแก่ วุฏฐานะ ผลเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ เนวสัญญานาสัญญายตนะของท่านผู้ออกจาก นิโรธเป็นปัจจัยแก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยปีติโดยอนันตรปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๔)

(อนึ่ง พึงกําหนดข้อความเหล่านี้เท่านั้นเป็นหลัก)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

(ตานิเยว จ คมนานิ นิยาเมตพฺพานิ.) ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ จุติจิตฺตํ อุเปกฺขาสหคตสฺส อุปปตฺติจิตฺตสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ ภวงฺคํ อาวชฺชนาย ฯเปฯ ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ วิปากมโนวิญฺญาณธาตุ กิริยมโนวิญฺญาณธาตุยา ฯเปฯ ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ ภวงฺคํ อุเปกฺขาสหคตสฺส ภวงฺคสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ กุสลากุสลํ อุเปกฺขาสหคตสฺส วุฏฺฐานสฺส. กิริยํ วุฏฺฐานสฺส. ผลํ วุฏฺฐานสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ ฯเปฯ ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ อนุโลมํ ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ แก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ จุติจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่อุปปัตติจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ภวังคจิตที่ สหรคต ด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่อาวัชชนจิต ฯลฯ มโนวิญญาณธาตุที่ เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยปีติและสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุที่เป็น กิริยา ฯลฯ ภวังคจิตที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ภวังคจิตที่ สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ กุศลและอกุศลที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่สหรคตด้วยอุเบกขา กิริยาเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ ผลเป็น ปัจจัยแก่วุฏฐานะโดยอนันตรปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ ฯลฯ อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัย แก่ผลสมาบัติที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอนันตรปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สมนนฺตร ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (อนนฺตรปจฺจยสทิสํ.)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สมนันตรปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยสมนันตรปัจจัย (ปัจจัยนี้เหมือนกับอนันตรปัจจัย)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สหชาต ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคโต เอโก ขนฺโธ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ เทฺว ขนฺธา ทฺวินฺนํ ขนฺธานํ สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ (ปฏิจฺจสทิสํ, สหชาเต ทส ปญฺหา.)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สหชาตปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยสหชาตปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ โดย สหชาตปัจจัย ฯลฯ ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ โดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ (ปัจจัยนี้เหมือนกับปฏิจจวาร สหชาตปัจจัย มี ๑๐ วาระ)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อญฺญมญฺญ นิสฺสย ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย. นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (ทส ปญฺหา กาตพฺพา.)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อัญญมัญญปัจจัยและนิสสยปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอัญญมัญญปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย (พึงเพิ่มเป็น ๑๐ วาระ)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุปนิสฺสย ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ, สีลํ สมาทิยติ, อุโปสถกมฺมํ กโรติ, ปีติสหคตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ, วิปสฺสนํ อุปฺปาเทติ, มคฺคํ อุปฺปาเทติ, สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตํ สีลํ... สุตํ... จาคํ... ปญฺญํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ, สีลํ สมาทิยติ ฯเปฯ มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตํ ราคํ... โมหํ... มานํ... ทิฏฺฐึ... ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ, สีลํ สมาทิยติ, อุโปสถกมฺมํ กโรติ, ปีติสหคตํ ฌานํ อุปฺปาเทติ ฯเปฯ

สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ. ปีติสหคเตน จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ, มุสา ภณติ, ปิสุณํ ภณติ, สมฺผํ ปลปติ, สนฺธึ ฉินฺทติ, นิลฺโลปํ หรติ, เอกาคาริกํ กโรติ, ปริปนฺเถ ติฏฺฐติ, ปรทารํ คจฺฉติ, คามฆาตํ กโรติ, นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา สทฺธา... สีลํ... สุตํ... จาโค... ปญฺญา... ราโค... โมโห... มาโน... ทิฏฺฐิ... ปตฺถนา ปีติสหคตาย สทฺธาย... สีลสฺส... สุตสฺส... จาคสฺส... ปญฺญาย... ราคสฺส... โมหสฺส... มานสฺส... ทิฏฺฐิยา... ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตํ สีลํ... สุตํ... จาคํ... ปญฺญํ... ราคํ... โมหํ... มานํ... ทิฏฺฐึ... ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ. สุขสหคเตน จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย สุขสหคตสฺส กายวิญฺญาณสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ, สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา อุเปกฺขาสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓) ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อุปนิสสยปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย ปีติแล้วให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ ทําฌานที่สหรคตด้วยปีติให้เกิดขึ้น ทำวิปัสสนาให้เกิดขึ้น ทำมรรคให้เกิดขึ้น ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น มีมานะ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติ ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญาแล้ว ให้ทาน สมาทานศีล ฯลฯ มีมานะ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยจาคะที่ สหรคตด้วยปีติ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาแล้วให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ ทําฌานที่สหรคตด้วยปีติให้เกิดขึ้น ฯลฯ ทำสมาบัติ ให้เกิดขึ้น มีจิตสหรคตด้วยปีติ ลักทรัพย์ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดเพ้อเจ้อ

งัดแงะ ปล้นไม่ให้เหลือ ปล้นเรือนหลังเดียว ดักจี้ในทางเปลี่ยว ล่วงเกินภรรยาผู้อื่น ฆ่า ชาวบ้าน ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ... ศีล ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย ปีติแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําสมาบัติให้เกิดขึ้น มีมานะ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยสุข อาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติ ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําสมาบัติให้เกิดขึ้น มีจิตสหรคตด้วยสุข ลักทรัพย์ ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และ กายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศรัทธาที่สหรคต ด้วยปีติแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําอภิญญาให้เกิดขึ้น ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น มีมานะ ถือ ทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาแล้ว ให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาเป็น ปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขอาศัย ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขอาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธา ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: สุขสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. สุขสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. สุขสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ สุขสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย สุขสหคตสฺส กายวิญฺญาณสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: สุขสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. สุขสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. สุขสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ ปีติสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สุขสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: สุขสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. สุขสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. สุขสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุเปกฺขาสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: สุขสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. สุขสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. สุขสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตํ กายวิญฺญาณํ ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย สุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศีลที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่ สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข แล้ว ให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศีลที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุข เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศรัทธาที่สหรคต ด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําอภิญญาให้เกิดขึ้น ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วย อุเบกขาอาศัยศีลที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่ สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคต ด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขอาศัย ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขอาศัยศีลที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณ ที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคต ด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อุเปกฺขาสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. อุเปกฺขาสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. อุเปกฺขาสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา อุเปกฺขาสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อุเปกฺขาสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. อุเปกฺขาสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. อุเปกฺขาสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา ปีติสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อุเปกฺขาสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. อุเปกฺขาสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. อุเปกฺขาสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย สุขสหคตสฺส กายวิญฺญาณสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: อุเปกฺขาสหคตํ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. อุเปกฺขาสหคตํ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. อุเปกฺขาสหคตา สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศรัทธาที่ สหรคตด้วยอุเบกขาแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําอภิญญาให้เกิดขึ้น ฯลฯ ถือทิฏฐิ มี จิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศีลที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาแล้ว ให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนา เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย อุเบกขาแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศีลที่สหรคตด้วย อุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคต ด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย อุเบกขาแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศีลที่สหรคตด้วย อุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคต ด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขอาศัย ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขาแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติและ ที่สหรคตด้วยสุขอาศัยศีลที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา ปีติสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สทฺธํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย สุขสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา สุขสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย สุขสหคตสฺส กายวิญฺญาณสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒) ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สทฺธํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ อภิญฺญํ อุปฺปาเทติ ฯเปฯ ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สีลํ ฯเปฯ ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย อุเปกฺขาสหคเตน จิตฺเตน ทานํ เทติ ฯเปฯ นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา อุเปกฺขาสหคตาย สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ ปกตูปนิสฺสโย: ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สทฺธํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ, สีลํ สมาทิยติ, อุโปสถกมฺมํ กโรติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ ฌานํ อุปฺปาเทติ, วิปสฺสนํ ฯเปฯ มคฺคํ ฯเปฯ สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ สีลํ... สุตํ... จาคํ... ปญฺญํ... ราคํ... โมหํ... มานํ... ทิฏฺฐึ... ปตฺถนํ อุปนิสฺสาย ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน ทานํ เทติ, สีลํ สมาทิยติ, อุโปสถกมฺมํ กโรติ. ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ ฌานํ... วิปสฺสนํ... มคฺคํ... สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ. ปีติสหคเตน จ สุขสหคเตน จ จิตฺเตน อทินฺนํ อาทิยติ, มุสา ภณติ, ปิสุณํ ภณติ, สมฺผํ ปลปติ, สนฺธึ ฉินฺทติ, นิลฺโลปํ หรติ, เอกาคาริกํ กโรติ, ปริปนฺเถ ติฏฺฐติ, ปรทารํ คจฺฉติ, คามฆาตํ กโรติ, นิคมฆาตํ กโรติ. ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ สทฺธา ฯเปฯ ปตฺถนา ปีติสหคตาย จ สุขสหคตาย จ สทฺธาย ฯเปฯ ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติอาศัยศีล ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่า ชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาเป็น ปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัยศรัทธาที่สหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขแล้ว ให้ทาน ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยสุขอาศัย ศีลที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา เป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนา และกายวิญญาณที่ สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศรัทธาที่สหรคต ด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขแล้วให้ทาน ฯลฯ ทําอภิญญาให้เกิดขึ้น ฯลฯ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาแล้วให้ทาน ฯลฯ ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคต ด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ศรัทธาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ฯลฯ

ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ บุคคลมีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขอาศัย ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขแล้ว ให้ทาน สมาทานศีล รักษา อุโบสถ ทําฌานที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขให้เกิดขึ้น ทำวิปัสสนา ฯลฯ ทำมรรค ฯลฯ ทำสมาบัติให้เกิดขึ้น มีมานะ ถือทิฏฐิ มีจิตสหรคตด้วยปีติและ ที่สหรคตด้วยสุข อาศัยศีลที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ... สุตะ ... จาคะ ... ปัญญา ... ราคะ ... โมหะ ... มานะ ... ทิฏฐิ ... ความปรารถนาแล้วจึงให้ ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถ ทําฌานที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ... วิปัสสนา ... มรรค ... สมาบัติให้เกิดขึ้น มีจิตสหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ลักทรัพย์ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดเพ้อเจ้อ งัดแงะ ปล้นไม่ให้เหลือ ปล้นเรือน หลังเดียว ดักจี้ในทางเปลี่ยว ล่วงเกินภรรยาผู้อื่น ฆ่าชาวบ้าน ฆ่าชาวนิคม ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาเป็นปัจจัยแก่ ศรัทธาที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ ความปรารถนาโดยอุปนิสสยปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อาเสวน ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ ปีติสหคตสฺส โคตฺรภุสฺส. อนุโลมํ โวทานสฺส. โคตฺรภุ มคฺคสฺส. โวทานํ มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑) ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตสฺส โคตฺรภุสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ อนุโลมํ สุขสหคตสฺส โวทานสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคตํ โคตฺรภุ สุขสหคตสฺส มคฺคสฺส. ปีติสหคตํ โวทานํ สุขสหคตสฺส มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ ปีติสหคตํ โวทานํ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อาเสวนปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอาเสวนปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่ สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัย แก่โคตรภูที่สหรคตด้วยปีติ อนุโลมเป็นปัจจัยแก่โวทาน โคตรภูเป็นปัจจัยแก่มรรค โวทานเป็นปัจจัยแก่มรรคโดยอาเสวนปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อาเสวนปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่ สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัย แก่โคตรภูที่สหรคตด้วยสุขโดยอาเสวนปัจจัย อนุโลมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ โวทานที่สหรคตด้วยสุขโดยอาเสวนปัจจัย โคตรภูที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ มรรคที่สหรคตด้วยสุข โวทานที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่มรรคที่สหรคตด้วยสุข โดยอาเสวนปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอาเสวนปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย ฯลฯ โวทานที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่มรรคที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วย สุขโดยอาเสวนปัจจัย (๓)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺสฯเปฯ ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.) (ปีตินยํ ปสฺสิตฺวา กาตพฺพํ.)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา อุเปกฺขาสหคตา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ อุเปกฺขาสหคตานํ ขนฺธานํ ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคตํ โวทานํ อุเปกฺขาสหคตสฺส มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอาเสวนปัจจัย (ย่อ) (พึงดูนัยแห่งปีติแล้วเพิ่มเถิด)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยอาเสวนปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเกิดหลัง ๆ ฯลฯ โวทานที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็น ปัจจัยแก่มรรคที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอาเสวนปัจจัย (๑)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส ฯเปฯ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุริมา ปุริมา ปีติสหคตา จ สุขสหคตา จ ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ ปีติสหคตญฺจ สุขสหคตญฺจ โวทานํ ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติ ฯลฯ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ฯลฯ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอาเสวนปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ที่สหรคตด้วย ปีติและที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย ฯลฯ โวทานที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่มรรคที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดย อาเสวนปัจจัย (๓)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กมฺม ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตา, นานาขณิกา. สหชาตา: ปีติสหคตา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปีติสหคตา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: ปีติสหคตา เจตนา วิปากานํ ปีติสหคตานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตา, นานาขณิกา. สหชาตา: ปีติสหคตา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปีติสหคตา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: ปีติสหคตา เจตนา วิปากานํ สุขสหคตานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: ปีติสหคตา เจตนา วิปากานํ อุเปกฺขาสหคตานํ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตา, นานาขณิกา. สหชาตา: ปีติสหคตา เจตนา สมฺปยุตฺตกานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ นานาขณิกา: ปีติสหคตา เจตนา วิปากานํ ปีติสหคตานญฺจ สุขสหคตานญฺจ ขนฺธานํ กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กัมมปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะ และนานาขณิกะ

สหชาตะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์โดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์โดย กัมมปัจจัยนานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นวิบากซึ่ง สหรคตด้วยปีติโดยกัมมปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะ และนานาขณิกะ

สหชาตะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคต ด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัยนานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นวิบากซึ่ง สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย (๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา โดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาโดยกัมมปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะ และนานาขณิกะสหชาตะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ที่สหรคต ด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

นานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่เป็นวิบากซึ่ง สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส. (จตฺตาริปิ คณนานิ ปสฺสิตฺวา กาตพฺพานิ.)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข ... (พึงดูการนับทั้ง ๔ แล้วเพิ่มเถิด)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตา, นานาขณิกา ฯเปฯ

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: อุเปกฺขาสหคตา เจตนา ฯเปฯ

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: อุเปกฺขาสหคตา เจตนา ฯเปฯ อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. นานาขณิกา: อุเปกฺขาสหคตา เจตนา ฯเปฯ (๔)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส. (จตฺตาริ กาตพฺพานิ, ปีติสหคตํ อนุมชฺชนฺเตน วิภชิตพฺพํ.) (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตะ และนานาขณิกะ ฯลฯ

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย กัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและ ที่สหรคตด้วยสุขโดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกะ ได้แก่ เจตนาที่ สหรคตด้วยอุเบกขา ฯลฯ (๔)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติ ... (พึงเพิ่มเป็น ๔ วาระ ผู้รู้พึงจําแนกสภาวธรรมที่สหรคตด้วย ปีติ) (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วิปาก ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย. ปีติสหคโต วิปาโก เอโก ขนฺโธ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย ฯเปฯ เทฺว ขนฺธา ทฺวินฺนํ ขนฺธานํ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ปีติสหคโต เอโก ขนฺโธ ติณฺณนฺนํ ขนฺธานํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺธา ทฺวินฺนํ ขนฺธานํ ฯเปฯ

(ยถา ปฏิจฺจวาเร เหตุปจฺจเย, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพา ทส ปญฺหา.)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

วิปากปัจจัย

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย วิปากปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓โดยวิปากปัจจัย ฯลฯ ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ ๓ ฯลฯ ขันธ์ ๒ เป็นปัจจัยแก่ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

(พึงขยายวาระทั้ง ๑๐ ให้พิสดารเหมือนเหตุปัจจัยในปฏิจจวาร)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อาหาราทิ ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย. อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย. ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย. มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย. สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. (ทส ปญฺหา วิตฺถาเรตพฺพา.) นตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. วิคตปจฺจเยน ปจฺจโย. (นตฺถิปิ วิคตมฺปิ อนนฺตรสทิสํ.) อวิคตปจฺจเยน ปจฺจโย. ๑. ปจฺจยานุโลม ๒. สงฺขฺยาวาร

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

อาหารปัจจัยเป็นต้น

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทรียปัจจัย เป็นปัจจัยโดยฌานปัจจัย เป็นปัจจัย โดยมัคคปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย (พึงขยาย วาระทั้ง ๑๐ ให้พิสดาร) เป็นปัจจัยโดยนัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยวิคตปัจจัย (นัตถิปัจจัยและวิคตปัจจัยเหมือนกับอนันตรปัจจัย) เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุทฺธ เหตุยา ทส, อารมฺมเณ โสฬส, อธิปติยา โสฬส, อนนฺตเร โสฬส, สมนนฺตเร โสฬส, สหชาเต ทส, อญฺญมญฺเญ ทส, นิสฺสเย ทส, อุปนิสฺสเย โสฬส, อาเสวเน ทส, กมฺเม โสฬส, วิปาเก ทส, อาหาเร อินฺทฺริเย ฌาเน มคฺเค สมฺปยุตฺเต อตฺถิยา ทส, นตฺถิยา โสฬส, วิคเต โสฬส, อวิคเต ทส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

เหตุปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๑๖ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑๐ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๖ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๑๐ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๑๖ วาระ

วิปากปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อินทรียปัจจัย มี ๑๐ วาระ

ฌานปัจจัย มี ๑๐ วาระ

มัคคปัจจัย มี ๑๐ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๑๐ วาระ

อัตถิปัจจัย มี ๑๐ วาระ

นัตถิปัจจัย มี ๑๖ วาระ

วิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

อวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ

(ผู้รู้พึงนับอนุโลมกุสลติกะ)

อนุโลม จบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

(กุสลตฺติกํ อนุโลมํ อนุมชฺชนฺเตน คเณตพฺพํ.) อนุโลมํ ๒. ปจฺจนียุทฺธาร ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๒. ปัจจนียุทธาร

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขโดย อารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุขสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สุขสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สุขสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติโดย อารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาโดย อารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัยและกัมมปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่ สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒) อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

อุเปกฺขาสหคโต ธมฺโม ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔)

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย อุเบกขาโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัยและกัมมปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ โดยอารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข โดยอารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ และที่สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา สุขสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา อุเปกฺขาสหคตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปีติสหคโต จ สุขสหคโต จ ธมฺมา ปีติสหคตสฺส จ สุขสหคตสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย. (๔) ๒. ปจฺจยปจฺจนีย ๒. สงฺขฺยาวาร

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยปีติโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๒)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยอุเบกขาโดยอารัมมณปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย และกัมมปัจจัย (๔)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สุทฺธ นเหตุยา โสฬส, นอารมฺมเณ นอธิปติยา นอนนฺตเร นสมนนฺตเร นสหชาเต นอญฺญมญฺเญ นนิสฺสเย นอุปนิสฺสเย นปุเรชาเต นปจฺฉาชาเต นอาเสวเน นกมฺเม นวิปาเก นอาหาเร นอินฺทฺริเย นฌาเน นมคฺเค นสมฺปยุตฺเต นวิปฺปยุตฺเต โนอตฺถิยา โนนตฺถิยา โนวิคเต โนอวิคเต สพฺพตฺถ โสฬส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

นเหตุปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นสมนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นสหชาตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอัญญมัญญปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นนิสสยปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอุปนิสสยปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอาหารปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นอินทรียปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นสัมปยุตตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

โนอัตถิปัจจัย มี ๑๖ วาระ

โนนัตถิปัจจัย มี ๑๖ วาระ

โนวิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

โนอวิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ

ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑๖ วาระ (ผู้รู้พึงนับปัจจนียะ)

ปัจจนียะ จบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

(ปจฺจนียํ อนุมชฺชนฺเตน คเณตพฺพํ.) ปจฺจนียํ ๓. ปจฺจยานุโลมปจฺจนีย ทุก เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ทส, นอธิปติยา ทส, นอนนฺตเร นสมนนฺตเร นอุปนิสฺสเย นปุเรชาเต นปจฺฉาชาเต นอาเสวเน นกมฺเม นวิปาเก นอาหาเร นอินฺทฺริเย นฌาเน นมคฺเค นวิปฺปยุตฺเต โนนตฺถิยา โนวิคเต สพฺพตฺถ ทส.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

ทุกนัย

นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๑๐ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นอนันตรปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นสมนันตรปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นอุปนิสสยปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นอาหารปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นอินทรียปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นฌานปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

โนนัตถิปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

โนวิคตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑๐ วาระ (ผู้รู้พึงนับอนุโลมปัจจนียะ)

อนุโลมปัจจนียะ จบ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

(อนุโลมปจฺจนียํ อนุมชฺชนฺเตน คเณตพฺพํ.) อนุโลมปจฺจนียํ ๔. ปจฺจยปจฺจนียานุโลม ทุก นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ โสฬส, อธิปติยา อนนฺตเร สมนนฺตเร โสฬส, สหชาเต ทส, อญฺญมญฺเญ ทส, นิสฺสเย ทส, อุปนิสฺสเย โสฬส, อาเสวเน ทส, กมฺเม โสฬส, วิปาเก ทส, อาหาเร ทส, อินฺทฺริเย ทส, ฌาเน ทส, มคฺเค ทส, สมฺปยุตฺเต ทส, อตฺถิยา ทส, นตฺถิยา โสฬส, วิคเต โสฬส, อวิคเต ทส. (ปจฺจยานุโลมํ อนุมชฺชนฺเตน คเณตพฺพํ.) ปจฺจนียานุโลมํ. ปีติตฺติกํ นิฏฺฐิตํ / ๘. ทสฺสเนนปหาตพฺพตฺติก ๑. ปฏิจฺจวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

ทุกนัย

อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑๖ วาระ

อธิปติปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

อนันตรปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

สมนันตรปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

สหชาตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นิสสยปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

อาเสวนปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

กัมมปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

วิปากปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

อาหารปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

อินทรียปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

ฌานปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

มัคคปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

อัตถิปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

นัตถิปัจจัย ” มี ๑๖ าระ

วิคตปัจจัย ” มี ๑๖ วาระ

อวิคตปัจจัย ” มี ๑๐ วาระ

(ผู้รู้พึงนับปัจจนียานุโลม)

ปัจจนียานุโลม จบ

ปีติติกะ จบ

จบ ปัญหาวาร