พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ · ติกัณฑกีวรรค
๕. นิรยสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในติกัณฑกีวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ตติยปัณณาสก์ ติกัณฑกีวรรค นิรยสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๒๔๒–๒๔๓
ไหน ๆ แม้มีประมาณน้อยอย่าเกิดขึ้นแก่เรา’ ภิกษุจึงควรเป็นผู้เว้นสิ่งทั้งสอง คือสิ่งไม่ปฏิกูลและสิ่งปฏิกูล แล้วเป็นผู้วางเฉย มีสติสัมปชัญญะอยู่”
๕. นิรยสูตร
ว่าด้วยธรรมที่ทำให้เป็นเหมือนตกนรกและเหมือนขึ้นสวรรค์
{๑๔๕} [๑๔๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ชอบฆ่าสัตว์ (๒) ชอบลักทรัพย์
(๓) ชอบประพฤติผิดในกาม (๔) ชอบพูดเท็จ
(๕) ชอบดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะ ต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการจะได้ไป สวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์
(๒) เป็นผู้เว้นขาดจากการลักทรัพย์
(๓) เป็นผู้เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม
(๔) เป็นผู้เว้นขาดจากการพูดเท็จ
(๕) เป็นผู้เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราเมรัยอันเป็นที่ตั้ง แห่งความประมาท
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล จะได้ไปสวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้”
๖. มิตตสูตร
ว่าด้วยธรรมของภิกษุผู้ควรคบและไม่ควรคบ
{๑๔๖} [๑๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ไม่ควรคบเป็นมิตร ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ใช้ให้ทำงาน (๒) ก่ออธิกรณ์
(๓) เป็นผู้โกรธตอบต่อภิกษุผู้เป็นประธาน
(๔) ประกอบการจาริกไปในที่ไม่ควรเป็นเวลานาน
(๕) เป็นผู้ไม่สามารถ ที่จะชี้แจงให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้ อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาตามกาลอันควรได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ไม่ควร คบเป็นมิตร
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ควรคบ เป็นมิตร ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ไม่ใช้ให้ทำงาน (๒) ไม่ก่ออธิกรณ์
(๓) ไม่โกรธตอบต่อภิกษุผู้เป็นประธาน
(๔) ไม่ประกอบการจาริกไปในที่ไม่ควรเป็นเวลานาน
(๕) เป็นผู้สามารถที่จะชี้แจงให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาตามกาลอันควรได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ควร คบเป็นมิตร”
- ๑อธิกรณ์ หมายถึงเรื่องที่สงฆ์ต้องดำเนินการ มี ๔ คือ (๑) วิวาทาธิกรณ์ การเถียงกันเกี่ยวกับ พระธรรมวินัย (๒) อนุวาทาธิกรณ์ การโจทหรือกล่าวหากันด้วยอาบัติ (๓) อาปัตฅาธิกรณ์ การ ต้องอาบัติ การปรับอาบัติ และการแก้ไขให้พ้นจากอาบัติ (๔) กิจจาธิกรณ์ สังฆกิจต่าง ๆ ที่ สงฆ์จะต้องทำ เช่น ให้อุปสมบท เป็นต้น (นัย วิ.อ. ๒/๙๓, ม.มู.อ. ๒/๒, องฺ.ทุก.อ. ๑๒)
จบ ๕. นิรยสูตร