พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๑
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๖๗–๘๑๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๔ ในทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒ ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกัตติกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๑ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๑ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๑)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๑ หน้า ๒๕๒–๒๗๓
๙. ทสสเนนปหาติพพเหตุกติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๗๖๗} [๑] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)
{๗๖๘} [๒] สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)
{๗๖๙} [๓] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ
จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ
เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ...
หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มี
เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา
เกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วย
อุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่
สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๔)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่
สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๕)
{๗๗๐} [๔] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และโมหะเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มี
เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึง
ประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่
สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและ
มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น …ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และโมหะเกิดขึ้น ... (๓)
{๗๗๑} [๕] สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์๒ และโมหะเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่
สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น (๓)
อารัมมณปัจจัย
{๗๗๒} [๖] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ
ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่นีเพตุอันโสตาปัตติมรรคพึงประหาณเกิตขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓และโมหะอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และโมหะอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)
{๗๗๓} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร(พึงจำแนกเหมือนกับสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ)
{๗๗๔} [๗] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)
{๗๗๕} สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
{๗๗๖} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น
เพราะอารัมมณปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
{๗๗๗} [๘] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๒ และโมหะเกิดขึ้น (๑)
{๗๗๘} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และโมหะเกิดขึ้น (๑)
อธิปติปัจจัย
{๗๗๙} [๙] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ วาร(เหมือนกับเหตุปัจจัย)
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ...
มี ๓ วาร (เหมือนกับเหตุปัจจัย ในอธิปติปัจจัยไม่มีโมหะ)
{๗๘๐} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...
จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
{๗๘๑} ![๑๐] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
{๗๘๒} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
อนันตรปัจจัยและสมนันตรปัจจัย
![๑๑] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัยเพราะสมนันตรปัจจัย (เหมือนกับอารัมมณปัจจัย)
สหชาตปัจจัย
{๗๘๓} [๑๒] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ...
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรค
พึงประหาณเกิดขึ้น โมหะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วย
วิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓
และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์ ๓โมหะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... (๓)
{๗๘๔} [๑๓] สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ...
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้น โมหะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้นขันธ์ ๓ โมหะและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ
เกิดขึ้น ... (๓)
{๗๘๕} ![๑๔] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ
จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วย วิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ...
ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล (มีมหาภูตรูป ๓
อาศัย) มหาภูตรูป ๑ ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่
มี เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย (ย่อ) (พึงทำเหมือนกับเหตุปัจจัย) (๓)
อัญญมัญญาทิปัจจัย
{๗๘๖} [๑๕] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอัญฌมัญญปัจจัย เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะปุเรชาตปัจจัยเพราะอาเสวนปัจจัย เพราะกัมมปัจจัย เพราะวิปากปัจจัย เพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัยเพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๗๘๗} [๑๖]ในเหตุปัจจัย มี ๑๗ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,
ในอนันตรปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในอาเสวนปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ๑ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๗๘๘} [๑๗] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)
{๗๘๙} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)
{๗๙๐} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ...
หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น
มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน … สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)
นอารัมมณปัจจัย
{๗๙๑} [๑๘] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดา
ปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น (๑)
{๗๙๒} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น (๑)
{๗๙๓} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและ
มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นหทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ...
มหาภูตรูป ๑ ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)
{๗๙๔} [๑๙] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติ-
มรรคพึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัย
ขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น (๑)
{๗๙๕} สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่
สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น (๑)
นอธิปตยาทิปัจจัย
{๗๙๖} [๒๐] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (เหมือนกับสหชาตปัจจัย) เพราะนอนันตรปัจจัย
เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย
นปุเรชาตปัจจัย
{๗๙๗} [๒๑] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาต-ปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น
เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ อรูปภูมิ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัย
ขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอัน
โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ และโมหะอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ... (๓)
... อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ (ย่อ) มี ๓วาร เหมือนกับสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ)
{๗๙๘} [๒๒] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ …สำหรับพวกอสัญญอัตตบุคคล ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย
อาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่
มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
{๗๙๙} [๒๓] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุอันไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มี
เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่
สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น (๒)
{๘๐๐} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย (แม้ปัจจัยเหล่านี้ก็ควรจัดให้เป็น ๒ วาร)
นปัจฉาชาตาทิปัจจัย
{๘๐๑} [๒๔] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาต-ปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย
นกัมมปัจจัย
{๘๐๒} [๒๕] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัยคือ เจตนาที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอัน
อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น (๑)
{๘๐๓} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ
เจตนาที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยขันธ์ที่มีเหตุอันมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยขันธ์ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ที่เป็นภายนอก... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ สัมปยุตตเจตนาอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่
มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ สัมปยุตตเจตนาอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
{๘๐๔} [๒๖] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน
โสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัยคือ สัมปยุตตเจตนาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น (๑)
{๘๐๕} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ สัมปยุตตเจตนาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น (๑)
นวิปากปัจจัย
{๘๐๖} [๒๗] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย(ไม่มีปฏิสนธิ)
นอาหาราทิปัจจัย
{๘๐๗} [๒๘] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรค
เบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... เพราะนอินทริยปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... รูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น เพราะนฌานปัจจัย คือ ปัญจวิญญาณ ...
(มหาภูตรูปทั้งหลายก็ควรจัดเข้าไว้) เพราะนมัคคปัจจัย คือ ... ขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... เพราะนสัมปยุตตปัจจัย
นวิปปยุตตาทิปัจจัย
{๘๐๘} [๒๙] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น
เพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่
อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิขันธ์ ๓ และโมหะอาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... (๓)
{๘๐๙} สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือในอรูปภูมิ ... ที่มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ มี ๓ วาร
{๘๑๐} ![๓๐] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล ... (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม
ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่
สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่
มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๓)
{๘๑๑} [๓๑] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย
สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุอันไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตต-ปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ (๑)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่
มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ
ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและโมหะเกิดขึ้น ...
ขันธ์ ๒ ... เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๘๑๓} [๓๒] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอธิปติปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ๗ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ๑๗ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๑๑ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,
(พึงนับอย่างนี้)
จบ ปัจจนียะ
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
{๘๑๔} [๓๓] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในนอธิปติปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑๓ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๗ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๑๗ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑๑ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
(ผู้มีปัญญาพึงนับอย่างนี้)
จบ อนุโลมปัจจนียะ
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๘๑๕} [๓๔]ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในสหชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
(พึงนับอย่างนี้)
จบ ปัจจนียานุโลม
จบ ปฏิจจวาร
(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๙. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกติกะ ๓. ปัจจยวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๘๑๖} [๓๕] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณทำสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)
... ทำสภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ... มี ๓ วาร(เหมือนกับปฏิจจวาร)
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึง
ประหาณทำสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓พึงประหาณ ... มี ๑ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร) คือ ขันธ์ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณทำหทัยวัตถุให้เป็น
ปัจจัยเกิดขึ้น (๑)
{๘๑๗} สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณทำสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายทำโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณทำสภาวธรรมที่มี
เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคและมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายทำโมหะที่สหรคต
ด้วยอุทธัจจะให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๓)
จบ ปฏิจจวาร