พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจยวิภังควาร
อุปนิสสยปัจจัย เล่ม ๔๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๒๔ ในปัจจยวิภังควารมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ ปัจจยวิภังควาร อุปนิสสยปัจจัย (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๐ หน้า ๑๕–๑๖
จักขายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยจักขุวิญญาณธาตุนั้นโดยนิสสยปัจจัย โสตายตนะเป็นปัจจัยแก่โสตวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยโสตวิญญาณธาตุนั้นโดย นิสสยปัจจัย
ฆานายตนะเป็นปัจจัยแก่ฆานวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยฆานวิญญาณธาตุนั้นโดยนิสสยปัจจัย ชิวหายตนะเป็นปัจจัยแก่ชิวหา วิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยชิวหาวิญญาณธาตุนั้นโดย นิสสยปัจจัย กายายตนะเป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณธาตุและสภาวธรร มอันสัมปยุตด้วยกายวิญญาณธาตุนั้นโดยนิสสยปัจจัย มโนธาตุและมโนวิญญาณธาตุอาศัยรูปใดเป็นไป รูปนั้นเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุมโนวิญญาณธาตุ และสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยธาตุทั้งสองนั้นโดยนิสสยปัจจัย{๑๐} [๙] อุปนิสสยปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็น ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดก่อน
ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ บางเหล่าโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ บางเหล่าโดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอุปนิสสยปัจจัย แม้อุตุและโภชนะก็จัดเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย แม้บุคคลก็จัดเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย แม้เสนาสนะก็จัดเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
{๑๑} [๑๐] ปุเรชาตปัจจัย คือ จักขายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณธาตุ และสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยจักขุวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย โสตายตนะเป็นปัจจัยแก่โสตวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยโสตวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย ฆานายตนะเป็นปัจจัยแก่ฆานวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยฆานวิญญาณธาตุนั้นโดย ปุเรชาตปัจจัย ชิวหายตนะเป็นปัจจัยแก่ชิวหาวิญญาณธาตุและสภาวธรรม อันสัมปยุตด้วยชิวหาวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย กายายตนะเป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยกายวิญญาณธาตุ นั้นโดยปุเรชาติปัจจัยรูปายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วย
จักขุวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย สัททายตนะเป็นปัจจัยแก่โสตวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยโสตวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย คันธายตนะเป็นปัจจัยแก่ฆานวิญญาณธาตุและสภาวธรรม อันสัมปยุตด้วยฆานวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย รสายตนะเป็นปัจจัยแก่ชิวหาวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยชิวหาวิญญาณ ธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย โผฏฐัพพายตนะเป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณธาตุ และสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยกายวิญญาณธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะเป็นปัจจัยแก่มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัยมโนธาตุและมโนวิญญาณธาตุอาศัยรูปใดเป็นไป รูปนั้นเป็นปัจจัยแก่ มโนธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโนธาตุนั้นโดยปุเรชาตปัจจัย บาง คราวเป็นปัจจัยแก่มโนวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมโน-
จบ อุปนิสสยปัจจัย