พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · สีติวรรค
๗. อุปปาเทตัพพสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๑ ในสีติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ สีติวรรค อุปปาเทตัพพสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๖๑๒–๖๑๓
๖. ปหีนสูตร
ว่าด้วยธรรมที่พระโสดาบันละได้แล้ว
{๓๖๑} [๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๖ ประการนี้อันบุคคลผู้ถึงพร้อมด้วย ทิฏฐิ ละได้แล้ว ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา
(๓) สีลัพพตปรามาส (๔) ราคะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
(๕) โทสะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
(๖) โมหะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๖ ประการนี้แลอันบุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ ละได้แล้ว”
๗. อภัพพสูตร
ว่าด้วยธรรมที่พระโสดาบันไม่ทำให้เกิดขึ้น
{๓๖๒} [๙๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิย่อมเป็นผู้ไม่สามารถที่จะยังธรรม ๖ ประการให้เกิดขึ้น ธรรม ๖ ประการเป็นไฉน คือ
(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา
(๓) สีลัพพตปรามาส (๔) ราคะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
(๕) โทสะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
(๖) โมหะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิย่อมเป็นผู้ไม่ควรเพื่อยังธรรม ๖ ประการนี้แลให้เกิดขึ้น”
- ๑บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ หมายถึงบุคคลผู้ประกอบด้วยทิฏฐิอันเป็นองค์มรรค หรือสัมมาทิฏฐิ ได้แก่ บุคคลผู้เป็นอริยสาวกชั้นโสดาบัน (องฺ.เอกก.อ. ๔๐๒)
๘. ปฐมอภัพพฐานสูตร
ว่าด้วยฐานะที่ไม่สามารถเป็นไปได้ ๖ สูตรที่ ๑
{๓๖๓} [๙๒] ‘‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่สามารถเป็นไปได้มี ๖ ประการนี้ ฐานะ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ(๑) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะไม่มีความเคารพ ไม่มีความยำเกรง ในพระศาสดาอยู่ได้
(๒) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะไม่มีความเคารพ ไม่มีความยำเกรง ในพระธรรมอยู่ได้
(๓) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะไม่มีความเคารพ ไม่มีความยำเกรง ในพระสงฆ์อยู่ได้
(๔) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะไม่มีความเคารพ ไม่มีความยำเกรง ในสิกขาอยู่ได้
(๕) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะกลับมาสู่เหตุที่ไม่ควรเข้าถึง
(๖) เป็นผู้ไม่สามารถที่จะเกิดในภพที่ ๘
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฐานะที่ไม่สามารถเป็นไปได้ ๖ ประการนี้แล”
- ๑เหตุที่ไม่ควรเข้าถึง ในที่นี้หมายถึง เวร ๕ (คือ ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกาม พูดเท็จ และ เสพของมึนเมา) และทิฏฐิ ๖๒ ประการ (องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๕) อนึ่ง เกี่ยวกับทิฏฐิ ๖๒ ประการ พึงดูรายละเอียดโดยพิสดารใน ที.สี. (แปล) ๙/๒๘-๑๐๒/๑๖-๕๕
- ๒เป็นผู้ไม่สามารถที่จะเกิดในภพที่ ๘ หมายถึงผู้สำเร็จเป็นอริยบุคคลชั้นโสดาบันจะถือปฏิสนธิคือ เกิดในกามาวจรภูมิ (เฉพาะโลกมนุษย์และโลกสวรรค์) ได้ไม่เกิน ๗ ชาติ (นัย องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๕)
จบ ๗. อุปปาเทตัพพสูตร