พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี จิตตุปปาทกัณฑ์ กุศลธรรม · โลกุตตรกุศลจิต
มรรคจิตดวงที่ ๒ เล่ม ๓๔
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในโลกุตตรกุศลจิตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมสังคณี จิตตุปปาทกัณฑ์ กุศลธรรม โลกุตตรกุศลจิต มรรคจิตดวงที่ ๒ (ฉบับหลวง เล่ม ๓๔ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๔ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๔)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๔ หน้า ๑๔๔–๑๔๕
เจริญโพชฌงค์เป็นโลกุตตระ ... เจริญสัจจะเป็นโลกุตตระ ... เจริญสมถะ เป็นโลกุตตระ ... เจริญธรรมเป็นโลกุตตระ ... เจริญขันธ์เป็นโลกุตตระ ... เจริญอายตนะเป็นโลกุตตระ ... เจริญธาตุเป็นโลกุตตระ ... เจริญอาหารเป็น โลกุตตระ ... เจริญผัสสะเป็นโลกุตตระ ... เจริญเวทนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญ สัญญาเป็นโลกุตตระ ... เจริญเจตนาเป็นโลกุตตระ ... เจริญจิตเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อละทิฏฐิ เพื่อบรรลุ ภูมิเบื้องต้น สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานที่เป็นฉันทาธิปไตย ... เป็น วีริยาธิปไตย ... เป็นจิตตาธิปไตย ... เป็นวีมังสาธิปไตย เป็นทุกขาปฏิปทา ทันอาภิญญา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...
สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล
จบ อธิบดี
จบ มรรคจิตดวงที่ ๑
มรรคจิตดวงที่ ๒
{๒๗๑} [๓๖๑] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน
โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก
นำไปสู่นิพพาน เพื่อบรรลุภูมิที่ ๒ เพื่อบรรเทากามราคะและพยาบาทให้เบา บางลง สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อัญญินทรีย์ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...
สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล
จบ มรรคจิตดวงที่ ๒
- ๑ภูมิที่ ๒ หมายถึงสามัญญผลขั้นที่ ๒ คือสกทาคามิผลภูมิ (นัย อภิ.สงฺ.อ. ๒๗๑,๒๙๖)
มรรคจิตดวงที่ ๓
{๒๗๒} [๓๖๒] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน
โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อบรรลุภูมิที่ ๓ เพื่อละกามราคะและพยาบาทไม่ให้มี เหลือ สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌาน เป็นทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา ... อยู่ในสมัยใด ผัสสะ ... อัญญินทรีย์ อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...
สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล
จบ มรรคจิตดวงที่ ๓
มรรคจิตดวงที่ ๔
{๒๗๓} [๓๖๓] ธรรมเป็นกุศล เป็นไฉน
โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำไปสู่นิพพาน เพื่อบรรลุภูมิที่ ๔ เพื่อละรูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ และอวิชชา ไม่ให้มีเหลือ สงัดจากกาม ... บรรลุปฐมฌานเป็น ทุกขาปฏิปทา ทันธาภิญญา อยู่ในสมัยใด ... ผัสสะ ... อัญญินทรีย์ ... อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น ...
สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่าธรรมเป็นกุศล
- ๑ภูมิที่ ๓ หมายถึงสามัญญผลขั้นที่ ๓ คืออนาคามิผลภูมิ (นัย อภิ.สงฺ.อ. ๒๗๑,๒๙๖)
- ๒ภูมิที่ ๔ หมายถึงสามัญญผลขั้นที่ ๔ คืออรหัตตผลภูมิ (นัย อภิ.สงฺ.อ. ๒๗๑,๒๙๖)
- ๓รูปราคะ ความยินดีพอใจติดอยู่ในรูปภพ อรูปราคะ ความยินดีพอใจติดอยู่ในอรูปภพ มานะ ความสำคัญตัว อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน อวิชชา ความหลงอันเป็นเหตุไม่รู้สภาพจริง ทั้ง ๕ นี้ เรียกว่า อุทธัมภาคิยสังโยชน์ สังโยชน์เบื้องสูง คือกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพเบื้องสูง ซึ่งต้องละด้วยอรหัตตมรรคเท่านั้น (อภิ.สงฺ.อ. ๒๙๗)
จบ มรรคจิตดวงที่ ๒