พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต จตุตถปัณณาสก์ · พราหมณวรรค
๗. วัสสสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในพราหมณวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๗. วสฺสสุตฺต
๗. วัสสสูตร
ว่าด้วยอันตรายของฝน
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต จตุตถปัณณาสก์ พราหมณวรรค วัสสสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๒ หน้า ๒๒๗–๒๒๗ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๒ หน้า ๓๓๗–๓๓๘
ปญฺจิเม ภิกฺขเว วสฺสสฺส อนฺตรายา, ยํ เนมิตฺตา (๑) น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ. กตเม ปญฺจ? อุปริ ภิกฺขเว อากาเส เตโชธาตุ ปกุปฺปติ, เตน อุปฺปนฺนา เมฆา ปฏิวิคจฺฉนฺติ. อยํ ภิกฺขเว ปฐโม วสฺสสฺส อนฺตราโย. ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว อุปริ อากาเส วาโยธาตุ ปกุปฺปติ, เตน อุปฺปนฺนา เมฆา ปฏิวิคจฺฉนฺติ. อยํ ภิกฺขเว ทุติโย วสฺสสฺส อนฺตราโย. ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ราหุ อสุรินฺโท ปาณินา อุทกํ ปฏิจฺฉิตฺวา (๒) มหาสมุทฺเท ฉฑฺเฑติ. อยํ ภิกฺขเว ตติโย วสฺสสฺส อนฺตราโย. ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว วสฺสวลาหกา เทวปุตฺตา (๓) ปมตฺตา โหนฺติ. อยํ ภิกฺขเว จตุตฺโถ วสฺสสฺส อนฺตราโย. ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว มนุสฺสา อธมฺมิกา โหนฺติ. อยํ ภิกฺขเว ปญฺจโม วสฺสสฺส อนฺตราโย, ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมติ. อิเม โข ภิกฺขเว ปญฺจ วสฺสสฺส อนฺตรายา, ยํ เนมิตฺตา น ชานนฺติ, ยตฺถ เนมิตฺตานํ จกฺขุํ นกฺกมตีติ. สตฺตมํ.
- ๑กตฺถจิ. เนมิตฺตกา
- ๒ฉ.ม. สมฺปฏิจฺฉิตฺวา
- ๓ฉ.ม. เทวา
ภิกษุทั้งหลาย อันตรายของฝน ๕ ประการนี้ ซึ่งพวกหมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง
อันตราย ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ
๑. เตโชธาตุ กำเริบบนอากาศ เมฆที่เกิดขึ้นย่อมกระจายไป เพราะ เตโชธาตุที่กำเริบนั้น นี้เป็นอันตรายของฝนประการที่ ๑ ซึ่งพวก หมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง๒. วาโยธาตุกำเริบบนอากาศ เมฆที่เกิดขึ้นย่อมกระจายไป เพราะ วาโยธาตุที่กำเริบนั้น นี้เป็นอันตรายของฝนประการที่ ๒ ซึ่งพวก หมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง๓. อสุรินทราหูใช้ฝ่ามือรับน้ำแล้วทิ้งลงในมหาสมุทร นี้เป็นอันตราย ของฝนประการที่ ๓ ซึ่งพวกหมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดู หยั่งไม่ถึง๔. วัสสวลาหกเทพบุตรเป็นผู้ประมาท นี้เป็นอันตรายของฝนประการ ที่ ๔ ซึ่งพวกหมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง
๕. พวกมนุษย์เป็นผู้ไม่ดำรงอยู่ในธรรม นี้เป็นอันตรายของฝนประการ ที่ ๕ ซึ่งพวกหมอดูรู้ไม่ได้ สายตาของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง
ภิกษุทั้งหลาย อันตรายของฝน ๕ ประการนี้แล ซึ่งพวกหมอดูรู้ไม่ได้ สายตา ของพวกหมอดูหยั่งไม่ถึง
วัสสสูตรที่ ๗ จบ
- ๑เตโชธาตุ ในที่นี้หมายถึงกองไฟใหญ่ (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๙๗/๘๑)
- ๒เพราะวัสสวลาหกเทพบุตรมัวเล่นกีฬาอยู่ จึงไม่ให้ฝนตกในฤดูกาล ถือเป็นอันตรายของฝน (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๙๗/๘๑-๘๒)
จบ ๗. วัสสสูตร