กรรมสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๔

อนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ละการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ ... ละการประพฤติผิดในกาม เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม ... ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากคำเท็จ ... ละการพูดส่อเสียด เว้นขาดจากคำส่อเสียด ... ละการพูดหยาบ เว้นขาดจากคำหยาบ ... ละการพูดเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากคำเพ้อเจ้อ ... เป็นผู้ไม่เพ่งเล็งอยากได้ ... เป็นผู้มีจิตไม่ปองร้าย ... เป็นผู้มีความเห็นชอบ คือ มีความเห็นไม่วิปริตว่า ‘ทานที่ให้แล้วมีผลจริง การบูชามีผลจริง การเซ่นสรวงมีผลจริง ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีและทำชั่วมีจริง โลกนี้มีจริง โลกหน้ามีจริง มารดามีคุณจริง บิดามีคุณจริง โอปปาติกสัตว์ทั้งหลายมีจริง

สมณพราหมณ์ทั้งหลายผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนให้ผู้อื่นรู้ตามด้วยมี จริงในโลก’ ดังนี้ บุคคลนั้นย่อมไม่กระเสือกกระสนด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ กายกรรมของเขาตรง วจีกรรมของเขาก็ตรง มโนกรรมของเขาก็ตรง คติของเขาก็ตรง การอุบัติของเขาก็ตรงดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สำหรับบุคคลผู้มีคติตรง มีการอุบัติตรง เรากล่าว คติไว้ ๒ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่ง คือ สวรรค์อันมีสุขโดยส่วนเดียว หรือ ตระกูลที่สูง คือ ตระกูลกษัตริย์มหาศาล ตระกูลพราหมณ์มหาศาล หรือ ตระกูลคฤหบดีมหาศาลอันมั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก มีเงินทองมาก มีอุปกรณ์ซึ่งเป็นสิ่งทำให้ปลื้มใจมาก

มีทรัพย์และข้าวเปลือกมาก ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย การอุบัติของสัตว์ย่อมมี เพราะกรรมอันมีแล้วด้วยประการดังนี้แล คือ สัตว์นั้นย่อมอุบัติด้วยกรรมที่ตนทำไว้ ผัสสะอันเป็นวิบากย่อมถูกต้องเขา ผู้อุบัติแล้ว ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยอาการอย่างนี้ เราจึงกล่าวว่า ‘สัตว์ ทั้งหลายเป็นผู้รับผลแห่งกรรม’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของของตน เป็น ผู้รับผลแห่งกรรม เป็นผู้มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ทำกรรมใดไว้ เป็นกรรมดีหรือกรรมชั่วก็ตาม ย่อมเป็นผู้รับผล

---------------------------------

แห่งกรรมนั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมบรรยายอันเป็นเหตุแห่งความกระเสือกกระสนเป็นดังนี้แล”

๗. ปฐมสัญเจตนิกสูตร

ว่าด้วยกรรมที่จงใจทำ สูตรที่ ๑

{๑๙๔} [๒๑๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้วย่อมไม่กล่าวความสิ้นสุด แห่งกรรมที่สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้ ก็วิบากนั้นแลอันผู้ทำพึงได้เสวยในปัจจุบัน ในอัตภาพถัดไปหรือในอัตภาพต่อ ๆ ไปอีก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้ว ย่อมไม่กล่าวการทำที่สุดทุกข์แห่งกรรมที่สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้

ในข้อนั้น ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก มี ๓ อย่าง ความวิบัติกล่าวคือ โทษแห่งการงานทางวาจา ที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก มี ๔ อย่าง ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความ จงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก มี ๓ อย่าง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคนในโลกนี้

(๑) เป็นผู้ชอบฆ่าสัตว์ คือ เป็นคนหยาบช้า มีฝ่ามือเปื้อนเลือด ใฝ่แต่การทุบตีและการฆ่าผู้อื่น ไม่มีความกรุณาในสัตว์ทั้งหลาย

(๒) เป็นผู้ถือเอาทรัพย์ที่เขามิได้ให้ คือ ถือเอาทรัพย์อันเป็นเครื่อง ปลื้มใจของผู้อื่นที่อยู่ในบ้านหรือที่อยู่ในป่า ที่เจ้าของมิได้ให้ด้วยจิตเป็นขโมย

(๓) เป็นผู้ชอบประพฤติผิดในกาม คือ ล่วงละเมิดในเหล่าสตรีที่มารดาปกครอง สตรีที่บิดาปกครอง สตรีที่พี่ชายปกครอง สตรีที่พี่สาวปกครอง สตรีที่ญาติปกครอง สตรีที่ธรรมปกครอง สตรีที่มีสามี สตรีที่มีค่าปรับ โดยที่สุดแม้สตรีที่เขาคล้องพวงมาลัยจอง ตัวไว้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางวาจาที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคนในโลกนี้

(๑) เป็นผู้ชอบพูดเท็จ คือ อยู่ในที่ประชุม อยู่ในหมู่ชน อยู่ในท่ามกลางญาติ อยู่ในท่ามกลางขุนนาง อยู่ในท่ามกลางราชสกุล ถูกนำไปเป็นพยาน ถูกถามว่า ‘แน่ะพ่อมหาจำเริญ เชิญเถิด ท่านรู้เรื่องใด ก็จงบอกเรื่องนั้น’ เขาไม่รู้อยู่ กลับบอกว่ารู้บ้าง รู้อยู่กลับบอกว่าไม่รู้บ้าง ไม่เห็นอยู่ กลับบอกว่าเห็นบ้าง เห็นอยู่ กลับบอกว่าไม่เห็นบ้าง เป็นผู้กล่าวเท็จทั้งที่รู้ตัวอยู่เพราะเหตุแห่งตนบ้าง เพราะเหตุแห่งผู้อื่นบ้าง เพราะเห็นแก่สิ่งของเล็กน้อยเป็นเหตุบ้าง(๒) เป็นผู้ชอบพูดส่อเสียด คือ ฟังความจากข้างนี้แล้วไปบอกข้างโน้น เพื่อให้คนพวกนี้แตกกันบ้าง ฟังความจากข้างโน้นแล้วมาบอกข้าง นี้เพื่อให้คนพวกโน้นแตกกันบ้าง ยุพวกที่พร้อมเพรียงกันให้แตกกันบ้าง ส่งเสริมพวกที่แตกกันแล้วบ้าง ชอบใจในความแตกกันเป็นพวก ยินดีในความแตกกันเป็นพวก ชื่นชมในความแตกกันเป็นพวก และกล่าววาจาที่ทำให้แตกกันเป็นพวก

(๓) เป็นผู้ชอบพูดคำหยาบ คือ กล่าววาจาที่เป็นโทษ หยาบคาย เผ็ดร้อนแก่ผู้อื่น ขัดใจผู้อื่น ใกล้ต่อความโกรธ ไม่เป็นไปเพื่อ ความสงบจิต

(๔) เป็นผู้ชอบพูดเพ้อเจ้อ คือ พูดไม่ถูกกาล พูดคำที่ไม่เป็นจริง พูดไม่อิงอรรถ พูดไม่อิงธรรม พูดไม่อิงวินัย พูดแต่คำไม่มีหลักฐาน ไม่มีที่อ้างอิง ไม่มีที่สิ้นสุด ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ตามกาลอันควร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคนในโลกนี้

(๑) เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้ คือ เพ่งเล็งทรัพย์อันเป็นเครื่องปลื้มใจของ บุคคลอื่นว่า ‘โอหนอ ทรัพย์ของผู้อื่นจะพึงเป็นของเรา’

(๒) เป็นผู้มีจิตพยาบาท คือ มีความดำริในใจอันชั่วช้าว่า ‘ขอให้สัตว์ เหล่านี้จงถูกฆ่าจงถูกทำลาย จงขาดสูญ จงพินาศไปหรืออย่าได้มี”

(๓) เป็นผู้มีความเห็นผิด คือ มีความเห็นวิปริตว่า ‘ทานที่บุคคลให้แล้ว ไม่มีผลจริง การบูชาไม่มีผลจริง การเซ่นสรวงไม่มีผลจริง ผลวิบาก แห่งกรรมที่บุคคลทำดีหรือทำชั่วไม่มีจริง โลกนี้ไม่มีจริง โลกหน้าไม่มีจริง มารดาไม่มีคุณจริง บิดาไม่มีคุณจริง โอปปาติกสัตว์ทั้งหลายไม่มีจริง สมณพราหมณ์ผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเองแล้ว สอนผู้อื่นให้รู้ตามด้วยไม่มีในโลก’--------------------------------------------

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะเหตุแห่งความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มี ความจงใจเป็นอกุศล ๓ อย่าง เพราะเหตุแห่งความวิบัติกล่าวคือโทษแห่ง การงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นอกุศล ๔ อย่าง หรือเพราะเหตุแห่งความ วิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล ๓ อย่างดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแก้วมณีสี่เหลี่ยมที่ถูกโยนขึ้นไป จะ ตกลงมาตั้งทางเหลี่ยมใด ๆ ก็ย่อมตั้งอยู่ด้วยดีตามเหลี่ยมนั้น ๆ นั่นเอง ฉันใด สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก เพราะเหตุ แห่งความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นอกุศล

๓ อย่างเพราะเหตุแห่งความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางวาจาที่มีความ จงใจเป็นอกุศล ๔ อย่าง หรือเพราะเหตุแห่งความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการ งานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล ๓ อย่าง ฉันนั้นเหมือนกันแลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้วย่อมไม่กล่าวความสิ้นสุดแห่งกรรมที่ สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้ก็วิบากนั้นแลอันผู้ทำพึงได้เสวยในปัจจุบัน ใน อัตภาพถัดไป หรือในอัตภาพต่อ ๆ ไปอีก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้ว ย่อมไม่กล่าวการทำที่สุดทุกข์แห่งกรรมที่สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในข้อนั้น สมบัติแห่งการงานทางกายที่มีความจง ใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก มี ๓ อย่าง สมบัติแห่งการงาน ทางวาจาที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก มี ๔ อย่าง สมบัติแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก มี ๓ อย่าง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมบัติแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคน ในโลกนี้

(๑) ละการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ คือ วางอาชญา วางศัสตรา มีความละอาย มีความเอ็นดู มีความกรุณา หวังประโยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่

(๒) ละการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ คือ ไม่ลักทรัพย์อันเป็นเครื่องปลื้มใจของผู้อื่น ที่อยู่ในบ้านหรือที่อยู่ในป่าที่เจ้าของ มิได้ให้ ด้วยจิตเป็นขโมย

(๓) ละการประพฤติผิดในกามทั้งหลาย เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม คือ ไม่ล่วงละเมิดในเหล่าสตรีที่มารดาปกครอง สตรีที่บิดาปกครอง สตรีที่พี่ชายปกครอง สตรีที่พี่สาวปกครอง สตรีที่ญาติปกครอง สตรีที่ธรรมปกครอง สตรีที่มีสามี สตรีที่มีค่าปรับ โดยที่สุดแม้สตรีที่เขาคล้องพวงมาลัยจองตัวไว้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมบัติแห่งการงานทางกาย ที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๓ อย่างคืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมบัติแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคนในโลกนี้

(๑) ละการพูดเท็จ เว้นขาดจากคำเท็จ คือ อยู่ในที่ประชุม อยู่ในหมู่ชน อยู่ในท่ามกลางญาติ อยู่ในท่ามกลางขุนนาง อยู่ในท่ามกลางราชสกุล ถูกนำไปเป็นพยาน ถูกถามว่า ‘แน่ะพ่อมหาจำเริญ เชิญเถิด ท่านรู้เรื่องใด ก็จงบอกเรื่องนั้น’ เขาไม่รู้อยู่ ก็บอกว่าไม่รู้ รู้อยู่ก็บอกว่ารู้ ไม่เห็นอยู่ ก็บอกว่าไม่เห็น หรือเห็นอยู่ ก็บอก

ว่าเห็น ไม่กล่าวคำเท็จทั้งที่รู้ตัวอยู่ เพราะเหตุแห่งตนบ้าง เพราะเหตุแห่งผู้อื่นบ้าง เพราะเห็นแก่สิ่งของเล็กน้อยเป็นเหตุบ้าง

(๒) ละการพูดส่อเสียด เว้นขาดจากคำส่อเสียด คือ ฟังความจากข้าง นี้แล้วไม่ไปบอกข้างโน้นเพื่อให้คนพวกนี้แตกกัน หรือฟังความจากข้างโน้นแล้วไม่มาบอกข้างนี้ เพื่อให้คนพวกโน้นแตกกัน สมานพวกที่แตกกันแล้วบ้าง ส่งเสริมพวกที่สมัครสมานสามัคคีกันบ้าง ชอบใจพวกที่สมัครสมานสามัคคีกันบ้าง ยินดีพวกที่สมัครสมานสามัคคีกันบ้าง เพลิดเพลินต่อพวกที่สมัครสมานสามัคคีกันบ้าง กล่าวแต่คำที่ทำให้คนสามัคคีกัน(๓) ละการพูดคำหยาบ เว้นขาดจากคำหยาบ คือ กล่าวแต่คำที่ไม่มีโทษ ไพเราะหู ชวนให้รัก จับใจ เป็นคำของชาวเมือง คนส่วนมากรักใคร่พอใจ

(๔) ละการพูดเพ้อเจ้อ เว้นขาดจากคำเพ้อเจ้อ คือ พูดถูกกาล พูดแต่คำที่เป็นจริง พูดอิงอรรถ พูดอิงธรรม พูดอิงวินัย พูดแต่คำมีหลักฐาน มีที่อ้างอิง มีที่กำหนด ประกอบด้วยประโยชน์ ตามกาลอันควร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมบัติแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมบัติแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไรบ้าง คือ บุคคลบางคน ในโลกนี้

(๑) เป็นผู้ไม่มีความเพ่งเล็งอยากได้ คือ ไม่เพ่งเล็งทรัพย์อันเป็นเครื่องปลื้มใจของผู้อื่นว่า ‘โอหนอ ทรัพย์ของผู้อื่นจะพึงเป็นของเรา’

---------------------------------------

(๔) <*> เป็นผู้มีจิตไม่พยาบาท คือ มีความดำริในใจไม่ชั่วช้าว่า ‘ขอให้สัตว์เหล่านี้จงเป็นผู้ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียนกัน ไม่มีทุกข์ มีแต่สุข รักษาตนเถิด’

(๓) เป็นผู้มีความเห็นชอบ คือ มีความเห็นไม่วิปริตว่า ‘ทานที่ให้แล้ว มีผลจริง การบูชามีผลจริง การเซ่นสรวงมีผลจริง ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีและทำชั่วมีจริง โลกนี้มีจริง โลกหน้ามีจริง มารดามีคุณจริง บิดามีคุณจริง โอปปาติกสัตว์ทั้งหลายมีจริง สมณพราหมณ์ผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ผู้ทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้ง ด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนให้ผู้อื่นรู้ตามด้วยมีจริงในโลก’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมบัติแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นกุศล มีสุขเป็นกำไร มีสุขเป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปย่อมเข้าถึงสุคติโลก สวรรค์เพราะเหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นกุศล ๓ อย่าง เพราะเหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นกุศล ๔ อย่าง หรือเพราะเหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นกุศล ๓ อย่างดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแก้วมณีสี่เหลี่ยมที่ถูกโยนขึ้นไป จะตกลงมาตั้งทางเหลี่ยมใด ๆ ก็ย่อมตั้งอยู่ด้วยดีตามเหลี่ยมนั้น ๆ นั่นเอง ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายหลังจากตายไปก็ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ เพราะเหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจเป็นกุศล ๓ อย่าง เพราะ เหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นกุศล ๔ อย่าง หรือเพราะเหตุแห่งสมบัติแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นกุศล ๓ อย่าง ฉันนั้นเหมือนกันแล”--------------------------------------

๘. ทุติยสัญเจตนิกสูตร

ว่าด้วยกรรมที่จงใจทำ สูตรที่ ๒

{๑๙๕} [๒๑๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้วย่อมไม่กล่าวความสิ้นสุดแห่ง กรรมที่สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้ ก็วิบากนั้นแลอันผู้ทำพึงได้เสวยในปัจจุบัน ในอัตภาพถัดไป หรือในอัตภาพต่อ ๆ ไปอีก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่รู้แล้ว ย่อมไม่กล่าวการทำที่สุดทุกข์แห่งกรรมที่สัตว์จงใจทำสั่งสมขึ้นไว้ในข้อนั้นความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มีความจงใจ เป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก มี ๓ อย่าง ความวิบัติกล่าวคือ โทษแห่งการงานทางวาจาที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็น วิบาก มี ๔ อย่าง ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจ เป็นอกุศล

มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก มี ๓ อย่างดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไร บ้าง ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางกายที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางวาจาที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างไรบ้าง... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางวาจาที่มี ความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๔ อย่าง คืออย่างนี้แลดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างไรบ้าง ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความวิบัติกล่าวคือโทษแห่งการงานทางใจที่มีความจงใจเป็นอกุศล มีทุกข์เป็นกำไร มีทุกข์เป็นวิบาก ๓ อย่าง คืออย่างนี้แล