พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ · คหปติวรรค
ชีวกสูตร เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในคหปติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต ปัณณาสก์ คหปติวรรค ชีวกสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๒๗๘–๒๘๐
(๓) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยจาคะและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยจาคะ
(๔) ตนเองเป็นผู้ต้องการเห็นภิกษุและชักชวนผู้อื่นในการเห็นภิกษุ
(๕) ตนเองเป็นผู้ต้องการฟังสัทธรรมและชักชวนผู้อื่นในการฟังสัทธรรม
(๖) ตนเป็นผู้ทรงจำธรรมที่ตนฟังแล้วได้และชักชวนผู้อื่นเพื่อการทรงจำธรรม
(๗) ตนเองเป็นผู้พิจารณาอรรถแห่งธรรมที่ตนฟังแล้วและชักชวนผู้อื่นในการพิจารณาอรรถแห่งธรรม
(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมและชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
ดูก่อนมหานามะ ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”
๖. ชีวกสูตร
ว่าด้วยคุณสมบัติของอุบาสก
{๑๑๖} [๒๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ สวนมะม่วงของหมอชีวก ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้น หมอชีวกโกมารภัจจ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่งแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บุคคลชื่อว่าเป็นอุบาสกด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”
พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนชีวก เมื่อใด บุคคลถึงพระพุทธเจ้า ถึงพระธรรม ถึงพระภิกษุสงฆ์ว่าเป็นสรณะ ด้วยสาเหตุเท่านี้แล บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นอุบาสก”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้มีศีลด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”
“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสกเว้นขาดจากปาณาติบาต ... เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้มีศีล”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”
“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสก
(๑) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ...
(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่ไม่ชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
ดูก่อนชีวก ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน ไม่ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ด้วยสาเหตุเท่าไรหนอ”
“ดูก่อนชีวก เมื่อใด อุบาสก
(๑) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธาและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา
(๒) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีลและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยศีล
(๓) ตนเองเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยจาคะและชักชวนผู้อื่นให้ถึงพร้อมด้วยจาคะ
(๔) ตนเองเป็นผู้ต้องการเห็นภิกษุและชักชวนผู้อื่นในการเห็นภิกษุ
(๕) ตนเองเป็นผู้ต้องการฟังสัทธรรมและชักชวนผู้อื่นในการฟังสัทธรรม
(๖) ตนเองเป็นผู้ทรงจำธรรมที่ตนฟังแล้วได้และชักชวนผู้อื่นเพื่อการทรงจำธรรม(๗) ตนเองเป็นผู้พิจารณาอรรถแห่งธรรมที่ตนฟังแล้วและชักชวนผู้อื่นในการพิจารณาอรรถแห่งธรรม(๘) ตนเองรู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมและชักชวนผู้อื่นในการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมดูก่อนชีวก ด้วยสาเหตุเท่านี้แล อุบาสกชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ตนและเพื่อประโยชน์ผู้อื่น”
๗. ปฐมพลสูตร
ว่าด้วยกำลัง ๘ ประการ
{๑๑๗} [๒๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลังมี ๘ ประการนี้ กำลัง ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เด็ก มีการร้องไห้เป็นกำลัง
(๒) มาตุคาม มีความโกรธเป็นกำลัง
(๓) โจร มีอาวุธเป็นกำลัง
(๔) พระราชา มีอิสริยยศเป็นกำลัง
(๕) คนพาล มีการเพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง
จบ ชีวกสูตร