๙. อนุสสติสูตร เล่ม ๒๒

๙. อนุสสติฐานสูตร

ว่าด้วยอนุสสติ ๖

{๒๘๐} [๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุสสติฏฐาน มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการ คืออะไรบ้าง คือ(๑) พุทธานุสสติความระลึกถึงพระพุทธเจ้า

(๒) ธัมมานุสสติความระลึกถึงพระธรรม

(๓) สังฆานุสสติความระลึกถึงพระสงฆ์

(๔) สีลานุสสติความระลึกถึงศีล

(๕) จาคานุสสติความระลึกถึงการบริจาค

(๖) เทวตานุสสติความระลึกถึงเทวดา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุสสติฏฐาน ๖ ประการนี้แล”

๑๐. มหานามสูตร

ว่าด้วยตรัสถึงวิหารธรรมสำหรับอริยสาวกแก่พระเจ้ามหานามะ

{๒๘๑} [๑๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้ พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้นแล พระเจ้ามหานามศากยราช เสด็จ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระ ภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระ ภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อริยสาวกผู้ได้บรรลุผล รู้แจ้งถึงคำสั่งสอน แล้ว ย่อมอยู่ด้วยวิหารธรรม <*> อย่างไหนเป็นส่วนมาก พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนมหาบพิตร อริยสาวกผู้ได้บรรลุผล รู้แจ้งถึงคำสั่งสอนแล้ว ย่อมอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้เป็นส่วนมาก คือ อริยสาวก ในธรรมวินัยนี้ย่อมระลึกถึงตถาคตเนือง ๆ ว่า “แม้เพราะเหตุนี้ ๆ พระผู้มีพระ ภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วย วิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควร ฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ทรงเป็นผู้ เบิกบานแล้ว ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม ’ ดูก่อนมหาบพิตร สมัยใดอริยสาวก ระลึกถึงตถาคตอยู่เนือง ๆ สมัยนั้นจิตของอริยสาวกนั้นย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม เป็นจิตดำเนินไปตรงทีเดียวเพราะ