๑๐. ยถาภตมัจเฉรสูตร ที่ ๓ เล่ม ๒๒

๙. ปฐมมัจฉริยสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้เจ้าอาวาสตกตํ่าและไม่ตกต่ำ

{๒๓๙} [๒๓๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ตระหนี่อาวาส (๒) ตระหนี่ตระกูล

(๓) ตระหนี่ลาภ (๔) ตระหนี่วรรณะ

(๕) ยังศรัทธาไทยให้ตกไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แลจะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะ ได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่ตระหนี่อาวาส (๒) ไม่ตระหนี่ตระกูล

(๓) ไม่ตระหนี่ลาภ (๔) ไม่ตระหนี่วรรณะ

(๕) ไม่ยังศรัทธาไทยให้ตกไป

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้ แลจะได้ไปสวรรค์ เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้”

๑๐. ทุติยมัจฉริยสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้เจ้าอาวาสตกตํ่าและไม่ตกตํ่า

{๒๔๐} [๒๔๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ตระหนี่อาวาส (๒) ตระหนี่ตระกูล

(๓) ตระหนี่ลาภ (๔) ตระหนี่วรรณะ

(๔) <*> ตระหนี่ธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะ ได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่ตระหนี่อาวาส (๒) ไม่ตระหนี่ตระกูล

(๓) ไม่ตระหนี่ลาภ (๔) ไม่ตระหนี่วรรณะ

(๕) ไม่ตระหนี่ธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเจ้าอาวาสผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้”

จบ อาวาสิกวรรคที่ ๔

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อาวาสิกสูตร ๒. ปิยสูตร

๓. โสภณสูตร ๔. พหุปการสูตร

๕. อนุกัมปสูตร ๖. ปฐมอวัณณารหสูตร

๗. ทุติยอวัณณารหสูตร ๘. ตติยอวัณณารหสูตร

๙. ปฐมมัจฉริยสูตร ๑๐. ทุติยมัจฉริยสูตร

(๒๕) ๕. ทุจริตวรรค

๑. ปฐมทุจริตสูตร

ว่าด้วยโทษแห่งทุจริตและคุณแห่งสุจริต

{๒๔๑} [๒๔๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะทุจริตมี ๕ ประการนี้ โทษ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) แม้ตนเองก็ติเตียนตนเองได้

(๒) วิญญูชนพิจารณาแล้วย่อมตำหนิได้

(๓) ชื่อเสียงชั่วย่อมฟุ้งไป (๔) เป็นผู้หลงตาย

(๕) หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะทุจริตมี ๕ ประการนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะสุจริตมี ๕ ประการนี้ อานิสงส์ ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) แม้ตนเองก็ติเตียนตนเองไม่ได้

(๒) วิญญูชนพิจารณาแล้วย่อมสรรเสริญ

(๓) ชื่อเสียงอันงามย่อมขจรไป (๔) เป็นผู้ไม่หลงตาย

(๕) หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะสุจริตมี ๕ ประการนี้แล”

๒. ปฐมกายทุจริตสูตร

ว่าด้วยโทษของกายทุจริตและคุณของกายสุจริต

{๒๔๒} [๒๔๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โทษในเพราะกายสุจริต <*> มี ๕ ประการนี้ ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในเพราะกายสุจริตมี ๕ ประการนี้ ...”