พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์ด้วยปัณณาสก์ เล่ม ๒๔

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมมหานามสูตร ๒. ทุติยมหานามสูตร

๓. นันทิยสูตร ๔. สุภูติสูตร

๕. เมตตาสูตร ๖. อัฏฐกนาครสูตร

๗. โคปาลกสูตร ๘. ปฐมสมาธิสูตร

๙. ทุติยสมาธิสูตร ๑๐. ตติยสมาธิสูตร

๑๑. จตุตถสมาธิสูตร

๓. สามัญญวรรค

พระสูตรที่ไม่สงเคราะห์ด้วยปัณณาสก์

ว่าด้วยองค์ของคนเลี้ยงโค ๑๑ ประการ

{๒๒๙} [๒๒-๒๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเลี้ยงโคผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๑ ประการเป็นผู้ไม่สามารถที่จะดูแลฝูงโคทำให้เจริญได้ องค์ ๑๑ ประการคืออะไรบ้าง คือ คนเลี้ยงโคในโลกนี้

(๑) ไม่รู้จักรูปโค (๒) ไม่ฉลาดในลักษณะโค

(๓) ไม่คอยเขี่ยไข่ขางให้ (๔) ไม่ปิดปากแผลให้

(๕) ไม่สุมควันให้ (๖) ไม่รู้จักท่านํ้า

(๗) ไม่รู้จักนํ้าที่ดื่ม (๘) ไม่รู้จักทาง

(๙) ไม่ฉลาดในที่หากินของโค (๑๐) รีดนํ้านมมิให้เหลือไว้

(๑๑) ไม่บูชาโคที่เป็นพ่อฝูงเป็นจ่าฝูงด้วยการบูชาเป็นพิเศษ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเลี้ยงโคผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๑ ประการ เหล่านี้แลป็นผู้ไม่สามารถที่จะดูแลฝูงโคทำให้เจริญได้

อย่างนั้นเหมือนกันแล ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๑ ประการก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในจักษุอยู่ได้ ... เป็น ผู้ไม่สามารถที่พิจารณาเห็นความเป็นทุกข์ในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้ไม่สามารถที่ จะพิจารณาเห็นความเป็นอนัตตาในจักษุอยู่ได้... เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความสิ้นไปในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความเสื่อม ไปในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความคลายไปในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความดับไปในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้ไม่สามารถที่จะพิจารณาเห็นความสละคืนในจักษุอยู่ได้... (๑-๘)[๓๐-๖๙] เป็นผู้ไม่สามารถพิจารณาเห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความเป็นอนัตตา ความสิ้นไป ความเสื่อมไป ความคลายไป ความดับ ความสละคืนในโสตะ...ในฆานะ... ในชิวหา... ในกาย... ในมโนอยู่ได้ (๙-๔๘)

[๗๐-๑๑๗] ในรูป... ในเสียง... ในรส... ในโผฏฐัพพะ... ในธรรมารมณ์ อยู่ได้ (๔๙-๙๖)

[๑๑๘-๑๖๕] ในจักขุวิญญาณ... ในโสตวิญญาณ... ในฆานวิญญาณ... ในชิวหาวิญญาณ... ในกายวิญญาณ... ในมโนวิญญาณ อยู่ได้ (๙๗-๑๔๔)

---------------------------------------

[๑๖๖-๒๑๓] ในจักขุสัมผัส... ในโสตสัมผัส... ในฆานสัมผัส... ในชิวหาสัมผัส... ในกายสัมผัส... ในมโนสัมผัส อยู่ได้ (๑๔๕-๑๙๒)

[๒๑๔-๒๖๑] ในเวทนา อันเกิดแต่จักขุสัมผัส... ในเวทนาอันเกิดแต่โสตสัมผัส... ในเวทนาอันเกิดแต่ฆานสัมผัส... ในเวทนาอันเกิดแต่ชิวหาสัมผัส... ในเวทนาอันเกิดแต่กายสัมผัส... ในเวทนาอันเกิดแต่มโนสัมผัสอยู่ได้ (๑๙๓- ๒๔๐)

[๒๖๒-๓๐๙] ในรูปสัญญา... ในสัททสัญญา... ในคันธสัญญา... ในรสสัญญา... ในโผฏฐัพพสัญญา... ในธัมมสัญญา อยู่ได้ (๒๔๑-๒๘๘)

[๓๑๐-๓๕๗] ในรูปสัญเจตนา... ในสัททสัญเจตนา... ในคันธสัญเจตนา... ในรสสัญเจตนา... ในโผฏฐัพพสัญเจตนา... ในธัมมสัญเจตนา อยู่ได้ (๒๘๙- ๓๓๖)

[๓๕๘-๔๐๕] ในรูปตัณหา... ในสัททตัณหา... ในคันธตัณหา... ในรสตัณหา... ในโผฏฐัพพตัณหา... ในธัมมตัณหา อยู่ได้ (๓๓๗-๓๘๕)[๔๐๖-๔๕๓] ในรูปวิตก... ในสัททวิตก... ในคันธวิตก... ในรสวิตก... ในโผฏฐัพพวิตก... ในธัมมวิตก อยู่ได้ (๓๘๕-๔๓๒)[๔๕๔-๕๐๑] ในรูปวิจาร... ในสัททวิจาร... ในคันธวิจาร... ในรสวิจาร... ในโผฎฐัพพวิจาร... ในธัมมวิจาร <*> อยู่ได้ (๔๓๓-๔๘๐)

๔. ราคเปยยาล

ว่าด้วยธรรม ๑๑ ประการที่ควรเจริญ

{๒๓๐} [๕๐๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเลี้ยงโคผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๑ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะดูแลฝูงโคทำให้เจริญได้ องค์ ๑๑ ประการคืออะไรบ้าง คือ คนเลี้ยงโคในโลกนี้ ๑. รู้จักรูปโค ... ฉันใด ฉันนั้นเหมือนกันแล ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๑๑ ประการ เป็นผู้สามารถสามารถ <*> ที่ จะพิจารณาเป็น <*> ความไม่เที่ยงในจักษุอยู่ได้ ... เป็นผู้สามารถที่จะพิจารณา เห็นความสละคืนในจักษุอยู่ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๑๑ ประการ ควรอบรมเพื่อความรู้ยิ่งซึ่งราคะ ธรรม ๑๑ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ปฐมฌาน (๒) ทุติยฌาน

(๓) ตติยฌาน (๔) จตุตถฌาน

(๕) เมตตาเจโตวิมุตติ (๖) กรุณาเจโตวิมุตติ

(๗) มุทิตาเจโตวิมุตติ (๘) อุเบกขาเจโตวิมุตติ

(๙) อากาสานัญจายตนฌาน (๑๐) วิญญาณัญจายตนฌาน

(๑๑) อากิญจัญญายตนฌาน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๑๑ ประการนี้ควรอบรมเพื่อความรู้ยิ่งซึ่ง ราคะ (๑)

{๒๓๑} [๕๐๓-๕๑๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๑๑ ประการควรอบรมเพื่อ กำหนดรู้... เพื่อความหมดสิ้นไป... เพื่อละ... เพื่อความสิ้นไป... เพื่อความเสื่อมไป... เพื่อความคลายไป... เพื่อความดับไป... เพื่อสละ... เพื่อสละคืน ซึ่งราคะ (๒-๑๐)

[๕๑๒-๖๗๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๑๑ ประการนี้ควรเจริญเพื่อ

-----------------------------------

ความรู้ยิ่ง... เพื่อกำหนดรู้... เพื่อความหมดสิ้นไป... เพื่อความละ เพื่อความสิ้นไป... เพื่อความเสื่อมไป... เพื่อความคลายไป... เพื่อความดับไป... เพื่อสละ... เพื่อสละคืนโทสะ...โมหะ... โกธะ (ความโกรธ)... อุปนาหะ (ความผูกโกรธ)... มักขะ (ความลบหลู่คุณท่าน)... ปลาสะ (ความตีเสมอ)... อิสสา (ความริษยา)... มัจฉริยะ (ความตระหนี่)... มายา (มารยา)... สาเถยยะ (ความโอ้อวด)... ถัมภะ (ความหัวดื้อ)... สารัมภะ (ความแข่งดี)... มานะ (ความถือตัว)... อติมานะ (ความดูหมิ่นเขา)... มทะ (ความมัวเมา)... ปมาทะ (ความประมาท)... ” (๑๑-๑๗๐)

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว แล

จบ ราคเปยยาล

พระสูตรที่รวมอยู่ในอังคุตตรนิกายมี ๙,๕๕๗ สูตร ฉะนี้แล

จบ พระบาลีเอกาทสกนิบาต

อังคุตตรนิกายจบบริบูรณ์