พราหมณสูตร เล่ม ๒๔

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อุเบกขาเจโตวิมุตตินี้อันสตรีหรือบุรุษพึงอบรมแท้ กายนี้อันสตรีหรือบุรุษจะพึงพาเอาไปได้ก็หาไม่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ผู้มีอันจะต้องตายเป็นสภาพนี้เป็นผู้มีจิตเป็นเหตุ สัตว์นั้นย่อมรู้อย่างนี้ว่า ‘บาปกรรมใด ๆ อันกรัชกายนี้ของเราทำไว้แล้วในกาลก่อน บาปกรรมนั้น ทั้งหมดอันตัวเราพึงเสวยในอัตภาพนี้ จักไม่ติดตามไป’ ดังนี้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุเบกขาเจโตวิมุตติที่อบรมแล้วอย่างนี้ย่อมเป็นไปเพื่อความเป็น อนาคามีสำหรับภิกษุผู้มีปัญญา ผู้ยังไม่ได้แทงตลอดวิมุตติอันยิ่งในธรรมวินัยนี้”

๑๐. อธัมมจริยสูตร

ว่าด้วยเหตุปัจจัยที่ทำให้สัตว์เข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

{๑๙๗} [๒๒๐] “ครั้งนั้นแล พราหมณ์คนหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัย พอให้ระลึกถึงกันไปแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “พระโคดมผู้เจริญ อะไรหนอแลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวก ในโลกนี้หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า “ดูก่อนพราหมณ์ เพราะเหตุแห่งการ ประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรม สัตว์บางพวกในโลกนี้ หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก”

“พระโคดมผู้เจริญ ก็อะไรเล่าเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้สัตว์บางพวกในโลก นี้หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์”

“ดูก่อนพราหมณ์ เพราะเหตุแห่งการประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือ ประพฤติเป็นธรรม สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์”

“ข้าพเจ้ายังไม่เข้าใจเนื้อความแห่งพระภาษิตโดยย่อของพระโคดมผู้เจริญนี้โดยพิสดารได้ ขอประทานพระวโรกาส ขอพระโคดมผู้เจริญได้โปรด ทรงแสดงธรรมโดยประการที่ข้าพเจ้าจะพึงเข้าใจเนื้อความแห่งพระภาษิตโดยย่อ ของพระโคดมผู้เจริญนี้โด้โดยพิสดารด้วยเถิด”“ดูก่อนพราหมณ์ ถ้าเช่นนั้น ท่านจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” พราหมณ์นั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางกายมี ๓ อย่าง การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางวาจามี ๔ อย่าง การประพฤติไม่สมํ่าเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางใจมี ๓ อย่างดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางกาย ๓ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ชอบฆ่าสัตว์ ... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็น อธรรมทางกาย ๓ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางวาจา ๔ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ชอบพูดเท็จ ... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติ เป็นอธรรมทางวาจา ๔ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นอธรรมทางใจ ๓ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้ ... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติ เป็นอธรรมทางใจ ๓ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนพราหมณ์ เพราะเหตุแห่งการประพฤติไม่สม่ำเสมอกล่าวคือ ประพฤติเป็นอธรรมอย่างนี้แล สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก

ว่าด้วยการประพฤติธรรม

ดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางกายมี ๓ อย่าง การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางวาจามี ๔ อย่าง การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางใจมี ๓ อย่างดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางกาย ๓ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ละการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือ ประพฤติเป็นธรรมทางกายมี ๓ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางวาจา ๔ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากคำเท็จ

... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือ ประพฤติเป็นธรรมทางวาจามี ๔ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนพราหมณ์ ก็การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางใจ ๓ อย่าง คืออย่างไรเล่า คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ไม่เพ่งเล็ง อยากได้ ... ดูก่อนพราหมณ์ การประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือประพฤติเป็นธรรมทางใจ ๓ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนพราหมณ์ เพราะเหตุแห่งการประพฤติสม่ำเสมอกล่าวคือ ประพฤติเป็นธรรมอย่างนี้แล สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์”

“พระโคดมผู้เจริญ พระภาษิตของพระองค์แจ่มแจ้งนัก ... ขอพระ โคดมผู้เจริญได้โปรดทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นอุบาสก ผู้มอบชีวิตถึงสรณะ จำเดิมแต่วันนี้เป็นต้นไป”

จบ ปฐมวรรคที่ ๑

(๒๒) ๒. สามัญญวรรค

ว่าด้วยผู้จะต้องตกนรก

{๑๙๘} [๒๒๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการ จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้ ธรรม ๑๐ ประการ คืออะไรบ้าง คือ

(๑) เป็นผู้ชอบฆ่าสัตว์ (๒) เป็นผู้ชอบลักทรัพย์

(๓) เป็นผู้ชอบประพฤติผิดในกาม (๔) เป็นผู้ชอบพูดเท็จ

(๕) เป็นผู้ชอบพูดส่อเสียด (๖) เป็นผู้ชอบพูดคำหยาบ

(๗) เป็นผู้ชอบพูดเพ้อเจ้อ (๘) เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้

(๙) เป็นผู้มีจิตปองร้าย (๑๐) เป็นผู้มีความเห็นผิด

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการนี้แล จะต้องตกนรกเหมือนถูกนำมาฝังไว้”

ว่าด้วยผู้จะได้ไปสวรรค์

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๑๐ ประการจะได้ไป สวรรค์เหมือนถูกเชิญมาประดิษฐานไว้ ธรรม ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ