arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · สัตตาวาสวรรค

เวรสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในสัตตาวาสวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ สัตตาวาสวรรค เวรสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๕๑๙–๕๒๑

หน้า ๕๑๙

๗. ปฐมเวรสูตร

ว่าด้วยองค์คุณของผู้สิ้นอบาย สูตรที่ ๑

{๒๓๑} [๒๗] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ข้างหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะอนาถบิณฑิกคฤหบดีว่า “ดูก่อนคฤหบดี ในกาลใดแล อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการ และประกอบด้วยโสตาปัตติยังคะ ๔ ประการ ในกาลนั้น อริยสาวกนั้นเมื่อจำนงอยู่ พึงพยากรณ์ตนได้ด้วยตนเองว่า ‘เราเป็นผู้มีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัยสิ้นแล้ว มีอบาย ทุคติ และวินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน มีความเป็นผู้ไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า’อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการเป็นไฉน คือ บุคคลผู้ฆ่าสัตว์ ย่อมประสบภัยเวร ทั้งในปัจจุบันทั้งในสัมปรายภพ และย่อมได้เสวยทุกข โทมนัสแม้ทางใจเพราะปาณาติบาตเป็นปัจจัย อริยสาวกผู้เว้นขาดจากปาณาติบาตย่อมไม่ประสบภัยเวรทั้งในปัจจุบันทั้งในสัมปรายภพ และไม่ได้เสวยทุกขโทมนัสแม้ทางใจ อริยสาวกผู้เว้นขาดจากปาณาติบาตย่อมสงบระงับภัยเวรนั้นด้วยประการอย่างนี้

หน้า ๕๒๐

ดูก่อนคฤหบดี บุคคลผู้ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของเขามิได้ให้ ...

ดูก่อนคฤหบดี บุคคลผู้ประพฤติผิดในกาม ...

ดูก่อนคฤหบดี บุคคลผู้พูดเท็จ ...

ดูก่อนคฤหบดี บุคคลผู้ดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความ ประมาทย่อมประสบภัยเวรทั้งในปัจจุบันทั้งในสัมปรายภพ และย่อมเสวยทุกขโทมนัสแม้ทางใจเพราะดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาทเป็นปัจจัย อริยสาวกผู้เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาทย่อมไม่ประสบภัยเวรทั้งในปัจจุบันทั้งในสัมปรายภพ และย่อมไม่เสวยทุกขโทมนัสแม้ทางใจ อริยสาวกผู้เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมา คือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ย่อมสงบระงับภัยเวรนั้น ด้วยประการอย่างนี้อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการนี้

อริยสาวกเป็นผู้ประกอบด้วยโสตาปัตติยังคะ ๔ ประการเป็นไฉน คืออริยสาวกในธรรมวินัยนี้

(๑) เป็นผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหว ในพระพุทธเจ้าว่า ‘อิติปิ โส ภควา ... แม้เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น ... ทรงเป็นผู้เบิกบาน แล้วทรงเป็นผู้จำแนกธรรม’

(๒) เป็นผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรมว่า ‘สฺวากฺขาโต ภควตา ธมฺโม ... พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสดีแล้ว ... อันวิญญูชนจะพึงรู้ได้เฉพาะตน’

(๓) เป็นผู้ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ว่า ‘สุปฏิปนฺโน ภควโต สาวกสงฺโฆ ... พระสงฆ์สาวกของพระผู้มี พระภาคเจ้าเป็นผู้ปฏิบัติดีแล้ว ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า’

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โสตาปัตติยังคะ องค์เครื่องบรรลุโสดา หมายถึงองค์ธรรมส่วนเบื้องต้นอันเป็นเหตุให้ได้บรรลุ ความเป็นพระโสดาบัน ๔ ประการ ซึ่งจำแนกเป็น ๒ ประเภท คือ ประเภทที่ ๑ ได้แก่ (๑) การ ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า (๒) การประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่ หวั่นไหวในพระธรรม (๓) การประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ (๔) การประกอบ ด้วยอริยศีล ประเภทที่ ๒ ได้แก่ (๑) สัปปุริสสังเสวะ การคบสัตบุรุษ (๒) สัทธัมมัสสวนะ การฟังคำสั่งสอนของท่าน (๓) โยนิโสมนสิการ การทำไว้ในใจโดยอุบายที่ชอบ (๔) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม {สํ.ม.(แปล) ๑๙/๙๙๗,๑๐๐๑/๕๐๔-๕๐๕,๕๑๐, สํ.ม.อ. ๓๕๘} ในพระสูตรนี้ตรัสเฉพาะประเภทที่ ๑
  2. ๒ภัยเวร ในที่นี้คำว่า ภัย หมายถึงอาการที่จิตหวาดกลัวเวร หมายถึงบุคคลคู่เวร (องฺ.นวก.อ. ๓๐๖)
หน้า ๕๒๑

(๔) เป็นผู้ประกอบด้วยศีลอันพระอริยเจ้าใคร่ ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท อันวิญญูชนสรรเสริญ อันตัณหาและทิฏฐิ ไม่จับต้อง เป็นไปเพื่อสมาธิ

อริยสาวกเป็นผู้ประกอบด้วยโสตาปัตติยังคะ ๔ ประการนี้

ดูก่อนคฤหบดี ในกาลใดแล อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการนี้และประกอบด้วยโสดาปัตติยังคะ ๔ ประการนี้ อริยสาวกนั้นเมื่อจำนงอยู่ พึงพยากรณ์ตนด้วยตนเองได้ว่า ‘เราเป็นผู้มีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัยสิ้นแล้ว มีอบาย มีทุคติ และวินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน มีอันไม่ตกตํ่าเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า’ ดังนี้”

๘. ทุติยเวรสูตร

ว่าด้วยองค์คุณของผู้สิ้นอบาย สูตรที่ ๒

{๒๓๒} [๒๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในกาลใดแล อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการ และประกอบด้วยโสตาปัตติยังคะ ๔ ประการ ในกาลนั้น อริยสาวกนั้นเมื่อจำนงอยู่ พึงพยากรณ์ตนด้วยตนเองได้ว่า ‘เราเป็นผู้มีนรกสิ้นแล้ว มีกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานสิ้นแล้ว มีปิตติวิสัยสิ้นแล้ว มีอบาย ทุคติ และวินิบาตสิ้นแล้ว เราเป็นโสดาบัน มีอันไม่ตกตํ่าเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในเบื้องหน้า’อริยสาวกสงบระงับภัยเวร ๕ ประการเป็นไฉน คือ บุคคลผู้ฆ่าสัตว์ ย่อมประสบภัยเวรทั้งในปัจจุบันทั้งในสัมปรายภพ และย่อมได้เสวยทุกข

จบ เวรสูตร ที่ ๑