พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · สีติวรรค
๒. ภัพพสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๕๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๑ ในสีติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ สีติวรรค ภัพพสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๖๐๗–๖๐๘
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งความเย็นอย่างยิ่งได้”
๒. อาวรณสูตร
ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถเข้าถึงธรรม
{๓๕๗} [๘๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีกรรมเป็นเครื่องกั้น
(๒) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีกิเลสเป็นเครื่องกั้น
(๓) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีวิบากเป็นเครื่องกั้น
(๔) เป็นผู้ไม่มีศรัทธา
(๕) ไม่มีฉันทะ
(๖) มีปัญญาทราม
- ๑ความแน่นอนคือความถูกต้อง หรือ สัมมัตตนิยาม หลักปฏิบัติที่ชอบหรือถูกต้อง หมายถึง อริยมรรคมีองค์ ๘ (นัย องฺ.ปญฺจก.อ. ๕๙, สํ.ข.อ. ๓๗๘)
- ๒กรรมเป็นเครื่องกั้น ในที่นี้ได้แก่ อนันตริยกรรม (กรรมหนักที่สุดฝ่ายอกุศลซึ่งให้ผลทันที) ๕ คือ (๑) มาตุฆาต ฆ่ามารดา (๒) ปิตุฆาต ฆ่าบิดา (๓) อรหันตฆาต ฆ่าพระอรหันต์ (๔) โลหิตุปบาท ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนถึงพระโลหิตห้อขึ้นไป (๕) สังฆเภท ทำลายสงฆ์ให้แตกกัน (นัย องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๕)
- ๓กิเลสเป็นเครื่องกั้น ในที่นี้ได้แก่ นิยตมิจฉาทิฏฐิ คือความเห็นผิดที่ดิ่งลงสู่อบาย เช่น เห็นว่า อัตตาและโลกเที่ยง เป็นต้น (นัย องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๕)
- ๔วิบากเป็นเครื่องกั้น ในที่นี้ได้แก่ การถือปฏิสนธิเพราะผลแห่งอกุศลกรรม (เช่นเกิดในอบายภูมิ) หรือในฝ่ายกุศลวิบาก ได้แก่ การถือปฏิสนธิในจำพวกอเหตุกสัตว์ (นัย องฺ.ฉกฺก.อ. ๑๕๕)
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้องในกุศลธรรม ทั้งหลาย ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้ไม่ประกอบด้วยความมีกรรมเป็นเครื่องกั้น
(๒) เป็นผู้ไม่ประกอบด้วยความมีกิเลสเป็นเครื่องกั้น
(๓) เป็นผู้ไม่ประกอบด้วยความมีวิบากเป็นเครื่องกั้น
(๔) เป็นผู้มีศรัทธา (๕) มีฉันทะ
(๖) มีปัญญา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ฟังสัทธรรมอยู่ ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้”
๓. โวโรปิตสูตร
ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถเข้าถึงธรรม
{๓๕๘} [๘๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ฆ่ามารดา (๒) ฆ่าบิดา
(๓) ฆ่าพระอรหันต์
(๔) ยังพระโลหิตของพระตถาคตให้ห้อขึ้นด้วยจิตประทุษร้าย
จบ ๒. ภัพพสูตร