พลิพัททสูตร เล่ม ๒๑

จตฺตาโรเม ภิกฺขเว พลิพทฺทา. (๑) กตเม จตฺตาโร ? สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ, ปรควจณฺโฑ โน สควจณฺโฑ, สควจณฺโฑ จ ปรควจณฺโฑ จ, เนว สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร พลิพทฺทา. เอวเมว โข ภิกฺขเว จตฺตาโร พลิพทฺทูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร ? สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ, ปรควจณฺโฑ โน สควจณฺโฑ, สควจณฺโฑ จ ปรควจณฺโฑ จ, เนว สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล สควจณฺโฑ โหติ โน ปรควจณฺโฑ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล สกปริสํ อุพฺเพเชตา โหติ โน ปรปริสํ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล สควจณฺโฑ โหติ โน ปรควจณฺโฑ. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว พลิพทฺโท สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปรควจณฺโฑ โหติ โน สควจณฺโฑ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล ปรปริสํ อุพฺเพเชตา โหติ โน สกปริสํ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล ปรควจณฺโฑ โหติ โน สควจณฺโฑ. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว พลิพทฺโท ปรควจณฺโฑ โน สควจณฺโฑ ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล สควจณฺโฑ จ โหติ ปรควจณฺโฑ จ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล สกปริสํ อุพฺเพเชตา โหติ ปรปริสญฺจ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล สควจณฺโฑ จ โหติ ปรควจณฺโฑ จ. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว พลิพทฺโท สควจณฺโฑ จ ปรควจณฺโฑ จ, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ.

กถญฺจ ภิกฺขเว ปุคฺคโล เนว สควจณฺโฑ โหติ โน ปรควจณฺโฑ ? อิธ ภิกฺขเว เอกจฺโจ ปุคฺคโล เนว สกปริสํ อุพฺเพเชตา โหติ โน ปรปริสญฺจ. เอวํ โข ภิกฺขเว ปุคฺคโล เนว สควจณฺโฑ โหติ โน ปรควจณฺโฑ. เสยฺยถาปิ โส ภิกฺขเว พลิพทฺโท เนว สควจณฺโฑ โน ปรควจณฺโฑ, ตถูปมาหํ ภิกฺขเว อิมํ ปุคฺคลํ วทามิ. อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร พลิพทฺทูปมา ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมินฺติ.๒๘๓ อฏฺฐมํ.

ภิกษุทั้งหลาย โคผู้ ๔ ชนิดนี้

โคผู้ ๔ ชนิด อะไรบ้าง คือ

๑. โคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตน แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น

๒. โคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงอื่น แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงตน

๓. โคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตนและข่มเหงโคฝูงอื่น

๔. โคผู้ที่ไม่ข่มเหงโคฝูงตนและไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น

ภิกษุทั้งหลาย โคผู้ ๔ ชนิดนี้แล

ภิกษุทั้งหลาย ในทำนองเดียวกัน บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ ๔ จำพวก มีปรากฏอยู่ในโลก

บุคคล ๔ จำพวก ไหนบ้าง คือ

๑. บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตน แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น

๒. บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงอื่น แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงตน

๓. บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตนและข่มเหงโคฝูงอื่น

๔. บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ไม่ข่มเหงโคฝูงตนและไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น

บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตน แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ทำให้ชนในบริษัทของตนหวาดกลัว แต่ไม่ทำให้ชน ในบริษัทของผู้อื่นหวาดกลัว บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตน แต่ไม่ ข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนโคผู้ที่ ข่มเหงโคฝูงตน แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงอื่นบุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงอื่น แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงตน เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ทำให้ชนในบริษัทของผู้อื่นหวาดกลัว แต่ไม่ทำให้ ชนในบริษัทของตนหวาดกลัว บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงอื่น แต่ไม่ ข่มเหงโคฝูงตน เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนโคผู้ที่ ข่มเหงโคฝูงอื่น แต่ไม่ข่มเหงโคฝูงตน

บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตนและข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ทำให้ชนในบริษัทของตนหวาดกลัวและทำให้ชนในบริษัท ของผู้อื่นหวาดกลัว บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตนและข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนโคผู้ที่ข่มเหงโคฝูงตน และข่มเหงโคฝูงอื่นบุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ไม่ข่มเหงโคฝูงตนและไม่ข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างไร

คือ บุคคลบางคนในโลกนี้ไม่ทำให้ชนในบริษัทของตนหวาดกลัวและไม่ทำให้ชน ในบริษัทของผู้อื่นหวาดกลัว บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ที่ไม่ข่มเหงโคฝูงตนและไม่ ข่มเหงโคฝูงอื่น เป็นอย่างนี้แล เรากล่าวเปรียบบุคคลประเภทนี้ว่าเหมือนโคผู้ที่ไม่ ข่มเหงโคฝูงตนและไม่ข่มเหงโคฝูงอื่นภิกษุทั้งหลาย บุคคลเปรียบเหมือนโคผู้ ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก

พลิวัททสูตรที่ ๘ จบ