๗. ธนสูตร เล่ม ๒๒

ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ธนานิ. กตมานิ ปญฺจ? สทฺธาธนํ สีลธนํ สุตธนํ จาคธนํ ปญฺญาธนํ.

กตมญฺจ ภิกฺขเว สทฺธาธนํ? อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก สทฺโธ โหติ, สทฺทหติ ตถาคตสฺส โพธึ “อิติปิ โส ภควา ฯเปฯ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา”ติ. อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สทฺธาธนํ.

กตมญฺจ ภิกฺขเว สีลธนํ? อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ ฯเปฯ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ. อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สีลธนํ, กตมญฺจ ภิกฺขเว สุตธนํ? อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก พหุสฺสุโต โหติ ฯเปฯ ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. (๑) อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว สุตธนํ.

กตมญฺจ ภิกฺขเว จาคธนํ? อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก วิคตมลมจฺเฉเรน เจตสา อคารํ อชฺฌาวสติ มุตฺตจาโค ปยตฺตปาณิ (๒) โวสฺสคฺครโต ยาจโยโค ทานสํวิภาครโต. อิทํ วุจฺจติ ภิกฺขเว จาคธนํ.

กตมญฺจ ภิกฺขเว ปญฺญาธนํ? อิธ ภิกฺขเว อริยสาวโก ปญฺญวา โหติ อุทยตฺถคามินิยา ปญฺญาย สมนฺนาคโต อริยาย นิพฺเพธิกาย สมฺมาทุกฺขกฺขยคามินิยา. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว ปญฺญาธนํ. อิมานิ โข ภิกฺขเว ปญฺจ ธนานีติ.

ยสฺส สทฺธา ตถาคเต อจลา สุปฺปติฏฺฐิตา

สีลญฺจ ยสฺส กลฺยาณํ อริยกนฺตํ ปสํสิตํ.

สํเฆ ปสาโท ยสฺสตฺถิ อุชุภูตญฺจ ทสฺสนํ

อทฬิทฺโทติ (๓) ตํ อาหุ อโมฆํ ตสฺส ชีวิตํ.

ตสฺมา สทฺธญฺจ สีลญฺจ ปสาทํ ธมฺมทสฺสนํ

อนุยุญฺเชถ เมธาวี สรํ พุทฺธาน สาสนนฺติ. สตฺตมํ.

ภิกษุทั้งหลาย ธนะ(ทรัพย์) ๕ ประการนี้

ธนะ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. สัทธาธนะ (ทรัพย์คือศรัทธา)

๒. สีลธนะ (ทรัพย์คือศีล)

๓. สุตธนะ (ทรัพย์คือสุตะ)

๔. จาคธนะ (ทรัพย์คือจาคะ)

๕. ปัญญาธนะ (ทรัพย์คือปัญญา)

สัทธาธนะ เป็นอย่างไร

คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีศรัทธา เชื่อปัญญาเครื่องตรัสรู้ของตถาคต ว่า ‘แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระ ผู้มีพระภาค’ นี้เรียกว่า สัทธาธนะสีลธนะ เป็นอย่างไร

คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ฯลฯ เว้นขาดจากการเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัย อันเป็นเหตุแห่งความประมาท นี้เรียกว่า สีลธนะสุตธนะ เป็นอย่างไร

คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นพหูสูต ฯลฯ แทงตลอดดีด้วยทิฏฐิ นี้เรียกว่า สุตธนะ

จาคธนะ เป็นอย่างไร

คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีใจปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามือชุ่ม ยินดีในการสละ ควรแก่การขอ ยินดีในการแจกทาน นี้เรียกว่า จาคธนะปัญญาธนะ เป็นอย่างไร

คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีปัญญา คือ ประกอบด้วยปัญญาเป็น เครื่องพิจารณาเห็นทั้งความเกิดและความดับอันเป็นอริยะ ชำแรกกิเลสให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ นี้เรียกว่า ปัญญาธนะภิกษุทั้งหลาย ทรัพย์ ๕ ประการนี้แล

ผู้ใดมีศรัทธาตั้งมั่นไม่หวั่นไหวในตถาคต

มีศีลงาม เป็นศีลที่พระอริยใคร่ (และ)สรรเสริญ

มีความเลื่อมใสในสงฆ์ และมีความเห็นตรง

บัณฑิตทั้งหลายเรียกผู้นั้นว่า ‘เป็นคนไม่ขัดสน

ชีวิตของเขาไม่สูญเปล่า’

เพราะฉะนั้น ผู้มีปัญญา

เมื่อระลึกถึงคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย

ควรประกอบศรัทธา ศีล ความเลื่อมใส

และการเห็นธรรม

ธนสูตรที่ ๗ จบ