arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · อุปาทินนัตติกะ

สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๗๑–๑๔๗๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๗ ในอุปาทินนัตติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน อุปาทินนัตติกะ สังสัฏฐวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๖ หน้า ๒๑๐–๒๑๒

หน้า ๒๑๐

สังสัฏฐวาระ

อนุโลมนัย

เหตุปัจจัย

[๑๔๗๑] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม เจือกับอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น,ขันธ์ ๑ เจือกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรมเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับ ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เจือกับอนุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมเจือกับอนุปาทินน-

อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

หน้า ๒๑๑

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

สุทธมูลกนัย

[๑๔๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ. ในกุสลติกะนับอย่างไร พึงนับอย่างนั้น.

อนุโลม จบ

ปัจจนียนัย

[๑๔๗๓] อุปาทินนุปาทานิยธรรม เจือกับอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานิยธรรมซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

ในอเหตุกะ ปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เจือกับอนุปาทินนุปาทานิยธรรม

เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ เจือกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ เจือกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น. โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ เจือกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ฯลฯ

หน้า ๒๑๒

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ใน-นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปัจจนียนัย จบ

อนุโลมปัจจนียนัย

[๑๔๗๔] เพราะเหตุปัจจัย ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียานุโลมนัย

เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ . . . ใน-อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.

สังสัฏฐวาระ จบ

สัมปยุตตวาระ

[๑๔๗๕] อุปาทินนุปาทานิยธรรม สัมปยุตกับอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ. . . ฯลฯ. . . ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

สังสัฏฐวาระก็ดี สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกัน.

สัมปยุตตวาระ จบ

จบ สังสัฏฐวาร