อาสีวิสสูตร เล่ม ๒๑

จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อาสีวิสา. กตเม จตฺตาโร ? อาคตวิโส น โฆรวิโส, โฆรวิโส น อาคตวิโส, อาคตวิโส จ โฆรวิโส จ, เนว อาคตวิโส น โฆรวิโส. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร อาสีวิสา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร อาสีวิสูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร ? อาคตวิโส น โฆรวิโส, โฆรวิโส น อาคตวิโส, อาคตวิโส จ โฆรวิโส จ, เนว อาคตวิโส น โฆรวิโส.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อาคตวิโส โหติ น โฆรวิโส ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ (๑) น ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล อาคตวิโส โหติ น โฆรวิโส. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว อาสีวิโส อาคตวิโส น โฆรวิโส, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล โฆรวิโส โหติ น อาคตวิโส ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล น เหว โข อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล โฆรวิโส โหติ น อาคตวิโส. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว อาสีวิโส โฆรวิโส น อาคตวิโส, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล อาคตวิโส จ โหติ โฆรวิโส จ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล อาคตวิโส จ โหติ โฆรวิโส จ. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว อาสีวิโส อาคตวิโส จ โฆรวิโส จ, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล เนว อาคตวิโส โหติ น โฆรวิโส ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล น เหว โข อภิณฺหํ กุชฺฌติ, โส จ ขฺวสฺส โกโธ น ทีฆรตฺตํ อนุเสติ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล เนว อาคตวิโส โหติ น โฆรวิโส. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว อาสีวิโส เนว อาคตวิโส น โฆรวิโส, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร อาสีวิสูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมินฺติ.๒๘๗ ทสมํ. วลาหกวคฺโค ปฐโม. ตสฺสุทฺทานํ

เทฺว วลาหกกุมฺภา อุทกรหทา เทฺว โหนฺติ

อมฺพานิ มูสิกาพลิพทฺทา รุกฺขา อาสีวิเสน เต ทสาติ.

ภิกษุทั้งหลาย อสรพิษ ๔ จำพวกนี้

อสรพิษ ๔ จำพวก อะไรบ้าง คือ

๑. อสรพิษมีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้าย

๒. อสรพิษมีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่น

๓. อสรพิษมีพิษแล่นและพิษร้าย

๔. อสรพิษมีพิษไม่แล่นและพิษไม่ร้าย

ภิกษุทั้งหลาย อสรพิษ ๔ จำพวกนี้แล

ในทำนองเดียวกัน บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษ ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ ในโลก

บุคคล ๔ จำพวก ไหนบ้าง คือ

๑. บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้าย

๒. บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่น

๓. บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่นและพิษร้าย

๔. บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษไม่แล่นและพิษไม่ร้าย

บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้าย เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้โกรธอยู่บ่อย ๆ แต่ความโกรธของเขานั้นไม่คงอยู่นาน บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้าย เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบ บุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนอสรพิษมีพิษแล่น แต่พิษไม่ร้ายบุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่น เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ไม่โกรธบ่อยนัก แต่ความโกรธของเขานั้นคงอยู่นาน บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่น เป็นอย่างนี้แล เรากล่าว เปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนอสรพิษมีพิษร้าย แต่พิษไม่แล่นบุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่นและพิษร้าย เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้โกรธอยู่บ่อย ๆ และความโกรธของเขาก็คงอยู่นาน บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษแล่นและพิษร้าย เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบ บุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนอสรพิษมีพิษแล่นและพิษร้ายบุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษไม่แล่นและพิษไม่ร้าย เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ไม่โกรธบ่อยนักและความโกรธของเขานั้นก็ไม่คงอยู่ นาน บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษมีพิษไม่แล่นและพิษไม่ร้าย เป็นอย่างนี้แล เรา กล่าวเปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนอสรพิษมีพิษไม่แล่นและพิษไม่ร้ายภิกษุทั้งหลาย บุคคลเปรียบเหมือนอสรพิษ ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ ในโลก

อาสีวิสสูตรที่ ๑๐ จบ

วลาหกวรรคที่ ๑ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปฐมวลาหกสูตร ๒. ทุติยวลาหกสูตร

๓. กุมภสูตร ๔. อุทกรหทสูตร

๕. อัมพสูตร ๖. (ไม่ปรากฏชื่อสูตร)

๗. มูสิกสูตร ๘. พลิวัททสูตร

๙. รุกขสูตร ๑๐. อาสีวิสสูตร