ทิฏฐิสูตร เล่ม ๒๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างไร คือ ภิกษุ

ในธรรมวินัยนี้ที่เป็นโสดาบันเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป เป็นผู้มีอันไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา เป็นผู้เที่ยงแท้ที่จะตรัสรู้ในภายหน้า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่เป็นสกทาคามีเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป และเพราะราคะ โทสะ โมหะเบาบาง มาสู่โลกนี้อีกคราวเดียวเท่านั้น แล้วจักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาว

อย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่เป็นโอปปาติกะเพราะสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ สิ้นไป จักปรินิพพานในภพนั้น มีอันไม่กลับจากโลกนั้นเป็นธรรมดา ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะอย่างไรคือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหา

อาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก,

๙. สัมมาทิฏฐิสูตร

ว่าด้วยสมณะ ๔ ประเภท

{๘๙}[๘๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฎอยู่ในโลกบุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหว

(๒) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาว

(๓) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวง

(๔) บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างไร คือ ภิกษุ

ในธรรมวินัยนี้ที่มีสัมมาทิฏฐิ มีสัมมาสังกัปปะ มีสัมมาวาจา มีสัมมากัมมันตะมีสัมมาอาชีวะ มีสัมมาวายามะ มีสัมมาสติ มีสัมมาสมาธิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่มีสัมมาทิฎฐิ มีสัมมาสังกัปปะ มีสัมมาวาจา มี

สัมมากัมมันตะ มีสัมมาอาชีวะ มีสัมมาวายามะ มีสัมมาสติ มีสัมมาสมาธิมีสัมมาญาณะ มีสัมมาวิมุตติ แต่ยังมิได้สัมผัสวิโมกข์ ๘ ด้วยนามกายอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างไร

คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่มีสัมมาทิฎฐิ มีสัมมาสังกัปปะ มีสัมมาวาจา มี

สัมมากัมมันตะ มีสัมมาอาชีวะ มีสัมมาวายามะ มีสัมมาสติ มีสัมมาสมาธิมีสัมมาญาณะ มีสัมมาวิมุตติ และได้สัมผัสวิโมกข์ ๘ ด้วยนามกายอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวงอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะคือ

อย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ที่ถูกขอร้องเท่านั้นจึงใช้สอยจีวรมาก มิได้ถูกขอร้องก็ใช้สอยแต่น้อย ... ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อจะเรียกบุคคลใดให้ถูกว่าเป็นสมณะผู้ละเอียด

อ่อนในหมู่สมณะ ก็พึงเรียกบุคคลนั้นซึ่งก็คือตัวเรานี่แหละว่าเป็นสมณะผู้

ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ เพราะเราถูกขอร้องเท่านั้นจึงใช้สอยจีวรมาก มิได้ถูกขอร้องก็ใช้สอยแต่น้อย ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”

๑๐. ขันธสูตร

ว่าด้วยสมณะ ๔ ประเภท

{๙๐} [๙๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายบุคคล ๔ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลกบุคคล ๔ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหว

(๒) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาว

(๓) บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวหลวง

(๔) บุคคลเป็นสมณะผู้ละเอียดอ่อนในหมู่สมณะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างไร คือ ภิกษุ

ในธรรมวินัยนี้ที่เป็นเสขะ ยังไม่บรรลุอรหัตตมรรค ปรารถนาความเกษมจากโยคะอันยอดเยี่ยมอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลเป็นสมณะผู้ไม่หวั่นไหวอย่างนี้แล

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นสมณะเปรียบด้วยดอกบัวขาวอย่างไร