๓. โจรสูตร เล่ม ๒๒

ปญฺจหิ ภิกฺขเว องฺเคหิ สมนฺนาคโต มหาโจโร สนฺธึปิ ฉินฺทติ, นิลฺโลปํปิ หรติ, เอกาคาริกํปิ กโรติ, ปริปนฺเถปิ ติฏฺฐติ. กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร วิสมนิสฺสิโต จ โหติ คหนนิสฺสิโต จ พลวนิสฺสิโต จ โภคจาคี จ เอกจารี จ.

กถญฺจ ภิกฺขเว มหาโจโร วิสมนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร นทีวิทุคฺคํ วา นิสฺสิโต โหติ ปพฺพตวิสมํ วา. เอวํ โข ภิกฺขเว มหาโจโร วิสมนิสฺสิโต โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว มหาโจโร คหนนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร ติณคหนํ วา นิสฺสิโต โหติ รุกฺขคหนํ วา โรธํ (๑) วา มหาวนสณฺฑํ วา. เอวํ โข ภิกฺขเว มหาโจโร คหนนิสฺสิโต โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว มหาโจโร พลวนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร ราชานํ วา ราชมหามตฺตานํ วา นิสฺสิโต โหติ, ตสฺส เอวํ โหติ “สเจ มํ โกจิ กิญฺจิ วกฺขติ, อิเม ราชาโน วา ราชมหามตฺตา วา ปริโยธาย อตฺถํ ภณิสฺสนฺตี”ติ. สเจ นํ โกจิ กิญฺจิ อาห, ตฺยสฺส (๒) ราชาโน วา ราชมหามตฺตา วา ปริโยธาย อตฺถํ ภณนฺติ. เอวํ โข ภิกฺขเว มหาโจโร พลวนิสฺสิโต โหติ. กถญฺจ ภิกฺขเว มหาโจโร โภคจาคี โหติ, อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร อฑฺโฒ โหติ มหทฺธโน มหาโภโค, ตสฺส เอวํ โหติ “สเจ มํ โกจิ กิญฺจิ วกฺขติ, อิโต โภเคน ปฏิสนฺถริสฺสามี”ติ. สเจ นํ โกจิ กิญฺจิ อาห, ตโต โภเคน ปฏิสนฺถรติ. เอวํ โข ภิกฺขเว มหาโจโร โภคจาคี โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว มหาโจโร เอกจารี โหติ, อิธ ภิกฺขเว มหาโจโร เอกโกว นิคฺคหณานิ (๓) กตฺตา โหติ, ตํ กิสฺส เหตุ? “มา เม คุยฺหมนฺตา พหิทฺธา สมฺเภทํ อคมํสู”ติ. เอวํ โข ภิกฺขเว มหาโจโร เอกจารี โหติ.

อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหงฺเคหิ สมนฺนาคโต มหาโจโร สนฺธึปิ ฉินฺทติ, นิลฺโลปํปิ หรติ, เอกาคาริกํปิ กโรติ, ปริปนฺเถปิ ติฏฺฐติ.

เอวเมว โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ปาปภิกฺขุ ขตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหติ สานุวชฺโช วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวติ. กตเมหิ ปญฺจหิ? อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ วิสมนิสฺสิโต จ โหติ คหนนิสฺสิโต จ พลวนิสฺสิโต จ โภคจาคี จ เอกจารี จ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ วิสมนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ วิสเมน กายกมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ, วิสเมน วจีกมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ, วิสเมน มโนกมฺเมน สมนฺนาคโต โหติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ วิสมนิสฺสิโต โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ คหนนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ มิจฺฉาทิฏฺฐิโก โหติ อนฺตคฺคาหิกาย ทิฏฺฐิยา สมนฺนาคโต. เอวํ โข ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ คหนนิสฺสิโต โหติ,

กถญฺจ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ พลวนิสฺสิโต โหติ, อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ ราชานํ วา ราชมหามตฺตานํ วา นิสฺสิโต โหติ, ตสฺส เอวํ โหติ “สเจ มํ โกจิ กิญฺจิ วกฺขติ, อิเม เม ราชาโน วา ราชมหามตฺตา วา ปริโยธาย อตฺถํ ภณิสฺสนฺตี”ติ. สเจ นํ โกจิ กิญฺจิ อาห, ตฺยสฺส ราชาโน วา ราชมหามตฺตา วา ปริโยธาย อตฺถํ ภณนฺติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ พลวนิสฺสิโต โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ โภคจาคี โหติ? อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ ลาภี โหติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ. ตสฺส เอวํ โหติ “สเจ มํ โกจิ กิญฺจิ วกฺขติ, อิโต ลาเภน ปฏิสนฺถริสฺสามี”ติ. สเจ นํ โกจิ กิญฺจิ อาห, ตโต ลาเภน ปฏิสนฺถรติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ โภคจาคี โหติ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ เอกจารี โหติ, อิธ ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ เอกโกว ปจฺจนฺติเมสุ ชนปเทสุ นิวาสํ กปฺเปติ, โส ตตฺถ กุลานิ อุปสงฺกมนฺโต ลาภํ ลภติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปาปภิกฺขุ เอกจารี โหติ.

อิเมหิ โข ภิกฺขเว ปญฺจหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ปาปภิกฺขุ ขตํ อุปหตํ อตฺตานํ ปริหรติ, สาวชฺโช จ โหติ สานุวชฺโช วิญฺญูนํ, พหุญฺจ อปุญฺญํ ปสวตีติ. ตติยํ.

ภิกษุทั้งหลาย มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ ย่อมงัดแงะบ้าง ทำการปล้นบ้าง ล้อมปล้นเรือนหลังเดียวบ้าง ดักปล้นในทางเปลี่ยวบ้าง

องค์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

มหาโจรในโลกนี้

๑. อาศัยที่ขรุขระ ๒. อาศัยป่ารก

๓. อาศัยผู้มีอิทธิพล ๔. แจกจ่ายโภคทรัพย์

๕. เที่ยวไปคนเดียว

มหาโจรอาศัยที่ขรุขระ เป็นอย่างไร

คือ มหาโจรในโลกนี้อาศัยเกาะแก่งแห่งแม่น้ำ หรือที่ขรุขระแห่งภูเขา มหาโจรอาศัยที่ขรุขระเป็นอย่างนี้แล

มหาโจรอาศัยป่ารก เป็นอย่างไร

คือ มหาโจรในโลกนี้อาศัยป่ารกด้วยหญ้าบ้าง ป่ารกด้วยต้นไม้บ้าง ป่าที่มี แนวป้องกันบ้าง แนวป่าใหญ่บ้าง มหาโจรอาศัยป่ารก เป็นอย่างนี้แล

มหาโจรอาศัยผู้มีอิทธิพล เป็นอย่างไร

คือ มหาโจรในโลกนี้อาศัยพระราชาหรือมหาอำมาตย์ของพระราชา เขาคิด อย่างนี้ว่า ‘ถ้าใครจักกล่าวหาอะไรเรา พระราชาหรือมหาอำมาตย์ของพระราชาเหล่านี้ ก็จักว่าคดีความช่วยปกป้องเรา’ ถ้าใครกล่าวหาอะไรมหาโจรนั้น พระราชา หรือมหาอำมาตย์ของพระราชานั้น ต่างก็ว่าคดีความช่วยปกป้องเขา มหาโจรอาศัยผู้มีอิทธิพล เป็นอย่างนี้แลมหาโจรแจกจ่ายโภคทรัพย์ เป็นอย่างไร

คือ มหาโจรในโลกนี้เป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีสมบัติมาก เขาคิดอย่างนี้ว่า ‘ถ้าใครจักกล่าวหาอะไรเรา เราก็จักจ่ายโภคทรัพย์กลบเกลื่อนเรื่องนั้น’ ถ้าใครกล่าวหาอะไรมหาโจรนั้น เขาก็จ่ายโภคทรัพย์กลบเกลื่อนเรื่องนั้น มหาโจรแจกจ่าย โภคทรัพย์ เป็นอย่างนี้แลมหาโจรเที่ยวไปคนเดียว เป็นอย่างไร

คือ มหาโจรในโลกนี้เป็นผู้ทำโจรกรรมคนเดียว ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะเขาย่อมปรารถนาว่า ‘เรื่องลับของเราอย่าได้แพร่งพรายออกไปภายนอก’ มหาโจรเที่ยว ไปคนเดียว เป็นอย่างนี้แล

มหาโจรประกอบด้วยองค์ ๕ ประการนี้แล ย่อมงัดแงะบ้าง ทำการปล้นบ้าง ล้อมปล้นเรือนหลังเดียวบ้าง ดักปล้นในทางเปลี่ยวบ้าง ฉันใด

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชั่วประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ถูกทำลาย มีความเสียหาย ถูกผู้รู้ติเตียน และประสพ สิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก

ธรรม ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้

๑. อาศัยกรรมที่ไม่ตรงไปตรงมา ๒. อาศัยที่เร้นลับ

๓. อาศัยผู้มีอิทธิพล ๔. แจกจ่ายโภคทรัพย์

๕. เที่ยวไปรูปเดียว

ภิกษุชั่วอาศัยกรรมที่ไม่ตรงไปตรงมา เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้ประกอบกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ที่ไม่ตรงไปตรงมา ภิกษุชั่วอาศัยกรรมที่ไม่ตรงไปตรงมา เป็นอย่างนี้แล

ภิกษุชั่วอาศัยกรรมที่เร้นลับ เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้เป็นมิจฉาทิฏฐิ ประกอบด้วยอันตคาหิกทิฏฐิ ภิกษุชั่วอาศัยกรรมที่เร้นลับ เป็นอย่างนี้แล

ภิกษุชั่วอาศัยผู้มีอิทธิพล เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้อาศัยพระราชาหรือมหาอำมาตย์ของพระราชา ภิกษุนั้นคิดอย่างนี้ว่า ‘ถ้าใครจักกล่าวหาอะไรเรา พระราชาหรือมหาอำมาตย์ของ พระราชาเหล่านี้ ก็จักว่าคดีความช่วยปกป้องเรา’ ถ้าใครว่ากล่าวอะไรภิกษุนั้น พระราชาหรือมหาอำมาตย์ของพระราชานั้น ต่างก็ว่าคดีความช่วยปกป้องเธอ ภิกษุชั่วอาศัยผู้มีอิทธิพล เป็นอย่างนี้แลภิกษุชั่วแจกจ่ายโภคทรัพย์ เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัย เภสัชชบริขาร เธอคิดอย่างนี้ว่า ‘ถ้าใครจักกล่าวหาอะไรเรา เราจักแจกจ่ายลาภ กลบเกลื่อนเรื่องนั้น’ ถ้าใครกล่าวหาอะไรเธอ เธอก็แจกจ่ายลาภกลบเกลื่อนเรื่องนั้น ภิกษุชั่วแจกจ่ายโภคทรัพย์ เป็นอย่างนี้แลภิกษุชั่วเที่ยวไปรูปเดียว เป็นอย่างไร

คือ ภิกษุชั่วในธรรมวินัยนี้อยู่ที่ชนบทชายแดนรูปเดียว เธอเข้าไปสู่ตระกูลใน ชนบทนั้นย่อมได้ลาภ ภิกษุชั่วเที่ยวไปรูปเดียวเป็นอย่างนี้แล

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชั่วประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมบริหารตน ให้ถูกกำจัด ถูกทำลาย มีความเสียหาย ถูกผู้รู้ติเตียน และประสพสิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก

มหาโจรสูตรที่ ๓ จบ