สักขิสูตร เล่ม ๒๒

(๒) จักได้ยินเสียงสองชนิด คือ เสียงทิพย์และเสียงมนุษย์ ทั้ง ที่อยู่ไกลและใกล้ได้ด้วยทิพยโสตธาตุอันบริสุทธิ์ล่วงโสตวิสัย ของมนุษย์ ข้อนี้เป็นฐานะที่จะมีได้

(๓) จักกำหนดรู้ใจของสัตว์อื่น ของบุคคลอื่นด้วยใจว่าจิตมีราคะ ก็จักรู้ว่าจิตมีราคะ ... หรือจิตยังไม่หลุดพ้นก็จักรู้ว่าจิตยังไม่หลุดพ้น ข้อนี้เป็นฐานะที่จะมีได้

(๔) จักระลึกชาติก่อนได้เป็นอันมาก คือ ระลึกได้ชาติหนึ่งบ้าง สองชาติบ้าง ... จักระลึกชาติก่อนได้เป็นอันมากพร้อมทั้ง อาการพร้อมทั้งอุเทศด้วยประการฉะนี้ ข้อนี้เป็นฐานะที่จะ มีได้(๕) จักเห็นหมู่สัตว์ที่กำลังจุติ กำลังอุบัติ... จักรู้ชัดซึ่งหมู่สัตว์ผู้ เป็นไปตามกรรม ข้อนี้เป็นฐานะที่จะมีได้

(๖) จักทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญายิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึง อยู่ได้ ข้อนี้เป็นฐานะที่จะมีได้”

๗. สักขิภัพพสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่สามารถและสามารถในคุณวิเศษ

{๓๔๒} [๗๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความเป็นผู้อาจสามารถในคุณวิเศษนั้น ๆ เมื่อเหตุมีอยู่ได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งความเสื่อม

(๒) ไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งความดำรงอยู่

(๓) ไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งคุณวิเศษ

(๔) ไม่รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งการทำลายกิเลส

(๕) เป็นผู้ไม่ทำความเอื้อเฟื้อ

(๖) ไม่ทำความสบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความเป็นผู้อาจสามารถในคุณวิเศษนั้น ๆ เมื่อเหตุมีอยู่ได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะถึงความเป็นผู้อาจสามารถในคุณวิเศษนั้น ๆ เมื่อเหตุมีอยู่ได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) รู้ประจักษ์ดามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งความ เสื่อม

(๒) รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งความดำรงอยู่

(๓) รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วนแห่งคุณวิเศษ

(๔) รู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่าธรรมเหล่านี้เป็นไปในส่วน แห่งการทำลายกิเลส

(๕) เป็นผู้ทำความเอื้อเฟื้อ

(๖) เป็นผู้ทำความสบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็น ผู้สามารถที่จะถึงความเป็นผู้อาจสามารถในคุณวิเศษนั้น ๆ เมื่อเหตุมีอยู่ได้”

๘. พลสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่สามารถและสามารถในสมาธิ

{๓๔๓} [๗๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการเข้าสมาธิ

(๒) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการตั้งอยู่แห่งสมาธิ

(๓) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการออกจากสมาธิ

(๔) เป็นผู้ไม่ทำความเอื้อเฟื้อ

(๕) ไม่ทำติดต่อ (๖) ไม่ทำความสบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็น ผู้สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ฉลาดในการเข้าสมาธิ

(๒) เป็นผู้ฉลาดในการตั้งอยู่แห่งสมาธิ

(๓) เป็นผู้ฉลาดในการออกจากสมาธิ

(๔) เป็นผู้ทำความเอื้อเฟื้อ

(๕) เป็นผู้ทำติดต่อ (๖) เป็นผู้ทำความสบาย