พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ · ปัญจาลวรรค
ตทังคสูตร เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในปัญจาลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ ปัญจาลวรรค ตทังคสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๕๘๑–๕๘๑
๙. ตทังคนิพพานสูตร
ว่าด้วยตทังคนิพพาน
{๒๕๔} [๕๐] พระอุทายีถามว่า “ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ‘ตทังคนิพพาน ตทังคนิพพาน ’ ดังนี้ ...”
๑๐. ทิฏฐธัมมนิพพานสูตร
ว่าด้วยทิฏฐธัมมนิพพาน
{๒๕๕} [๕๑] พระอุทายีถามว่า “ดูก่อนอาวุโส พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ‘ทิฏฐธัมมนิพพาน ทิฏฐธัมมนิพพาน ’ ดังนี้ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายเพียงเท่าไรหนอแล พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเรียกว่าทิฏฐธัมมนิพพาน”พระอานนท์ตอบว่า “ดูก่อนอาวุโส ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้สงัดแล้ว จากกาม ... บรรลุปฐมฌานอยู่ ดูก่อนอาวุโส โดยปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่าทิฏฐธัมมนิพพาน ...
อีกข้อหนึ่ง อาวุโส ภิกษุบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธเพราะล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนะได้โดยประการทั้งปวง และอาสวะทั้งหลายของเธอก็สิ้นไป เพราะเห็นด้วยปัญญา ดูก่อนอาวุโส โดยนิปปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่าทิฏฐธัมมนิพพาน”
จบ ปัญจาลวรรคที่ ๕
- ๑คำว่า นิพพาน ในที่นี้หมายถึงภาวะที่ดับกิเลสได้สิ้นเชิง ส่วนคำว่า ปรินิพพาน เป็นไวพจน์ (คำใช้แทน)ของคำว่านิพพาน (องฺ.นวก.อ. ๓๑๖)
- ๒ตทังคนิพพาน <*> หมายถึงภาวะที่ดับกิเลสได้ด้วยองค์ฌานนั้นๆมีปฐมฌานเป็นต้น ทิฏฐธัมมนิพพาน <**> หมายถึงภาวะที่ดับกิเลสได้ในอัตภาพชาติปัจจุบันนี้ (องฺ.นวก.อ. ๓๑๗)
- <*> ข้อนี้อยู่ในหน้าถัดไป - ผู้รวบรวม
- <**> คำนี้อยู่ในหน้าถัดไป - ผู้รวบรวม
จบ ตทังคสูตร