พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ · ทานวรรค
ทานสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในทานวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ ทานวรรค ทานสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๒๙๗–๒๙๘
๔. ทานวรรค
๑. ปฐมทานสูตร
ว่าด้วยเหตุผลที่ให้ทาน ๘ ประการ
{๑๒๑} [๓๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การให้ทานมี ๘ ประการนี้ การให้ทาน ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ให้ทานเพราะประจวบเหมาะ
(๒) ให้ทานเพราะกลัวคนว่า
(๓) ให้ทานโดยคิดว่า ‘เขาได้เคยให้แก่เรา’
(๔) ให้ทานโดยคิดว่า ‘เขาจักให้แก่เรา’
(๕) ให้ทานโดยคิดว่า ‘การให้เป็นการดี’
(๖) ให้ทานโดยคิดว่า ‘เราหุงต้มกินเองได้ คนเหล่านี้มิได้หุงต้มกินเอง เราหุงต้มอยู่ จะไม่ให้แก่ผู้มิได้หุงต้ม ย่อมไม่สมควร’(๗) ให้ทานโดยคิดว่า ‘เมื่อเราให้ทานนี้ ชื่อเสียงอันดีงามย่อมขจรไป’
(๘) ให้ทานเพื่อความสบายอกสบายใจ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การให้ทานมี ๘ ประการนี้แล”
๒. ทุติยทานสูตร
ว่าด้วยทาน ๓ ประการ
{๑๒๒} [๓๒] การให้ทานด้วยศรัทธา ๑ การให้ทานด้วยหิริ ๑ การ ให้ทานอันหาโทษมิได้ ๑ ธรรมเหล่านี้คล้อยตามสัตบุรุษ บัณฑิตทั้งหลายกล่าวธรรม ๓ ประการนี้ว่า เป็นทางสวรรค์ เขาไปสู่เทวโลกกันด้วยทางนี้แล
๓. ทานวัตถุสูตร
ว่าด้วยสาเหตุที่ให้ทาน ๘ ประการ
{๑๒๓} [๓๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานวัตถุคือสาเหตุที่ให้ทานมี ๘ ประการนี้ ทานวัตถุ ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ให้ทานเพราะชอบพอกัน (๒) ให้ทานเพราะชังกัน
(๓) ให้ทานเพราะหลง (๔) บางคนให้ทานเพราะกลัว
(๕) ให้ทานเพราะนึกว่าบิดา มารดา ปู ย่า ตา ยายเคยให้มาเคยทำมา เราไม่ควรให้เสียวงศ์ตระกูลดั้งเดิม(๖) ให้ทานเพราะนึกว่าเราให้ทานนี้แล้ว หลังจากตายไป จักเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
(๗) ให้ทานเพราะนึกว่า เมื่อเราให้ทานนี้ จิตย่อมเลื่อมใส เกิดความเบิกบานใจความดีใจ(๘) ให้ทานเพื่อความสบายอกสบายใจ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานวัตถุมี ๘ ประการนี้แล”
- ๑ให้ทานเพื่อความสบายอกสบายใจ หมายถึงให้ทานเพื่อเป็นเครี่องประดับและเป็นเครี่องปรุงแต่ง จิตในการเจริญสมถะและวิปัสสนา เพราะว่าทานย่อมทำให้จิตเป็นสภาพอ่อน โดยทำจิตของ บุคคลทั้งสองฝ่ายคือทั้งของผู้รับและผู้ให้ให้มีสภาพอ่อน ควรแก่กัมมัฏฐาน (องฺ.อฏฺฐก.อ. ๒๕๓)
จบ ทานสูตร ที่ ๑