๔. สุสสูสาสูตร เล่ม ๒๒

(๕) เป็นผู้ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน

(๖) เป็นผู้ด้อยปัญญา โง่เขลา บ้าใบ้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้องในกุศลธรรม ทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ไม่เป็นผู้ฆ่ามารดา (๒) ไม่เป็นผู้ฆ่าบิดา

(๓) ไม่เป็นผู้ฆ่าพระอรหันต์

(๔) ไม่เป็นผู้ยังพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อขึ้นด้วยจิตประทุษร้าย

(๕) ไม่ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน

(๖) มีปัญญา ไม่โง่เขลา ไม่บ้าใบ้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้”

๔. สุสสูสติสูตร

ว่าด้วยผู้ควรและไม่ควรเข้าถึงธรรม

{๓๕๙} [๘๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความ ถูกต้องในกุศลธรรมทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) เมื่อเขาแสดงธรรมวินัยที่ตถาคตประกาศแล้วอยู่ ก็ไม่ฟังด้วยดี

(๒) ไม่เงี่ยโสตลงฟัง (๓) ไม่เข้าไปตั้งจิตเพื่อรู้ถึง

(๔) ถือเอาแต่สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์

(๕) ทิ้งสิ่งที่เป็นประโยชน์

(๖) ประกอบด้วยความชอบใจที่ไม่สมควร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูก ต้องในกุศลธรรมทั้งหลายได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้องในกุศลธรรม ทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เมื่อเขาแสดงธรรมวินัยที่ตถาคตประกาศแล้วอยู่ ย่อมฟังด้วยดี

(๒) เงี่ยโสตลงฟัง (๓) เข้าไปตั้งจิตเพื่อรู้ถึง

(๔) ถือเอาแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์

(๕) ทิ้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์

(๖) ประกอบด้วยความชอบใจที่สมควร

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้”

๕. อัปปหายสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถบรรลุทิฏฐิสัมปทา

{๓๖๐} [๘๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ก็เป็นผู้ ไม่สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งทิฏฐิสัมปทา ได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) สักกายทิฏฐิ (ความเห็นเป็นเหตุถือตัวถือตน)

(๒) วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย)

(๓) สีลัพพตปรามาส (ความถือมั่นศีลพรต)

(๔) ราคะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

(๕) โทสะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

(๖) โมหะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ก็เป็นผู้ไม่ สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งทิฏฐิสัมปทาได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลละธรรม ๖ ประการได้แล้ว ย่อมเป็นผู้สามารถ ที่จะทำให้แจ้งซึ่งทิฏฐิสัมปทาได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) สักกายทิฏฐิ (๒) วิจิกิจฉา

(๓) สีลัพพตปรามาส

(๔) ราคะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

(๕) โทสะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

(๖) โมหะที่เป็นเหตุให้ไปสู่อบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งทิฎฐิสัมปทาได้”