อัปปิยสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓

ผู้มีอายุรูปนี้ย่อมรู้สิ่งที่ควรรู้ เห็นสิ่งที่ควรเห็นเป็นแน่แท้’ แม้ธรรมข้อนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความรัก ความเคารพ ความสรรเสริญ เพื่อการบำเพ็ญสมณธรรม เพื่อความเป็นนํ้าหนึ่งใจเดียวกัน (๗)อนึ่ง เหล่าเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ย่อมสรรเสริญภิกษุรูปนั้นอย่างนี้ว่า ‘ท่านผู้มีอายุรูปนี้ย่อมพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความดับในอุปาทานขันธ์ ๕ ... ความดับแห่งวิญญาณเป็นดังนี้ ท่านผู้มีอายุรูปนี้ย่อมรู้สิ่งที่ควรรู้เห็นสิ่งที่ควรเห็นเป็นแน่แท้’ แม้ธรรมข้อนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความรัก ความเคารพ ความสรรเสริญ เพื่อการบำเพ็ญสมณธรรม เพื่อความเป็นนํ้าหนึ่งใจเดียวกัน (๘)ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุ ๘ ประการ ปัจจัย ๘ ประการนี้แลย่อมเป็นไปเพื่อความได้ปัญญาอันเป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ที่ยังไม่ได้ เพื่อความมียิ่งขึ้นไป เพื่อความไพบูลย์ เพื่อความเจริญ เพื่อความบริบูรณ์แห่งปัญญาที่ได้แล้ว”

๓. ปฐมอัปปิยสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุให้เป็นที่รักและไม่เป็นที่รัก ๘ ประการ สูตรที่ ๑

{๙๓} [๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่น่ายกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) ชอบสรรเสริญคนที่ไม่น่ารัก (๒) ชอบตำหนิคนที่น่ารัก

(๓) มุ่งลาภ (๔) มุ่งสักการะ

(๕) ไม่มีความละอาย (๖) ไม่มีความเกรงกลัว

(๗) มีความปรารถนาชั่วช้า (๘) มีความเห็นผิด

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แลย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่น่ายกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการ ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่น่ายกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) ไม่สรรเสริญคนที่ไม่น่ารัก (๒) ไม่ตำหนิคนที่น่ารัก

(๓) ไม่มุ่งลาภ (๔) ไม่มุ่งสักการะ

(๕) มีความละอาย (๖) มีความเกรงกลัว

(๗) มักน้อย (๘) มีความเห็นชอบ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่สรรเสริญของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์

๔. ทุติยอัปปิยสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุให้ป็น <*> ที่รักและไม่เป็นที่รัก ๘ ประการ สูตรที่ ๒

{๙๔} [๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่น่ายกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้มุ่งลาภ (๒) มุ่งสักการะ

(๓) มุ่งความมีชื่อเสียง (๔) ไม่รู้จักกาล

(๕) ไม่รู้จักประมาณ (๖) ไม่สะอาด

(๗) ชอบพูดมาก (๘) ชอบด่าชอบบริภาษเพื่อนร่วมพรหมจรรย์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมไม่เป็นที่รัก ... และไม่เป็นที่น่ายกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์