๑๓. อสังคหิเตนสัมปยุตตวิปปยุตตปทนิทเทส เล่ม ๓๖

รูปกฺขนฺเธน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา. เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตา? เต ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ สมฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับรูปขันธ์สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ ๓ และสัมปยุตด้วยอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วนวิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๐ ธาตุ ๑๐ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

ธมฺมายตเนน เย ธมฺมา. ธมฺมธาตุยา เย ธมฺมา. อิตฺถินฺทฺริเยน เย ธมฺมา. ปุริสินฺทฺริเยน เย ธมฺมา. ชีวิตินฺทฺริเยน เย ธมฺมา. วิญฺญาณปจฺจยา นามรูเปน เย ธมฺมา. อสญฺญาภเวน เย ธมฺมา. เอกโวการภเวน เย ธมฺมา. ชาติยา เย ธมฺมา. ชราย เย ธมฺมา. มรเณน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา ฯเปฯ เต ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ สมฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับธัมมายตนะ ธัมมธาตุ อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ นามรูปที่เกิดเพราะมีวิญญาณเป็นปัจจัย อสัญญาภพ เอกโวการภพ ชาติ ชรา มรณะ ฯลฯ

สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ ๓ และสัมปยุตด้วยอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๐ ธาตุ ๑๐ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

อรูปภเวน เย ธมฺมา. เนวสญฺญญานาสญฺญาภเวน เย ธมฺมา. จตุโวการภเวน เย ธมฺมา. อิทฺธิปาเทน เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา. เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับอรูปภพ เนวสัญญานาสัญญาภพ จตุโวการภพ อิทธิบาทสภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

ไม่มีการสัมปยุต

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

กุสเลหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อกุสเลหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. วิปาเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. วิปากธมฺมธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อนุปาทินฺนานุปาทานิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สงฺกิลิฏฺฐสงฺกิเลสิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อสงฺกิลิฏฺฐ- อสํกิเลสิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สวิตกฺกสวิจาเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อวิตกฺกวิจารมตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปีติสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สุขสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุเปกฺขาสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ทสฺสเนน ปหาตพฺเพหิ

ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ภาวนาย ปหาตพฺเพหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ภาวนาย ปหาตพฺพเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อาจยคามีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อปจยคามีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. เสกฺเขหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อเสกฺเขหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มหคฺคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อปฺปมาเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปริตฺตารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มหคฺคตารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อปฺปมาณารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. หีเนหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปณีเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มิจฺฉตฺตนิยเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สมฺมตฺต- นิยเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มคฺคารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มคฺคเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. มคฺคาธิปตีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อตีตารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อนาคตารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อชฺฌตฺตารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. พหิทฺธา- รมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อชฺฌตฺตพหิทฺธารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา.

สเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. เหตุสมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สเหตุเกหิ เจว น จ เหตูหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. เหตุสมฺปยุตฺเตหิ เจว น จ เหตูหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. น เหตูหิ สเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับสภาวธรรมที่เป็นกุศล สภาวธรรมที่เป็นอกุศล สภาวธรรม ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา สภาวธรรมที่เป็นวิบาก สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก สภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหา และทิฏฐิไม่ยึดถือและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน สภาวธรรมที่กิเลส ทำให้เศร้าหมองและเป็นอารมณ์ของกิเลส สภาวธรรมที่กิเลสไม่ทำให้ เศร้าหมองแต่เป็นอารมณ์ของกิเลส สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจาร สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจาร สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข

สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขา สภาวธรรม ที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วย มรรคเบื้องบน ๓ สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ สภาวธรรมที่ เป็นเหตุให้ถึงปฏิสนธิและจุติ สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงนิพพาน สภาวธรรมที่เป็นของเสขบุคคล สภาวธรรมที่เป็นของอเสขบุคคล สภาวธรรมที่เป็นมหัคคตะ สภาวธรรมที่เป็นอัปปมาณะ สภาวธรรมที่ มีปริตตะเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีมหัคคตะเป็นอารมณ์ สภาวธรรม ที่มีอัปปมาณะเป็นอารมณ์ สภาวธรรมชั้นต่ำ สภาวธรรมชั้นประณีต สภาวธรรมที่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอน สภาวธรรมที่มีสภาวะชอบ

และให้ผลแน่นอน สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มี มรรคเป็นเหตุ สภาวธรรมที่มีมรรคเป็นอธิบดี สภาวธรรมที่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ สภาวธรรม ที่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีธรรม ภายในตนและภายนอกตนเป็นอารมณ์ สภาวธรรมที่มีเหตุ สภาวธรรม ที่สัมปยุตด้วยเหตุ สภาวธรรมที่มีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุสภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

ไม่มีการสัมปยุต

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

รูปีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา. เต ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ สมฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เ อกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับสภาวธรรมที่เป็นรูปสภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ ๓ และสัมปยุตด้วยอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วนวิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๐ ธาตุ ๑๐ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

อรูปีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. โลกุตฺตเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อนาสเวหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อาสวสมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อาสววิปฺปยุตฺเตหิ เจว โน จ อาสเวหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อาสววิปฺปยุตฺเตหิ อนาสเวหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อสญฺโญชนิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อคนฺถนิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อโนฆนิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อโยคนิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อนีวรณิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อปรามฏฺเฐหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปรามาสสมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปรามาสวิปฺปยุตฺเตหิ อปรามฏฺเฐหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป สภาวธรรมที่เป็นโลกุตตระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะ สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะ สภาวธรรมที่วิปปยุต จากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ ของสังโยชน์ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของคันถะ สภาวธรรมที่ไม่เป็น อารมณ์ของโอฆะ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของโยคะ สภาวธรรมที่ ไม่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของปรามาส สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาส สภาวธรรมที่วิปปยุตจากปรามาส และไม่เป็นอารมณ์ของปรามาส สภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ได้สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

ไม่มีการสัมปยุต

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

อนารมฺมเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. โน จิตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. จิตฺตวิปฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา จิตฺตวิสํสฏฺเฐหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. จิตฺตสมุฏฺฐาเนหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. จิตฺตสหภูหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. จิตฺตานุปริวตฺตีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. พาหิเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุปาทาธมฺเมหิ เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺเคน อสงฺคหิตา. เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตา? เต ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ สมฺปยุตฺตา, เอเกนา-ยตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับสภาวธรรมที่รับรู้อารมณ์ไม่ได้ สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิต สภาวธรรมที่วิปปยุตจากจิต สภาวธรรมที่ไม่ระคนกับจิต สภาวธรรม ที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิต สภาวธรรมที่เป็นไป ตามจิต สภาวธรรมที่เป็นภายนอก สภาวธรรมที่เป็นอุปาทายรูปสภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ ๓ และสัมปยุตด้วยอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๑ อายตนะ ๑๐ ธาตุ ๑๐ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

อนุปาทานิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุปาทานสมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุปาทานสมฺปยุตฺเตหิ เจว โน จ อุปาทาเนหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุปาทานวิปฺปยุตฺเตหิ อนุปาทานิเยหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อสงฺกิเลสิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อสงฺกิลิฏฺเฐหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. กิเลสสมฺป- ยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สงฺกิลิฏฺเฐหิ เจว โน จ กิเลเสหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. กิเลสสมฺปยุตฺเตหิ เจว โน จ กิเลเสหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. กิเลสวิปฺปยุตฺเตหิ อสงฺกิเลสิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ทสฺสเนน ปหาตพฺเพหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ภาวนาย ปหาตพฺเพหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ทสฺสเนน ปหาตพฺพ- เหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ภาวนาย

ปหาตพฺพเหตุเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สวิตกฺเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สวิจาเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สปฺปีติเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. ปีติสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สุขสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อุเปกฺขาสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. น กามาวจเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. รูปาวจเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อรูปาวจเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อปริยาปนฺเนหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. นิยฺยานิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. นิยเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. อนุตฺตเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา. สรเณหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา ขนฺธสงฺคเหน อสงฺคหิตา อายตนสงฺคเหน อสงฺคหิตา ธาตุสงฺคเหน อสงฺคหิตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา, เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.

รูปญฺจ ธมฺมายตนํ ธมฺมธาตุ อิตฺถิปุมํ ชีวิตํ นามรูปํ

ทฺเว ภวา ชาติชรา มจฺจุรูปํ อนารมฺมณํ โน จิตฺตํ จิตฺเตน วิปฺปยุตฺตํ.

วิสํสฏฺญํ สมุฏฺฐานสหภุ อนุปริวตฺติ พาหิรํ อุปาทา.

เทฺว วิสโย เอสนโย สุพุทฺโธติ.

อสงฺคหิเตน สมฺปยุตฺตวิปฺปยุตฺตปทนิทฺเทโส เตรสโม.

สภาวธรรมเหล่าใดสงเคราะห์เข้าไม่ได้โดยการสงเคราะห์เป็นขันธ์ อายตนะ และธาตุกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน สภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยอุปาทาน สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานแต่ไม่เป็น อุปาทาน สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ของ อุปาทาน สภาวธรรมที่ไม่เป็นอารมณ์ของกิเลส สภาวธรรมที่กิเลสไม่ ทำให้เศร้าหมอง สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยกิเลส สภาวธรรมที่กิเลส ทำให้เศร้าหมองแต่ไม่เป็นกิเลส สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยกิเลสแต่ไม่ เป็นกิเลส สภาวธรรมที่วิปปยุตจากกิเลสและไม่เป็นอารมณ์ของกิเลส สภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรค สภาวธรรมที่ต้อง ประหาณด้วยมรรคเบื้องบน

๓ สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วย โสดาปัตติมรรค สภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ สภาวธรรมที่มีวิตก สภาวธรรมที่มีวิจาร สภาวธรรมที่มีปีติ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติ สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุข สภาวธรรมที่สหรคต ด้วยอุเบกขา สภาวธรรมที่ไม่เป็นกามาวจร สภาวธรรมที่เป็นรูปาวจร สภาวธรรมที่เป็นอรูปาวจร สภาวธรรมที่ไม่นับเนื่องในวัฏฏทุกข์ สภาวธรรมที่เป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ สภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอน สภาวธรรมที่ไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้

สภาวธรรมเหล่านั้นสัมปยุตด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

ไม่มีการสัมปยุต

วิปปยุตจากขันธ์ อายตนะ และธาตุเท่าไร

วิปปยุตจากขันธ์ ๔ อายตนะ ๑ ธาตุ ๗ และวิปปยุตจากอายตนะ ๑ ธาตุ ๑ บางส่วน

รวมบทธรรมในเตรสมนัย ๒๒ บท

รูป ๑ ธัมมายตนะ ๑ ธัมมธาตุ ๑ อิตถินทรีย์ ๑ ปุริสินทรีย์ ๑ ชีวิตินทรีย์ ๑ นามรูป ๑ ภพ ๒ (อสัญญีภพและเอกโวการภพ) ชาติ ๑ ชรา ๑ มรณะ ๑ บทที่เป็นรูป ๑ อนารัมมณบท ๑ โนจิตตบท ๑ จิตตวิปปยุตตบท ๑

จิตตวิสังสัฏฐบท ๑ จิตตสมุฏฐานบท ๑ จิตตสหภูบท ๑ จิตตานุปริวัตติบท ๑ พาหิรบท ๑ อุปาทาบท ๑ นัย ๒๒ บทนี้เป็นวิสัยแห่งปุจฉาและวิสัชนา

อสังคหิเตนสัมปยุตตวิปปยุตตปทนิทเทสที่ ๑๓ จบ